του Γιάννη Φωτίου
Σε τεντωμένο σκοινί βρίσκονται το τελευταίο διάστημα οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με την απειλή θερμών επεισοδίων να επικρέμαται ανά πάσα στιγμή στο Αιγαίο.
Η γειτονική χώρα θεώρησε προκλητική ενέργεια και πολιτική απόφαση την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου, περί μη έκδοσης στην Τουρκία των 8 αξιωματικών που κατέφυγαν στη χώρα μας την επαύριο του πρόσφατου πραξικοπήματος τον Ιούλιο. Μέσω φιλοκυβερνητικών δημοσιευμάτων στην εφημερίδα Σαμπάχ έκανε λόγο για «προδοσία». «Η Ελλάδα, με την απόφαση αυτή έδειξε σε πόσο λάθος δρόμο βρίσκεται για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας», δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Φικρί Ισίκ, προσθέτοντας ότι ελπίζει στην «αλλαγή αυτής της απόφασης και την άμεση έκδοση των 8 πραξικοπηματιών».
Η ελληνική κυβέρνηση με σχόλιό της τότε επισήμανε ότι «οι υπαίτιοι του πραξικοπήματος δεν είναι ευπρόσδεκτοι στη χώρα μας», συμπληρώνοντας ωστόσο ότι «η Ελλάδα είναι κράτος δικαίου, με συνταγματικά κατοχυρωμένη και αδιαμφισβήτητη την αρχή της διάκρισης των εξουσιών και με απόλυτο σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου και του συνόλου των διεθνών συμβάσεων που δεσμεύουν τη χώρα».
Δεν άργησε να στηθεί το σκηνικό της έντασης στις βραχονησίδες του Αιγαίου από τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις στις 29 Ιανουαρίου, δύο ημέρες πριν την επέτειο του θερμού επεισοδίου στα Ίμια. Δύο φουσκωτά σκάφη Τούρκων βατραχανθρώπων με τη συνοδεία μιας τορπιλακάτου του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, προσέγγισαν τα Ίμια προερχόμενα από τις ακτές της Αλικαρνασσού. Επικεφαλής της επιχείρησης αυτής ήταν ο ίδιος ο Τούρκος Αρχηγός του στρατού, Χουλουσί Ακάρ. Η Άγκυρα μάλιστα αργότερα έδωσε στη δημοσιότητα και φωτογραφίες της …επίσκεψης, όπου εικονίζονται ανώτατοι αξιωματικοί.
Δύο ημέρες μετά, η περιοχή γέμισε εκ νέου από στρατιωτικά ελικόπτερα και …γαλόνια, καθώς ήταν η σειρά της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας να δώσει το «παρών». Ο υπουργός Άμυνας, Πάνος Καμμένος πέταξε πάνω από τα Ίμια και πέταξε στεφάνι στη μνήμη των χαμένων αξιωματικών που έχασαν τη ζωή τους, όταν ελικόπτερο της Πολεμικής Αεροπορίας συνετρίβη εκεί το 1996. Ο ΥΠΕΘΑ επέβαινε σε ελικόπτερο της Πολεμικής Αεροπορίας και συνοδευόταν από τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, αντιπτέραρχο Χρήστο Χριστοδούλου. Το γεγονός ότι ο Πάνος Καμμένος έχει καθιερώσει την επίσκεψη αυτή, δεν αλλάζει τον συμβολικό της χαρακτήρα στο επικίνδυνο αυτό «μπρα ντε φερ» των δύο πλευρών. Αυτό άλλωστε επιβεβαίωσε το μπαράζ υπερπτήσεων και εικονικών αερομαχιών που ακολούθησε στο Αιγαίο.
Η συνέχεια δόθηκε σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο με ανταλλαγή δηλώσεων. Κλιμακώνοντας τις ρητορικές απειλές ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σε συνέντευξή του στην τουρκική εφημερίδα «Χουριέτ» έφθασε στο σημείο να απειλήσει ότι «σε περίπτωση ατυχήματος δεν θα υπάρχει γυρισμός». Λίγο αργότερα, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς διατήρησε χαμηλούς τόνους, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα κινείται πάντα στο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας, δεν επιθυμεί τριβές, ωστόσο δεν πρόκειται να κάνει ούτε υποχωρήσεις.
Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να υποβαθμίσει τα γεγονότα, με τον Νίκο Κοτζιά να δηλώνει ότι δεν διανύουμε κάποια περίοδο όξυνσης της τουρκικής προκλητικότητας, σε σχέση με το παρελθόν. Ωστόσο, οι συνεχείς τριβές και η αμείωτη ένταση στο Αιγαίο υπογραμμίζουν υπαρκτούς κινδύνους πολεμικών εμπλοκών που θα είχαν ευρύτερες συνέπειες.
Σταθερός προσανατολισμός της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ είναι η προσκόλληση στο ευρωπαϊκό και ΝΑΤΟικό άρμα που θεωρείται παράγοντας σταθερότητας. Η αλήθεια είναι όμως ότι οι υπερεθνικοί αυτοί οργανισμοί δεν κάνουν άλλο από το να συμβιβάζουν σε μια εύθραυστη πάντα ισορροπία υπαρκτούς και θανάσιμους ανταγωνισμούς μεταξύ εθνικών αστικών τάξεων. Η εθνικιστική γραμμή που προσθέτει στην κυβερνητική πολιτική η «συνιστώσα ΑΝΕΛ» του Πάνου Καμμένου προφανώς δεν κινείται σε κατεύθυνση ύφεσης και ειρήνης.
Η διεθνής συγκυρία πάντως μόνο καθησυχαστική δεν είναι για την κατάσταση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων. Οι ΗΠΑ κινούνται σταθερά σε τροχιά ρήξης με την Τουρκία, εξοπλίζοντας τους Κούρδους και ενισχύοντας τις τάσεις αυτονόμησής τους την ίδια στιγμή που αρνούνται να εκδώσουν στην Τουρκία τον υπ’ αριθμόν ένα καταζητούμενο του Ερντογάν, Φετουλάχ Γκιουλέν, τον θεωρούμενο από το τουρκικό καθεστώς ως αρχιπραξικοπηματία. Η απάντηση του τουρκικού κατεστημένου στις πιέσεις που δέχεται, δεν είναι άλλη από την όξυνση της επιθετικότητας στο πεδίο του Κυπριακού και του Αιγαίου. Ουδείς δικαιούται να υποβαθμίζει μια πραγματικά κρίσιμη κατάσταση, ούτε να διαιωνίζει τους μύθους για το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, ως δήθεν παράγοντες σταθερότητας.
