Μέχρι σήμερα, μια σειρά δημοσκοπήσεων αναδείκνυαν τους Γάλλους πρωταθλητές στις αρνητικές απόψεις για την ΕΕ και το ευρώ σε όλη την Ευρώπη, μαζί με τους Βρετανούς και τους Έλληνες. Οι κάλπες του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών ήρθαν να επιβεβαιώσουν αυτή την εικόνα, προκαλώντας έντονη ανησυχία στα κέντρα εξουσίας. Έτσι, τα αναγκάζουν να επανεξετάσουν επειγόντως τη στάση τους και να αναζητήσουν λύσεις, ακόμη και έκτακτης ανάγκης.
του Γιώργου Παυλόπουλου
Ακλόνητο φαβορί είναι πλέον ο Μακρόν για τη γαλλική προεδρία, μετά και τα αποτελέσματα των εκλογών της περασμένης Κυριακής. Η στήριξη την οποία του προσφέρει το σύνολο σχεδόν του συστήματος πολιτικής και μιντιακής εξουσίας, έστω και με …γκρίνιες και «αστερίσκους», φαίνεται πως θα αποδειχθεί αρκετή για να κερδίσει (λιγότερο ή περισσότερο) άνετα τη Λεπέν, στην αναμέτρηση της 7ης Μαΐου.
Έτσι, παρά την καταβαράθρωση των δύο παραδοσιακών κομμάτων της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας –Ρεπουμπλικάνων και Σοσιαλιστών– τα οποία για πρώτη φορά δεν εκπροσωπούνται στον δεύτερο γύρο, η αστική τάξη της δεύτερης μεγαλύτερης χώρας και οικονομίας της Ευρώπης απέδειξε ότι είναι αρκετά έμπειρη και ικανή ώστε να ξεπερνά (έστω και προσωρινά) μια τόσο βαθιά και επικίνδυνη κρίση. Ξεχώρισε και ανέδειξε στην προεδρία ένα νέο και σχετικά άφθαρτο πρόσωπο, που προέρχεται κυριολεκτικά από τα σπλάχνα της. Έναν εκπρόσωπο του τραπεζικού πλέγματος και του χρηματιστικού κεφαλαίου, ο οποίος παρουσίασε και θα επιδιώξει να εφαρμόσει μια καθαρά νεοφιλελεύθερη και αντεργατική ατζέντα. Έναν πολιτικό ο οποίος επελέγη εγκαίρως, όταν δηλαδή η απειλή ήταν πια προφανής, έτσι ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για να ετοιμαστεί κατάλληλα: Παραιτήθηκε από τη θέση του υπουργού Οικονομίας το περασμένο καλοκαίρι και σχεδόν αμέσως πλαισιώθηκε από στελέχη πολυτελείας και έγινε ο εκλεκτός των ΜΜΕ…
Μπορεί, λοιπόν, να κηρυχθεί η λήξη του συναγερμού που είχε σημάνει στη Γαλλία και ολόκληρη την ΕΕ εξαιτίας της ραγδαίας ανόδου του αποκαλούμενου (για ευνόητους λόγους) «λαϊκισμού» και ειδικότερα της Ακροδεξιάς, αλλά και της έντονης αμφισβήτησης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος; Μπορούν τα κέντρα εξουσίας στις Βρυξέλλες, το Βερολίνο και τη Φρανκφούρτη να ισχυριστούν ότι επιτέλους τα χειρότερα πέρασαν; Μπορούν να συμπεράνουν ότι κάπου εδώ κλείνει ένας κύκλος και το «καράβι» θα επιστρέψει σε ήρεμα νερά, ειδικά μετά και τις εκλογές που προηγήθηκαν στην Αυστρία και την Ολλανδία και σφραγίστηκαν επίσης από την ήττα των όμορων της Λεπέν, αλλά και τη διαφαινόμενη παραμονή της Μέρκελ στην καγκελαρία της Γερμανίας μετά τις εκλογές του ερχόμενου Σεπτεμβρίου;
Δυστυχώς γι’ αυτούς, η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι! Διότι μια προσεκτική ματιά στην ετυμηγορία της κάλπης αναδεικνύει το τεράστιο πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζει η Γαλλία και, κατ’ επέκταση, ολόκληρο το εγχείρημα καπιταλιστικής ολοκλήρωσης στη Γηραιά Ήπειρο. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, κάθε μέρα που περνά πληθαίνουν εκείνοι, εντός και εκτός Γαλλίας, που προειδοποιούν ότι ο Μακρόν δεν πρέπει να εφησυχάσει στις δάφνες της σίγουρης νίκης του και πρέπει να σημάνει πανστρατιά με στόχο να περιοριστεί όσο γίνεται το ποσοστό της Λεπέν στον δεύτερο γύρο. Και για τον ίδιο ακριβώς λόγο, ο γνωστός μας Μοσκοβισί χαρακτήρισε την αναμέτρηση της άλλης Κυριακής ως ένα «δημοψήφισμα για την Ευρώπη».
