Μπάμπης Συριόπουλος
Υποταγή του κράτους στα πάγια αιτήματα της ιεραρχίας
Σε ακόμα μεγαλύτερη υποχώρηση προχώρησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με τη συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου του περασμένου Νοέμβρη, συμφωνία που ακυρώθηκε στην πράξη από τις αντιδράσεις κληρικών και Πατριαρχείου. Στο νέο «Σχέδιο υλοποίησης της Συμφωνίας Πολιτείας-Εκκλησίας», που κατατέθηκε την Τρίτη 12/2 από το Υπουργείο Παιδείας, προτείνονται νέες ρυθμίσεις για τη μισθοδοσία των κληρικών μετά τις αντιδράσεις στη συμφωνία του Νοέμβρη. Σύμφωνα με το νέο «Σχέδιο υλοποίησης» οι σήμερα υπηρετούντες έμμισθοι κληρικοί (περίπου 10.000) θα μισθοδοτούνται από το «Ταμείο Μισθοδοσίας της Εκκλησίας της Ελλάδας», στο οποίο θα καταβάλλεται από το κράτος το ακριβές ποσό μισθοδοσίας που θα δίδεται στους κληρικούς. Όπως λέγεται στο Σχέδιο «η καταβολή των αποδοχών γίνεται την ίδια μέρα και κατά τον ίδιο τρόπο που προβλέπεται από τις κείμενες διατάξεις για τη μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων», ενώ διασφαλίζεται –σε αντίθεση με πολλούς εργαζόμενους στο δημόσιο– η μονιμότητά τους «όπως αυτή προβλέπεται από τον Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας της Ελλάδος». Η μισθοδοσία θα συνεχίσει να γίνεται μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμής.
Το κράτος σταματάει την απευθείας πληρωμή των κληρικών και η επιδότηση της εκκλησίας για αυτόν τον σκοπό δικαιολογείται «ως αφηρημένη αποζημίωση για τις πλημμελώς αποζημιωθείσες απαλλοτριώσεις του παρελθόντος (μέχρι το 1939)». Το κράτος αποδέχεται ότι χρωστάει στην εκκλησία, θα συνεχίσει να πληρώνει κανονικά τους κληρικούς οι οποίοι θα έχουν όλα τα δικαιώματα των δημοσίων υπαλλήλων, χωρίς καμιά υποχρέωση προς το κράτος που τους πληρώνει παρά μόνο προς την εκκλησία! Προβληματισμό σε αυτό το σημείο προκαλεί η επαμφοτερίζουσα στάση του ΚΚΕ. Ο Δημήτρης Κουτσούμπας σε συνάντηση με αντιπροσωπεία του Πατριαρχείου «επανέλαβε τη θέση για την κατοχύρωση της μισθοδοσίας και των ασφαλιστικών δικαιωμάτων των κληρικών», χωρίς να εξηγήσει πως αυτό είναι συμβατό με το πάγιο αίτημα για πλήρη διαχωρισμό εκκλησίας και κράτους.
Με τη συμφωνία ιδρύεται επίσης «Ταμείο Αξιοποίησης Εκκλησιαστικής Περιουσίας ΑΕ» που αναλαμβάνει την αξιοποίηση «των περιουσιακών στοιχείων των οποίων η κυριότητα ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα αμφισβητείται από το έτος 1952 και εφεξής». Τα καθαρά έσοδα του ταμείου «αποδίδονται κατά ποσοστό 50% στο Ελληνικό Δημόσιο και κατά ποσοστό 50% στο νομικό πρόσωπο που εισέφερε το περιουσιακό στοιχείο».
Η Συμφωνία θα κυρωθεί με νόμο. Όπως λέγεται, στο ίδιο το προτεινόμενο Σχέδιο Υλοποίησης «τα συμφωνηθέντα και κυρωθέντα με νόμο δεν θα είναι πλέον δυνατόν να τροποποιηθούν στο μέλλον μονομερώς, με νόμο του κράτους». Οποιαδήποτε μεταβολή μόνο με νεότερη τροποποιητική συμφωνία των δύο μερών θα είναι δυνατή. Με τον τρόπο αυτό, η Εκκλησία της Ελλάδος διασφαλίζεται πλήρως θεσμικά. Η κυβέρνηση προτείνει, ούτε λίγο ούτε πολύ, θεσμοθετημένη συγκυβέρνηση με την εκκλησία.
Αυτό που μένει από τις διακηρύξεις του ΣΥΡΙΖΑ για τον χωρισμό εκκλησίας-κράτους είναι η ψηφισμένη από μόλις 151 βουλευτές τροποποίηση περί θρησκευτικής ουδετερότητας της Ελληνικής Πολιτείας, ουδετερότητα που μένει κενό γράμμα, καθώς παραμένουν η διάταξη για την «επικρατούσα θρησκεία», άλλες διατάξεις του Συντάγματος, καθώς και το παρόν «Σχέδιο υλοποίησης». Παρά τις συνεχιζόμενες υποχωρήσεις του ΣΥΡΙΖΑ, το Πατριαρχείο και ο Ιερός Σύνδεσμος Κληρικών Ελλάδας δεν είναι ικανοποιημένοι και συνεχίζουν τις πιέσεις προς το πολιτικό σύστημα. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, αφού προσκύνησε τους επίγειους αφέντες, δεν μπορεί παρά να προσκυνήσει και τους επουράνιους.
