Υποκρισία και «ψίχουλα» για μια διαρκή αθλιότητα

ΝΙΑΡΧΟΣ ΝΙΑΡΧΑΚΟΣ*
Με αφορμή τη βαρυχειμωνιά που τις προηγούμενες ημέρες αντιμετωπίσαμε, άλλα και την εορταστική περίοδο, ήλθαν στην επικαιρότητα με τραγικό τρόπο οι δύσκολες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι άστεγοι. Σε όλα τα ΜΜΕ είδαμε εικόνες και ακούσαμε πολλά για τις αντιξοότητες που υφίστανται κάτω από πολικές θερμοκρασίες. Πρόκειται για μεγάλη υποκρισία, καθότι οι ιδιοκτήτες των ΜΜΕ και εκφραστές του μεγάλου κεφαλαίου ευθύνονται μαζί με όλες τις κυβερνήσεις την ΕΕ το ΔΝΤ και τα μνημόνια για την κατάντια των φτωχών ανθρώπων.
Το φαινόμενο των αστέγων είναι σύνηθες στον καπιταλισμό και έχει πάρει ακραία χαρακτηριστικά στις μητροπόλεις του. Στην Ελλάδα, έως το 2010, ο πληθυσμός των αστέγων ήταν ασήμαντος και κυρίως αποτελούνταν από χρήστες τοξικών ουσιών και άτομα με ψυχοκοινωνικές διαταραχές. Η καπιταλιστική κρίση και όλα όσα ακολούθησαν (μνημόνια, ανεργία, ανέχεια, κοινωνικός αποκλεισμός) αύξησαν δραματικά τον αριθμό των αστέγων. Με στοιχεία του 2014, οι άστεγοι σε όλη τη χώρα υπολογίζονται περίπου σε 20.000, οι 9.000 στην Αθήνα. Μάλιστα, αρκετοί από τους νέους αστέγους, προέρχονται από τη βίαια διάλυση μικρομεσαίων κοινωνικών στρωμάτων και έχουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο κάτι που αποτελεί ένα νέο χαρακτηριστικό.
Η συγκυβέρνηση του μαύρου μετώπου ΝΔ-ΠΑΣΟΚ το μόνο που έκανε ήταν, σε συνεργασία με δήμους, να φτιάξει προγράμματα επανένταξης αστέγων για μόνο 1.200 άτομα. Οι ενταγμένοι σε αυτά μπορούσαν να κάνουν μαθήματα κατάρτισης και να εργαστούν σαν επιδοτούμενοι σε επιχειρήσεις με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, με αμοιβές πείνας χωρίς ασφαλιστικά δικαιώματα. Τα προγράμματα ήταν ετήσιας διάρκειας, ανανεώθηκαν για το 2015 και η χρηματοδότησή τους προήλθε από την ΕΕ μέσω προγραμμάτων ΕΣΠΑ. Η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, ακολουθώντας τις μνημονικές δεσμεύσεις και την πολιτική της απόλυτης ταύτισης με την ΕΕ, ενέταξε τα προγράμματα για αστέγους στον νόμο έκτρωμα 4445 που μοιράζει τα ψίχουλα που δίνει η ΕΕ για την «αντιμετώπιση της ακραίας φτώχιας».
Στην ίδια ρότα κινούνται και οι δήμοι. Εντάσσονται και υλοποιούν τον 4445 και εξαντλούν εκεί την όποια κοινωνική πολιτική τους. Γίνονται φορείς των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων, γέφυρα μεταφοράς κεφαλαίων και φτηνής εργασίας στους επιχειρηματίες και πολλές φορές μετατρέπονται και οι ίδιοι σε μηχανισμούς εφαρμογής αντιλαϊκών πολιτικών. Ακόμη και δημοτικές αρχές με αναφορά στο ΚΚΕ, λόγω διαχειριστικής λογικής, εφαρμόζουν τέτοιες πολιτικές. Για παράδειγμα, ο δήμος Πετρούπολης αποδέχεται τα προγράμματα της κυβέρνησης και διαθέτει μόνο 65.000 ευρώ για κοινωνική πολιτική. Τι μπορεί να καλύψει με αυτό το ποσό; Πόσους αστέγους μπορεί να περιθάλψει; Πόσους άπορους να βοηθήσει;
Λύση για τους αστέγους υπάρχει. Να απαιτήσουμε άμεση στέγασή τους σε κάποια από τα χιλιάδες αδιάθετα διαμερίσματα, κάλυψη της δαπάνης από κρατικούς πόρους και εργασιακή ένταξή τους με πλήρη δικαιώματα. Ας μην έχουμε αυταπάτες. Αυτός που δημιουργεί αστέγους μπορεί να κερδοσκοπήσει όχι όμως και να δώσει λύση. Ριζική και οριστική λύση του φαινομένου θα δώσει μια άλλη κοινωνία που θα καταργήσει τις ανισότητες, η κοινωνία της κομμουνιστικής απελευθέρωσης.
*Δημοτικός Σύμβουλος με την Ανυπότακτη Πετρούπολη