Μπάμπης Συριόπουλος
Η αντίσταση στην αποικιακή Γαλλία οδήγησε σε αριστερές διασπάσεις, μια πρώτη επαναστατική μαγιά. Η αλληλεγγύη στο Βιετνάμ δημιούργησε πλήθος επιτροπών βάσης πριν τον Μάη.
Είναι σωστό ότι «η πάλη του προλεταριάτου ενάντια στην αστική τάξη είναι αρχικά πάλη σε εθνικό επίπεδο». Ωστόσο στις ταξικές αντιθέσεις κάθε χώρας ενσωματώνονται και εκφράζονται οι παγκόσμιες αντιθέσεις. Οι επαναστάσεις και οι εξεγέρσεις έρχονται κατά κύματα. Έτσι έγινε και το 1848 ή με το τέλος των δύο παγκοσμίων πολέμων, έτσι έγινε και τη δεκαετία του 1960. Ο γαλλικός Μάης ήταν μια σημαντική στιγμή σε ένα παγκόσμιο ρεύμα που διαπέρασε όλο τον πλανήτη. Η επίδραση αυτού του ρεύματος στη γαλλική νεολαία και στους «ανήσυχους» εργάτες ήταν αποφασιστική.
Ο εθνικοαπελευθερωτικός πόλεμος του αλγερινού λαού ήταν καθοριστικός για τη συγκρότηση μιας πλατιάς πρωτοπορίας ενάντια στο γαλλικό ιμπεριαλισμό στην ίδια την καρδιά της Γαλλίας. Η τελευταία είχε κάνει την Αλγερία αποικία της από το 1930. Το γαλλικό εργατικό κίνημα ακόμα και στις επαναστατικές του στιγμές απέφευγε να θέσει το ζήτημα της απελευθέρωσής της. Το 1954 άρχισε ο πόλεμος που κατέληξε το 1962 στην απελευθέρωσή της κάτω από την ηγεσία του NLF (Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου}. Όλα τα αστικά κόμματα μαζί και οι Σοσιαλιστές δεν δίστασαν καθόλου να στηρίξουν τη βάρβαρη, πολύνεκρη και συνάμα αναποτελεσματική καταστολή του γαλλικού στρατού ενάντια στο κίνημα. Το ΓΚΚ ενέκρινε το 1956 τις έκτακτες εξουσίες και την επιστράτευση από μεριάς του γαλλικού κράτους, πετώντας στα σκουπίδια την αναγκαία διεθνιστική και αντιιμπεριαλιστική πτυχή του κομμουνιστικού κινήματος, τις καλύτερες παραδόσεις των μπολσεβίκων, του Λίμπκνεχτ και της Λούξεμπουργκ. Αντίθετα με αυτή τη στήριξη στη γαλλική αστική τάξη, υπήρξε ρεύμα ανυπακοής στις τάξεις του στρατού καθώς και λιποταξίες, δίκτυα αλληλεγγύης με το NLF και διαδηλώσεις στη Γαλλία καθώς και διαδοχικές διασπάσεις στην UEC (Ένωση Κομμουνιστών Φοιτητών), ενώ δημιουργήθηκε και το (Πανεπιστημιακό Αντιφασιστικό Μέτωπο (FUA). Αυτή η εμπειρία και η πρωτοπορία της αποτέλεσε τη μαγιά και για το Μάη.
