Η ταινία Πιο Σκοτεινή Ώρα εμφανίζει τον Τσόρτσιλ ως μοναχικό αντίπαλο του ναζισμού, εξαφανίζοντας την ΕΣΣΔ και την αντιφασιστική πάλη των λαών. Εξαφανίζεται, επίσης, ο θαυμασμός του προς τον Χίτλερ και το μίσος του για τους «εβραιομπολσεβίκους».
του Κώστα Λουλουδάκη-Ιουλιανού
Το φαινόμενο της εξωτερίκευσης της ιδεολογίας των νικητών του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, Βρετανών και Αμερικανών, συνεχίζει να έχει αντίκτυπο στη σύγχρονη ιστοριογραφία. Άλλωστε, όπως έγραψε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, «μόνο τα αγγλόφωνα έθνη είναι αυθεντικά έθνη, έθνη στα οποία έλαχε ο κλήρος να αποφασίσουν τη μοίρα ολόκληρου τού κόσμου». Ο ίδιος καταδίκασε το «σιδηρούν παραπέτασμα» που επιβλήθηκε στην Ευρώπη από την Σοβιετική Ένωση «για να απειλεί τους αγγλόφωνους λαούς και τον αγγλόφωνο κόσμο», τους υπερασπιστές της «ελευθερίας» και του «χριστιανικού πολιτισμού», στο Φούλτον των ΗΠΑ τον Μάρτιο του 1946, σηματοδοτώντας την απαρχή του Ψυχρού Πολέμου.
Η πρόσφατη κινηματογραφική βιογραφία του Τσόρτσιλ, με τίτλο Πιο Σκοτεινή Ώρα, έχει το προτέρημα του πολιτικώς ορθού αφηγήματος. Αφενός προβάλλει την επίσημη «μνήμη» της Δύσης, εξαφανίζοντας περίπου από τις σελίδες της Ιστορίας τις θυσίες της ΕΣΣΔ και τα ηρωικά αντάρτικα πολλών λαών. Αφετέρου, εξιστορεί τον πόλεμο περίπου σαν έναν προσωπικό άθλο, μια περιπέτεια που αφορά τον Τσόρτσιλ και την Ιστορία. Ο Τσόρτσιλ, μετρ των ελιγμών και της πολιτικής, βάζει τέλος στον πόλεμο και τον ναζισμό… Η ταινία παρουσιάζει τον φανατικό ευγονιστή Τσόρτσιλ ως τον μόνο άνθρωπο που πίστεψε πως μπορεί να σωθούν τα ευρωπαϊκά κράτη από τον Χίτλερ, την ώρα που ο τελευταίος κατακτούσε σχεδόν όλη την Ευρώπη. Ορθόν! Άλλωστε, ο ίδιος σε μια από τις πολλές ρητορικές επιδείξεις του ανέφερε: «η ιστορία θα είναι καλή μαζί μου γιατί σκοπεύω να τη γράψω ο ίδιος».
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι το Χόλιγουντ δεν είναι μόνο μια βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων αλλά και ένα από τα πιο ισχυρά και παγκόσμια μέσα διάδοσης ιδεών, ένας μηχανισμός πολύπλευρης και μελετημένης προπαγάνδας. Η εικόνα διαμορφώνει στην πραγματικότητα καταστάσεις. Το πεδίο του μύθου –με την έννοια του ψέματος– καταλήγει να μεταμορφώνεται σε αλήθειες που κατασταλάζουν στη ζοφερή τωρινή πραγματικότητα. Κάποτε, ο Γάλλος ιστορικός Pierre Gaxotte, έγραψε πως «σήμερα θα έπρεπε να γράφει κανείς τα κείμενα της Ιστορίας με το μολύβι, επειδή έτσι μπορούν να σβηστούν ευκολότερα».
Δυστυχώς δεν το γνώριζε αυτό ο σεβάσμιος Βρετανός «δημοκράτης» Ουίνστον Τσόρτσιλ, όταν, με μελάνι και με τη χαρακτηριστική ευρύτητα πνεύματος που τον διέκρινε, έγραψε σε ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1937 με τίτλο «Great Contemporaries»: «Κοιτώντας κανείς την πορεία του αγώνα του Χίτλερ δεν μπορεί να μείνει ασυγκίνητος μπροστά στο κουράγιο, την επιμονή και την ενέργεια αυτού του άνδρα, ο οποίος βρήκε τη δύναμη να προκαλέσει, να νικήσει και να ξεπεράσει όλα τα εμπόδια και τις αντιστάσεις που του έφραζαν τον δρόμο».
Η αφαίρεση της ιστορικής μνήμης και η λήθη, με τη βοήθεια και του κινηματογράφου, επιβάλλονται από τις σημερινές ανάγκες του οικονομικού και πολιτικού συστήματος. Ξέρουν ότι το παρελθόν επιδρά και «φορτίζει» το μέλλον και γι’ αυτό το φοβούνται και θέλουν να το αλλάξουν.
Πάντως, οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι ο Τσόρτσιλ θρέφει τη γνώση μας σχετικά με τον Αδόλφο Χίτλερ και το φασισμό. Γι’ αυτόν τον λόγο, θα ανατρέξουμε στις σελίδες της Ιστορίας για να δούμε τι έγραφε ο «Πατέρας της Νίκης» για τους «εβραιομπολσεβίκους»: «Αυτό το εβραϊκό κίνημα δεν είναι νέο φαινόμενο. Από την εποχή ήδη του Σπάρτακους Βάισχάουπτ, μέχρι και την εποχή τού Καρλ Μαρξ, όπως ακριβώς και στις μέρες μας με τον Τρότσκι, τον Μπέλα Κουν, τη Ρόζα Λούξεμπουργκ και την Έμμα Γκόλντμαν, η παγκόσμια αυτή συνωμοσία –για την ανατροπή τού πολιτισμού και τον κοινωνικό μετασχηματισμό στη βάση ενός μοντέλου καθηλωμένης ανάπτυξης, ενός αισθήματος φθόνου και μοχθηρίας και ενός ανέφικτου ιδανικού ισότητας– απλώνει τα πλοκάμια της παντού. Και, όπως πολύ εμπεριστατωμένα απέδειξε μια σύγχρονη συγγραφέας, η κ. Γουέμπστερ, ήταν καθοριστικός ο ρόλος του και στην τραγωδία τής Γαλλικής Επανάστασης. Ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από κάθε ανατρεπτική τάση κατά τον 19ο αιώνα. Και σήμερα αυτή η συμμορία περιέργων προσωπικοτήτων από τα καταγώγια των ευρωπαϊκών και αμερικανικών μεγαλουπόλεων έχει καθίσει στον σβέρκο τού ρωσικού λαού. Έγιναν πράγματι οι απόλυτοι και οι αδιαμφισβήτητοι κύριοι ενός ισχυρού κράτους.» (Alex Peter Schmid: Churchills privater Krieg. Intervention und Konterrevolution im russischen Bürgerkrieg)
Ο ιστορικός Thomas Nipperdey έγραφε κάποτε: «Η Ιστορία είναι κάτι περισσότερο από την προϊστορία του παρόντος. Το κάθε παρελθόν έχει την δική του υπόσταση: ένα ανοικτό μέλλον».
Αυτό το μέλλον της Ιστορίας δεν πρέπει να αφήσουμε να το διακονούν τα μολυβάκια τους.
