Νίκος Μανάβης
Το κολαστήριο της Μόριας φτιάχτηκε από τις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ-ΝΔ και σήμερα εξυπηρετεί απόλυτα τα σχέδια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και της ΕΕ. Η δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης για τους πρόσφυγες, όπου η ζωή τους θα γίνεται κόλαση, ώστε να μειωθούν οι ροές, αποτελεί ξεκάθαρα κεντρική πολιτική επιλογή.
Πάνω από 8.500 άνθρωποι βρίσκονται στοιβαγμένοι ο ένας πάνω στον άλλο μέσα και γύρω από τη Μόρια
Στις 30 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη σύσκεψη του Συντονισμού Λέσβου για το προσφυγικό-μεταναστευτικό, σε αυτή συμμετείχαν εκπρόσωποι προσφύγων-μεταναστών από το κολαστήριο της Μόριας. Οι περιγραφές τους είναι για ακόμη μια φορά δραματικές. Σε 1 τ.μ. στοιβάζονται δύο άνθρωποι. Το φαγητό είναι ελάχιστο, κακής ποιότητας και τις περισσότερες φορές δεν φτάνει σε όλους.
Πάνω από 8.500 άνθρωποι βρίσκονται στοιβαγμένοι, ο ένας πάνω στον άλλο, μέσα και γύρω από τη Μόρια. Οι συνθήκες διαβίωσής τους είναι απάνθρωπες, καθημερινές είναι οι απόπειρες αυτοκτονίας και οι συμπλοκές μεταξύ των προσφύγων για ασήμαντες αφορμές. Ουσιαστικά ανύπαρκτη είναι η ιατρική φροντίδα. Οι τουαλέτες και τα μπάνια είναι ελάχιστα και για αρκετές ώρες δεν λειτουργούν. Ακαθαρσίες τρέχουν δίπλα στα στρώματα που κοιμούνται τα προσφυγόπουλα. Εδώ και τρία χρόνια η κυβέρνηση αρνείται να φτιάξει αγωγό που θα διοχετεύει τα λύματα από το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) Μόριας στον βιολογικό καθαρισμό της Μυτιλήνης, που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω.
Χιλιάδες πρόσφυγες δεν γνωρίζουν ποια είναι τα δικαιώματα τους, δεν γνωρίζουν τις διαδικασίες για να καταθέσουν αίτηση ασύλου. Είναι πραγματικά απίθανες οι ιστορίες που μπορεί να ακούσει κανείς. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι υπάλληλοι των υπηρεσιών δεν μπορούν να συνεννοηθούν με τους πρόσφυγες, καθώς δεν υπάρχει επαρκείς αριθμός διερμηνέων.
Οι πρόσφυγες-μετανάστες/τριες αισθάνονται ότι έχουν εγκλωβιστεί σε ένα νησί που είναι για αυτούς μια μεγάλη φυλακή. Αν φύγουν από τη Μόρια, ξέρουν ότι θα χάσουν τη σειρά τους για την εξέταση του αιτήματος ασύλου. Ωστόσο, η παραμονή τους στη Μόρια είναι ένα βασανιστήριο δίχως τέλος. Τρεις ώρες αναμονή για ένα πιάτο φαγητό, αγρύπνια όλο το βράδυ για να προστατευτούν από πιθανές επιθέσεις, κλοπές, βιασμούς κλπ. Το πρώτο ζήτημα το οποίο θέτουν οι πρόσφυγες σε ντόπιους και αλληλέγγυους είναι ότι νοιώθουν ανασφαλείς.
Οι απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης στο κολαστήριο της Μόριας στη Λέσβο, στη ΒΙΑΛ στη Χίο και στο Βαθύ της Σάμου είναι αποτέλεσμα της συνειδητών επιλογών της κυβέρνησης, η οποία έχει την πλήρη αποδοχή όλων των αστικών πολιτικών δυνάμεων της χώρας και φυσικά όλων μηχανισμών της ΕΕ. Είναι χαρακτηριστικό ότι το κολαστήριο της Μόριας φτιάχτηκε από τις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ-ΝΔ και τις συμπληρωματικές δυνάμεις ΛΑΟΣ και ΔΗΜΑΡ. Δεν πρόκειται για λάθος, για έλλειψη πόρων, για αδυναμία του ελληνικού κράτους να διαχειριστεί το ζήτημα. Η δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης για τους πρόσφυγες, στα οποία η ζωή τους θα γίνεται κόλαση για να μειωθούν οι ροές, είναι κεντρική πολιτική επιλογή
Μαζί με τους πρόσφυγες, σημαντική ταλαιπωρία υφίστανται και οι κάτοικοι των περιοχών όπου έχουν δημιουργηθεί αυτά τα κολαστήρια. Γιατί οι πεινασμένοι πρόσφυγες θα κλέψουν ένα αρνί, μια κότα, ένα κατσίκι από τα γειτονικά χωράφια. Θα κόψουν ελιές για να βάλουν μια φωτιά να ζεσταθούν το χειμώνα κλπ. Η ανέχεια οδηγεί έναν μικρό αριθμό προσφύγων σε μικροκλοπές. Όλα αυτά τα μικρά καθημερινά προβλήματα δεν θα είχαν εμφανιστεί καν, αν η κυβέρνηση φρόντιζε να υπάρχουν ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης (σίτιση, στέγαση, ρουχισμός, υγειονομική κάλυψη) για τους πρόσφυγες. Αντ’ αυτού η κυβέρνηση –ακολουθώντας κατά γράμμα την πολιτική της ΕΕ– αυξάνει την καταστολή σε βάρος των προσφύγων-μεταναστών/τριών και σε βάρος τους κινήματος αλληλεγγύης.
Η μετανάστευση και η προσφυγιά δεν είναι ένα πρόσκαιρο πρόβλημα. Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι θα είναι ένα μόνιμο πρόβλημα όσο συνεχίζονται οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αλλά και η άγρια εκμετάλλευση των λαών της Ασίας και της Αφρικής. Ταυτόχρονα, η μετανάστευση και η προσφυγιά εξελίσσονται σε ένα νέο πεδίο κερδοφορίας για τον ολοκληρωτικό καπιταλισμό της εποχής μας. Εμπόριο ανθρώπων, εμπόριο ανθρώπινων οργάνων, σεξουαλική εκμετάλλευση γυναικών και παιδιών.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να συμπεριλάβει το προσφυγικό ζήτημα στον σχεδιασμό της νέας ΚΑΠ. Ενώ ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μίλησε τις προηγούμενες ημέρες για ελεγχόμενες ροές μετανάστευσης προς την Ευρώπη. Παρά το ρατσιστικό μίσος που ενσταλάζουν στους λαούς της Ευρώπης οι πολιτικές της ΕΕ, τα στελέχη της γνωρίζουν ότι οι πρόσφυγες-μετανάστες/τριες είναι απαραίτητοι για να συνεχιστεί η καπιταλιστική κερδοφορία.