Άλλωστε, τα ποσοστά που συγκέντρωσαν οι υποψήφιοι στον πρώτο γύρο ανέδειξαν μια Γαλλία κυριολεκτικά διχασμένη. Διότι δίπλα στο 24% του Μακρόν, το 20% του Φιγιόν και το 6% του Αμόν συνολικά, δηλαδή, ένα 50% που μπορεί να χαρακτηριστεί ως το μπλοκ των «φιλοευρωπαϊστών», υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι οι οποίοι αμφισβητούν έντονα τον ευρω-μονόδρομο, χρεώνοντας στην ΕΕ και την ευρωζώνη, στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που εφαρμόστηκαν και στην ασφυκτική ηγεμονία του Βερολίνου, όλη την ευθύνη για τα πλήγματα που έχει δεχθεί τα προηγούμενα χρόνια. Ουσιαστικά, πρόκειται για την υπόλοιπη μισή Γαλλία, η οποία όχι απλώς τάσσεται υπέρ ριζικών αλλαγών και αναπροσαρμογών, αλλά σκέφτεται σοβαρά ακόμη και τη λύση του Φρέξιτ, δηλαδή την υιοθέτηση ενός δρόμου αντίστοιχου με εκείνον που έχουν επιλέξει οι Βρετανοί.
Είναι γεγονός, βεβαίως, ότι η αμφισβήτηση αυτή γίνεται κυρίως από εθνική-αντιδραστική και όχι από ταξική σκοπιά, κάτι που είναι οφθαλμοφανές στην περίπτωση τόσο της Λεπέν όσο και του Ντιπόν-Ενιάν, ενός πρώην στελέχους του δεξιού UMP που ήταν επίσης υποψήφιος με παραπλήσιες θέσεις και συγκέντρωσε το διόλου ευκαταφρόνητο 4,7%. Ακόμη δε και στις τάξεις της Αριστεράς, είναι προφανές ότι κυριάρχησε η γραμμή «Ζήτω η Γαλλία» την οποία πρόβαλε συστηματικά ο Μελανσόν και αποτέλεσε καμβά του προγράμματός του.
Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, όλος αυτός ο κόσμος (που, θεωρητικά, θα μπορούσε να αποτελέσει πεδίο δόξης λαμπρό για τις δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής, επαναστατικής Αριστεράς…) αντιπροσωπεύει μια «καυτή πατάτα» την οποία καλείται να διαχειριστεί το σύστημα. Κι αυτό θα είναι πιο δύσκολο από κάθε άλλη φορά εξαιτίας μίας ακόμη αλλαγής την οποία συνεπάγεται η εκλογή Μακρόν: Η απουσία ενός οργανωμένου κόμματος που να τον στηρίζει σημαίνει πρακτικά ότι είναι μάλλον απίθανο να διασφαλίσει πλειοψηφία στη νέα βουλή η οποία θα προκύψει από τις εκλογές της 11ης και 18ης Ιουνίου. Έτσι, είναι πολύ σοβαρό το ενδεχόμενο ο ίδιος να κληθεί να ηγηθεί ενός ιδιότυπου «μεγάλου συνασπισμού», μιας κυβέρνησης δηλαδή η οποία θα αποτελείται από στελέχη των Ρεπουμπλικάνων του Φιγιόν, των Σοσιαλιστών (έστω κι αν είναι υπό διάλυση), καθώς και πολλών τεχνοκρατών. Όσο για τον σκοπό που θα κληθεί να υπηρετήσει αυτή η κυβέρνηση θα είναι, όπως όλα δείχνουν, διττός: Αφενός, να διασφαλίσει την παραμονή της Γαλλίας στο «ευρωπαϊκό οικοδόμημα» και, κατ’ επέκταση, τη διάσωσή του, μέσα από μια συμφωνία με το Βερολίνο. Και αφετέρου, να προχωρήσει αποφασιστικά τις αντιδραστικές αλλαγές στην αγορά εργασίας και το κοινωνικό κράτος, τις οποίες ξεκίνησαν αλλά δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν οι προκάτοχοί της, υπό τους Σαρκοζί και Ολάντ. Όπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς, είναι πολύ δύσκολο να γίνουν και τα δύο ταυτόχρονα, χωρίς να υπάρξουν εκρήξεις και χωρίς να πάρει σύντομα κεφάλι το μπλοκ των ευρωσκεπτικιστών…
Οι πλούσιοι Μακρόν, οι εργάτες Λεπέν, οι νέοι Μελανσόν
«Ε, Μανού, θα προσγειωθείς;», ήταν ο τίτλος που επέλεξε η Λιμπερασιόν στο φύλλο της περασμένης Τετάρτης για να πλαισιώσει τη φωτογραφία του νικητή στον πρώτο γύρο και φαβορί για την προεδρία. «Αν ο υποψήφιος του κινήματος “Εμπρός” θέλει να συσπειρώσει εναντίον της Λεπέν, θα πρέπει να κάνει κάποιες προσπάθειες ώστε να πείσει και πέρα από το στρατόπεδό του», συμπλήρωνε η εφημερίδα —η οποία, όπως και το σύνολο σχεδόν του γαλλικού αστικού πολιτικού και μιντιακού συστήματος, έχει υιοθετήσει τον Μακρόν, με το επιχείρημα ότι πρέπει να κλείσει ο δρόμος στην Ακροδεξιά.
