G20 ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ
Πέρυσι, το κοινό ανακοινωθέν των υπουργών Οικονομικών της ομάδας των G20 –οι 19 πιο ισχυρές εθνικές οικονομίες του πλανήτη μαζί με την ΕΕ– περιείχε τη δέσμευση ότι οι κυβερνήσεις των χωρών-μελών θα (συν)εργάζονταν ώστε «να αποφύγουν κάθε μορφή προστατευτισμού» στην οικονομία και ειδικά στο εμπόριο. Φέτος, οι δημοσιογραφικές πληροφορίες πριν την αντίστοιχη σύνοδο που έγινε το περασμένο Σαββατοκύριακο με οικοδεσπότρια την Γερμανία, ανέφεραν ότι οι Ευρωπαίοι είχαν ετοιμάσει μια παρόμοια διατύπωση, ευελπιστώντας να διασφαλίσουν τη συναίνεση (ή την υποχώρηση) των Αμερικανών, στην πρώτη παρόμοια διάσκεψη επί κυβέρνησης Τραμπ: «Επαναβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας να διατηρήσουμε την παγκόσμια οικονομία ανοιχτή, να αντισταθούμε στον προστατευτισμό και να συνεχίσουμε στον δρόμο της διεθνούς οικονομικής συνεργασίας».
Στο τέλος, ωστόσο, το κοινό ανακοινωθέν δεν περιείχε ούτε την περυσινή φράση, ούτε την ευρωπαϊκή πρόταση, καθώς ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Στίβεν Μνιούτσιν (επί 17 χρόνια στέλεχος της Goldman Sachs και συνεργάτης του Τζορτζ Σόρος, προτού αναλάβει κυβερνητική θέση…), επέβαλε ουσιαστικά τη θέση της χώρας του απειλώντας με βέτο. Έτσι, οι «20» περιορίστηκαν σε ένα…ευχολόγιο και τη δέσμευση ότι θα «εργαστούμε με σκοπό να ενισχυθεί η συνεισφορά του εμπορίου στις οικονομίες μας». Και σαν να μην έφτανε αυτό, έγινε και μία προσθήκη με αναφορά στην «προσπάθεια περιορισμού των υπερβολικών διεθνών ανισορροπιών» — η οποία είναι προφανές ότι, αφενός, παραπέμπει στις εξαγγελίες του Τραμπ για μείωση του εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ στις συναλλαγές με τους περισσότερους εταίρους τους και, αφετέρου, αποτελεί μια σαφή αιχμή ειδικά κατά της Γερμανίας (με την οποία το ετήσιο έλλειμμα των ΗΠΑ φτάνει τα 65 δις δολάρια), η οποία σωρεύει τρομακτικά πλεονάσματα σε βάρος όλων των άλλων.
Δικαίως, λοιπόν, πολλοί συμπέραναν ότι ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ πέτυχε μια, συμβολική μεν αλλά αναμφίβολα σημαντική, νίκη έναντι των ανταγωνιστών της υπερδύναμης, οι οποίοι αποδείχθηκε ότι τελικώς δεν τόλμησαν να της πάνε κόντρα, έστω κι αν διέρρεαν ότι έμεινε μόνη της εναντίον όλων των υπολοίπων. Δεν είναι, όμως, μόνο αυτός ο λόγος που η G20 έκανε το χατήρι των Αμερικανών. Παρά το γεγονός ότι Ευρωπαίοι, Κινέζοι, Ιάπωνες και Καναδοί έσπευσαν να δώσουν όρκους καταπολέμησης του προστατευτισμού και να διαμηνύσουν προς κάθε κατεύθυνση ότι το μοναδικό εμπόδιο για την πλήρη εξάλειψή του προέρχεται από την Ουάσινγκτον και τον Τραμπ, οι πράξεις τους αποδεικνύουν ότι υποκρίνονται ξεδιάντροπα και απλώς παίζουν επικοινωνιακά παιχνίδια!
Για του λόγου το αληθές, το Φεβρουάριο, οι δήθεν υπέρμαχοι του ελεύθερου εμπορίου Γερμανοί, Γάλλοι, Ιταλοί και Ολλανδοί ζήτησαν από την Κομισιόν να επεξεργαστεί ένα πλαίσιο νομοθετικών ρυθμίσεων που θα εφαρμοστούν σε όλη την ΕΕ και θα φροντίζουν ώστε να αποτρέπονται εξαγορές από ανταγωνιστές των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων οι οποίες ανήκουν σε στρατηγικής σημασίας κλάδους, όπως είναι η στρατιωτική βιομηχανία, η ενέργεια και το σύνολο των υποδομών, οι τεχνολογίες αιχμής, οι τηλεπικοινωνίες και άλλοι. «Οι επιθετικές εξαγορές, όπως αυτή από την οποία κινδύνευσε η Unilever, νομίζω ότι αντιπροσωπεύουν μια πραγματική απειλή για την μελλοντική δυνατότητα κερδοφορίας της Ολλανδίας», δήλωσε χαρακτηριστικά (και προεκλογικά) ο Γερούν Ντάιζελμπλουμ, αναφερόμενος στην (αποτυχημένη) προσφορά-μαμούθ των 143 δις δολαρίων που είχε κάνει για τον αγγλο-ολλανδικό όμιλο η αμερικανική Kraft-Heinz.
Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι παρά την παραπάνω περίπτωση, τα τείχη που επιχειρείται να υψωθούν στην Ευρώπη στρέφονται πρωτίστως όχι κατά των Αμερικανών, αλλά κατά των Κινέζων, οι οποίοι εμφανίζουν έντονες επεκτατικές διαθέσεις. Κι αυτό διότι, όπως διαπιστώνεται, οι Κινέζοι επιχειρούν «μια στρατηγική διείσδυση στην αγορά της ΕΕ», εκμεταλλλευόμενοι το τεράστιο πλεονάζον κεφάλαιο που έχουν σωρεύσει τις τελευταίες δεκαετίες της εκρηκτικής ανάπτυξης. Αλλά και το Πεκίνο, από την πλευρά του, ενώ διακηρύσσει πως δεν θέλει εμπορικό πόλεμο με κανέναν και καλεί ΗΠΑ και ΕΕ να τα βρουν, έχει υψώσει τα δικά του τείχη για να προστατεύσει το εγχώριο κεφάλαιο, αλλά και για να του ανοίξει ασφαλείς δρόμους επέκτασης.
Το πιο εντυπωσιακό από όλα δε είναι πως το συγκεκριμένο σκηνικό εκτυλίσσεται την ίδια στιγμή που Ευρωπαίοι και Κινέζοι, τόσο διμερώς όσο και στο πλαίσιο της G20, του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, του Φόρουμ του Νταβός και άλλων οργανισμών και διασκέψεων, υπογράφουν κοινές διακηρύξεις υπέρ του ελεύθερου εμπορίου και κατά του… κακού Τραμπ που τους απειλεί!
Παραμύθι με όνομα: ανταγωνισμός την εποχή της κρίσης.
