ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΥΤΣΟΣ*
Βρισκόμαστε στον έβδομο χρόνο επιβολής της μνημονιακής πολιτικής και η κοινωνική πλειοψηφία βιώνει τις επιπτώσεις μιας ανεπανάληπτης κρίσης, που ξεπερνάει σε μέγεθος, επιπτώσεις και διάρκεια όλες τις προηγούμενες. Παρατηρούμε τη χρηματοδότηση των δήμων να στραγγαλίζεται κάθε χρόνο ακόμα περισσότερο, φέρνοντας την οικονομική κατάρρευση των πόρων τους, και τη μη εκπλήρωση των πλέον στοιχειωδών κοινωνικών υποχρεώσεών τους.
Σήμερα, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, μετά το 4ο μνημόνιο που φόρτωσε στις πλάτες του λαού, ετοιμάζεται να φέρει τον νέο Καλλικράτη. Το πλαίσιο που προτείνεται δεν βελτιώνει το προηγούμενο στα θέματα δημοκρατίας, όπως θέλει να προβάλλει η κυβέρνηση, αλλά εμβαθύνει τα αντιδραστικά χαρακτηριστικά του, με την ακόμα στενότερη συνύφανση των δήμων με τα επιχειρηματικά συμφέροντα και την ίδια την επιχειρηματική δράση των φορέων του τοπικού κράτους, η οποία προβάλλεται και ως μοναδική διέξοδος για τα χρηματοδοτικά κενά. Η προβαλλόμενη κατεύθυνση των «μεταρρυθμίσεων» είναι η «ενδυνάμωση» των δήμων και ο «εκδημοκρατισμός» τους με περισσότερους θεσμούς «λαϊκής συμμετοχής» τοπικά, όπως δημοψηφίσματα, θεσμοί διαβούλευσης, και «κοινωνικής συμμετοχής» και συχνότερες εκλογές, χωρίς ωστόσο κανέναν ουσιαστικό ρόλο.
Οι προτάσεις στοχεύουν στη μεγαλύτερη διασύνδεση με τις ανάγκες του κεφαλαίου και τους στρατηγικούς σχεδιασμούς της ΕΕ και του κεντρικού κράτους, καθώς εστιάζουν: Στην προσέλκυση επενδύσεων και συγκέντρωση πόρων ( ΕΣΠΑ κλπ) σε έργα και υποδομές που θα υπηρετούν στρατηγικούς σχεδιασμούς των επιχειρηματικών ομίλων. Στη θεσμική ενδυνάμωση των φοροεισπρακτικών μηχανισμών των δήμων, στην «παροχή κινήτρων» για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην είσπραξη των τοπικών φόρων, στην επιβολή νέων φόρων και συλλογή του ΕΝΦΙΑ και στην αύξηση των δημοτικών υπηρεσιών που θα πρέπει να έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα. Παράλληλα, θα αξιοποιηθεί η διασύνδεση των δήμων με τις βάσεις δεδομένων της ΓΓ Πληροφοριακών Συστημάτων, ώστε οποιαδήποτε οφειλή να συνδέεται με την εφορία!
Στην καταγραφή της περιουσίας των δήμων με σκοπό την εκμετάλλευση-«αξιοποίησή» της από επιχειρήσεις, προφανώς και από ΤΑΙΠΕΔ και Νέο Υπερταμείο. Στην περαιτέρω …ΜΚΟποίηση των κοινωνικών και δημοτικών υπηρεσιών, με πρόσχημα την προώθηση μιας «κοινωνικής οικονομίας».
Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής προβάλλεται και η ανάγκη «απλοποίησης του θεσμικού πλαισίου των ΣΔΙΤ», ώστε οι φορείς του τοπικού κράτους να γίνουν ξανά ελκυστικοί σε ιδιώτες επενδυτές. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές συνδέονται με τις προβλέψεις του Αναπτυξιακού Νόμου –τη χρηματοδότηση από το ΣΕΣ, την ΕΤΕ, το πακέτο Γιούνκερ κλπ– και έχουν ως στόχο τη «διασφάλιση σταθερού πλαισίου και μακροοικονομικού περιβάλλοντος, αφού τέτοιες συμβάσεις εκτείνονται σε 20-25 έτη» και «την ανάληψη επιχειρηματικού ρίσκου σε έργα δημοτικής περιουσίας».
Παράλληλα, το «μνημονιακό» «Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας» αντικαθίσταται από την «Επιτροπή Οικονομικής Ανασυγκρότησης ΟΤΑ» με σκοπό την προληπτική τους συμμόρφωση στα μέσα δημοσιονομικής προσαρμογής και πειθάρχησης και τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου προγράμματος και των μνημονίων.
Επιπλέον, το πλαίσιο που προτείνεται συνεχίζει την «καλλικρατική» τάση για ισχυροποίηση των υπερ-περιφερειαρχών και μητροπολιτικών δημάρχων και ενισχύεται η «διαβαθμική συνεργασία» μεταξύ μικρότερων και μεγαλύτερων δήμων, οι οποίοι θα μπορούν πλέον να μοιράζονται εργαζόμενους και υπηρεσίες –ώστε να εξοικονομούνται θέσεις εργασίας– και να κάνουν επενδυτικά σχέδια μεγαλύτερης κλίμακας. Έτσι, δήμοι και περιφέρειες ανάγονται σε θεσμικό «κλειδί» για την αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας, προσανατολίζοντας τις κρατικές δομές και λειτουργίες στις ανάγκες της ανταγωνιστικότητας και της διαδικασίας συσσώρευσης κεφαλαίου.
Συνεπώς, πρώτον, οι αλλαγές στον Καλλικράτη συνεχίζουν και βαθαίνουν την τάση ένταξης του τοπικού κράτους –σε ουσιαστικό επίπεδο– στη διαχείριση των κεντρικών πολιτικών, εφόσον οι στρατηγικές πολιτικές που θα ακολουθηθούν σχεδιάζονται αποκλειστικά από την ΕΕ και το κράτος και δεν υπάρχει δυνατότητα αμφισβήτησής τους στο τοπικό επίπεδο.
Δεύτερον, οι προτεινόμενες αλλαγές, που μετά χαράς δέχεται η ΚΕΔΕ, «συνταγματοποιούν» την επιχειρηματική λειτουργία των δήμων. Έτσι, τελικά ή άσκηση πολιτικής από πλευράς τους συρρικνώνεται και απομειούνται σε μακρύ χέρι του κεντρικού κράτους-διαχειριστικό μηχανισμό-εταιρία διαχείρισης- ιδιωτικοποίησης.
Από τη μεριά μας είμαστε αντίθετοι τόσο στην παλιά όσο και στη νέα αναθεωρημένη εκδοχή του Καλλικράτη, καθώς προβάλλουμε έναν άλλο τρόπο οργάνωσης της ζωής μας ως εργαζόμενοι και κάτοικοι, που θέτει στο κέντρο τα σύγχρονα κοινωνικά και εργατικά δικαιώματα και τη συγκρότηση σύγχρονων δημοκρατικών μορφών λαϊκής συλλογικής οργάνωσης, πάλης και «επιβολής» της λαϊκής θέλησης, με λόγο στην πολιτική που σχεδιάζεται και εφαρμόζεται στην πόλη.
*δημοτικός σύμβουλος Νέας Ιωνίας,
με την Εκτός Σχεδίου – Αριστερή Ριζοσπαστική Κίνηση
**Εκ παραδρομής στην έντυπη έκδοση η κίνηση γράφτηκε Εκτός Πλάνου (που είναι το όνομα της Αντικαπιταλιστικής Κίνησης Ελληνικού-Αργυρούπολης)