Αφορμή για το επικριτικό πρωτοσέλιδο έδωσαν οι προκλητικοί πανηγυρισμοί του Μακρόν, ο οποίος γιόρτασε την πρωτιά του παρέα με άλλα γκόλντεν μπόις και γκερλς, συνοδεία ακριβών κρασιών και χαβιαριού. Αυτά είναι, άλλωστε, τα χαρακτηριστικά του «στρατοπέδου» για το οποίο έκανε λόγο η Λιμπερασιόν: Τα διευθυντικά στελέχη των επιχειρήσεων, τα οποία σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις τον ψήφισαν σε ποσοστό 33%, αλλά και εκείνοι οι οποίοι λαμβάνουν μηνιαίο μισθό άνω των 3.000 ευρώ, όπου φέρεται να πήρε 32% — μαζί με τους Γάλλους ηλικίας 25-34 ετών, που τον προτίμησαν κατά 28%!
Μόνο που το επιτελείο του γνωρίζει ότι εάν δεν διεμβολίσει και άλλα κοινωνικά στρώματα, κυρίως τα μεσαία και χαμηλότερα, τότε θα δώσει τη δυνατότητα στη Λεπέν να πάρει ένα απροσδόκητα υψηλό ποσοστό στον δεύτερο γύρο, επιταχύνοντας την εξέλιξη της πολιτικής κρίσης και καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη τη διαχείρισή της. Πολύ περισσότερο καθώς η αντίπαλός του επιχειρεί ήδη να κατοχυρώσει και να διευρύνει το προβάδισμά της στο βιομηχανικό προλεταριάτο και το χαμηλόβαθμο υπαλληλικό προσωπικό, όπου η ψήφος υπέρ της φέρεται να κυμάνθηκε στο 37% και 32% αντιστοίχως — επιβεβαιώνοντας έτσι, την εκτίμηση ότι το Εθνικό Μέτωπο φλερτάρει με τον τίτλο του εκφραστή της γαλλικής εργατικής τάξης.
Αξίζει να σημειωθεί, μάλιστα, ότι αυτό το σενάριο παίχτηκε το πρωί της Τετάρτης, στο εργοστάσιο της αμερικανικής εταιρίας Γουίρλπουλ, στην πόλη Αμιένς, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλη απεργία μετά τις εξαγγελίες για εκατοντάδες απολύσεις. Εκεί, ενώ η Λεπέν μετέβη στις εγκαταστάσεις και συνομίλησε με τους απεργούς εργάτες, υποσχόμενη ότι μόνο στηρίζοντας τις θέσεις της κατά της παγκοσμιοποίησης θα σώσουν τις δουλειές τους, ο Μακρόν έγινε δεκτός με αποδοκιμασίες και, ουσιαστικά, δεν του επιτράπηκε να μιλήσει!
Βεβαίως, αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς, οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι η Λεπέν δεν μονοπωλεί την ψήφο των συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων. Διότι και ο Μελανσόν εμφανίστηκε ιδιαιτέρως ισχυρός σε αυτές ξεπερνώντας τον Μακρόν, με ποσοστό 24% στους εργάτες και 22% στους υπαλλήλους (τα λεγόμενα μπλε και λευκά κολάρα). Πάντως, το πιο ισχυρό χαρτί του υποψηφίου της «Ανυπότακτης Γαλλίας» ήταν οι νέοι ως 24 ετών, όπου πρώτευσε με το εντυπωσιακό 30% — την ίδια στιγμή που ο εκπρόσωπος της παραδοσιακής Δεξιάς, Φιγιόν, σάρωνε στους άνω των 70 ετών με ποσοστό της τάξης του 45%!