Αν ο πόλεμος της Αλγερίας συγκρότησε από νωρίς την επαναστατική αριστερά, ο πόλεμος του Βιετνάμ πυρπόλησε τις μητροπόλεις του αναπτυγμένου καπιταλισμού, μαζί και των ΗΠΑ. Η Γαλλία δεν μπορούσε να μείνει απ έξω. Το Βιετνάμ, πρώην γαλλική αποικία κι αυτό είχε αποτινάξει το γαλλικό ζυγό με πρωτοπορία το ΚΚΒ από το 1954. Ωστόσο το νότιο τμήμα της χώρας είχε μείνει κάτω από την επικυριαρχία των ΗΠΑ οι οποίες πήραν τη σκυτάλη από τους γάλλους αποικιοκράτες. Ο κομμουνιστές ίδρυσαν το Μέτωπο Εθνικής Απελευθέρωσης του Νοτίου Βιετνάμ και οι αντάρτες Βιετκόγκ συνέχιζαν τον εθνικοαπελευθερωτικό πόλεμο ενάντια στο στρατό των ΗΠΑ που μαζικοποίησε τη επέμβασή του από το 1965 και μετά. Η ηρωική διαδοχική πάλη του βιετναμέζικου λαού ενάντια σε δύο παγκόσμιες αυτοκρατορίες ενέπνευσε ένα παγκόσμιο γιγάντιο κίνημα αλληλεγγύης. Ενώ 500.000 περίπου στρατιώτες των ΗΠΑ βρίσκονταν στις ΗΠΑ, οι Βιετκόγκ στις 30 Ιανουαρίου του 1968 εξαπέλυσαν την περίφημη επίθεση του Τετ (βιετναμέζικη πρωτοχρονιά του σεληνιακού έτους) σε περίπου 100 πόλεις του Νοτίου Βιετνάμ μεταξύ αυτών και στη πρωτεύουσα Σαϊγκόν. Χιλιάδες αντάρτες μπήκαν κρυφά και επιτέθηκαν στο προεδρικό μέγαρο ενώ 20 Βιετκόγκ κατέλαβαν αιφνιδιαστικά την αμερικάνικη πρεσβεία κρατώντας την για έξι ώρες μέχρι την ανακατάληψή της. Συνολικά δέκα πόλεις, μεταξύ αυτών και η πρώην αυτοκρατορική πρωτεύουσα Χουέ κρατήθηκαν από τους Βιετκόγκ μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου. Αν και η επίθεση του Τετ από στρατιωτική άποψη κόστισε δεκάδες χιλιάδες νεκρούς αντάρτες χωρίς εδαφικά κέρδη, η συμβολική νίκη της ήταν αδιαμφισβήτητη. Ο πιο ισχυρός στρατός του κόσμου ταπεινώθηκε μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, παρότι έριξε στο Βιετνάμ περισσότερες βόμβες από ότι στη Γερμανία και στην Ιαπωνία στον Β’ παγκόσμιο πόλεμο.
Το ηχηρό μήνυμα ότι «όλα είναι δυνατά» το πήρε η γαλλική νεολαία. Το φθινόπωρο του 1966 ιδρύθηκε η CNV (Εθνική Επιτροπή Βιετνάμ) με βασική δύναμη την JCR (Επαναστατική Κομμουνιστική Νεολαία) που σύντομα διακλαδώθηκε σε μια σειρά επαρχιακές πόλεις και πολύ σύντομα στα λύκεια. Στους μαθητές οι επιτροπές για το Βιετνάμ μετασχηματίσθηκαν στις Επιτροπές Δράσης Λυκείων (CAL).
Η φλόγα των Τσε – Φιντέλ και η πολιτιστική επανάσταση
Από την άλλη μεριά του Ατλαντικού έρχονταν οι δονήσεις από τα λατινοαμερικάνικα επαναστατικά κινήματα. Η Κούβα του Φιντέλ και του Τσε αναδείκνυε τη δύναμη της επαναστατικής τόλμης και της διεθνιστικής αλληλεγγύης. Ο κομαντάντε Τσε είχε δολοφονηθεί τον Οκτώβρη του 1967 στη Βολιβία όπου πολεμούσε στο αντάρτικο. Η ιδέα όμως της ένοπλης αντιπαράθεσης με τον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ φλόγιζε την αμερικανική ήπειρο και όχι μόνο. Στην πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης κυριαρχούσε το δόγμα της «ειρηνικής συνύπαρξης» με τον καπιταλισμό και του ανταγωνισμού με τα δικά του κριτήρια της οικονομικής αποτελεσματικότητας και της ανάπτυξης.
Η Κούβα έστελνε μηνύματα μιας διαφορετικής γραμμής. Σύγκρουση με τον ιμπεριαλισμό και ανίχνευση ενός μοντέλου σοσιαλιστικής οικοδόμησης διαφορετικού από την αυταρχική, γραφειοκρατική, τεχνοκρατική ακαμψία των χωρών της ανατολικής Ευρώπης. Την ίδια εποχή στην Κίνα βρισκόταν σε εξέλιξη η «πολιτιστική επανάσταση» που διακήρυσσε την πιο πλατιά συμμετοχή του λαού («βομβαρδίστε τα επιτελεία») και το ξεπέρασμα της αντίθεσης σωματικής και πνευματικής εργασίας. Μηνύματα εκδημοκρατισμού του «υπαρκτού σοσιαλισμού» έρχονταν και από την Τσεχοσλοβακία του Ντούμπτσεκ, στην «άνοιξη της Πράγας» που ήταν εν εξελίξει την περίοδο του Μάη του 1968. Όλα αυτά συνδέθηκαν με την πάλη ενάντια στο αστικό αυταρχικό καθεστώς της Γαλλίας κάτω από τον ντε Γκολ.
