του Κυριάκου Νασόπουλου
Πιο ξεκάθαρος για τις προθέσεις της κυβέρνησης σχετικά με το θέμα του Ελληνικού δεν θα μπορούσε να είναι ο υφυπουργός Οικονομίας και πρώην πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ, Στ. Πιτσιόρλας. «Αν βάλουμε τα δυνατά μας, θα ξεκινήσουν τα έργα μέσα στο 2017», δήλωσε πριν λίγες μέρες μιλώντας σε ραδιοφωνική εκπομπή, καταδεικνύοντας την κυβερνητική συνέπεια στις μνημονιακές δεσμεύσεις και τις επιταγές της ΕΕ και του ΔΝΤ για ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας στο μεγάλο κεφάλαιο. Σύμφωνα με τον ίδιο, το αμέσως προσεχές διάστημα η Lamda Development, η οποία ανήκει στον όμιλο Λάτση, θα καταθέσει τη πλήρη μελέτη για το Ελληνικό, ενώ αναμένεται και η έκδοση του προεδρικού διατάγματος για το στρατηγικό σχέδιο ανάπλασης.
Σε πλήρη ευθυγράμμιση με τα παραπάνω, βρίσκεται και η «ραθυμία», αν όχι η άρνηση από την πλευρά της κυβέρνησης, να «τρέξουν» οι εκκρεμείς διαδικασίες σε ότι αφορά τον χαρακτηρισμό του Ελληνικού ως χώρου αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Άλλωστε, στην σύμβαση παραχώρησης μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και της εταιρείας προβλέπεται πως η τελευταία μπορεί να αξιώσει αποζημίωση, μέσω ρητρών και διατάξεων, σε περίπτωση δικαστικών αποφάσεων που θα αφορούν τον χαρακτηρισμό της έκτασης ως δασικής ή χώρου αρχαιολογικών ανασκαφών. Βάση της συμφωνίας, ουδεμία παρέμβαση δεν μπορεί να γίνει στα σχέδια «αξιοποίησης» της έκτασης που περιλαμβάνουν το χτίσιμο καζίνο, υπερπολυτελών τουριστικών θερέτρων, ουρανοξυστών και μαρίνας για σκάφη αναψυχής.
«Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) ζήτησε από την πρώτη στιγμή, όπως επιβάλλει και ο Αρχαιολογικός Νόμος, να προχωρήσουν τα αρμόδια διοικητικά και επιστημονικά όργανα του υπουργείου Πολιτισμού στην κήρυξη και οριοθέτηση των γνωστών αρχαιοτήτων και μνημείων της περιοχής, έτσι ώστε να ληφθούν υπόψη κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό της έκτασης, να προστατευθούν και να αναδειχθούν αναλόγως. Η κήρυξη αφορά στους αρχαίους δήμους Αλιμούντος και Ευωνύμου και εκτείνεται σε τμήμα της έκτασης του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού. Ο καθορισμός της κήρυξης στηρίζεται στην έρευνα πεδίου που έχει ήδη πραγματοποιηθεί στην περιοχή, στις σημαντικές αρχαιότητες που έχουν εντοπιστεί και τα πορίσματα της αρχαιολογικής επιστήμης», δηλώνει στο Πριν η πρόεδρος του Συλλόγου, Όλγα Σακαλή.
«Περιμένουμε να εισαχθεί στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) η πρόταση για την κήρυξη του χώρου ως αρχαιολογικού, που εδώ και καιρό έχει ετοιμάσει η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων. Η πρόταση για οριοθέτηση του αρχαιολογικού χώρου είναι πολύ παλιά ιστορία, η οποία μπλόκαρε μονίμως λόγω μικροπολιτικών συμφερόντων και σκοπιμοτήτων. Το 2014 η τότε πολιτική ηγεσία είχε τοποθετήσει στο συρτάρι πρόταση της Εφορείας Αρχαιοτήτων για κήρυξη έκτασης του Ελληνικού ως αρχαιολογικού χώρου και είχε προωθήσει μόνο την αναοριοθέτηση του από το 1957 κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου στον Αγ. Κοσμά. Η Εφορεία επανήλθε με επικαιροποιημένη πρόταση κήρυξης το καλοκαίρι του 2016. Από τότε εκκρεμεί. Η υπουργός Πολιτισμού σε σχετική ερώτησή μας πριν από ένα μήνα ακριβώς για την τύχη της πρότασης αυτής μας απάντησε ότι το θέμα αυτό το επεξεργάζονται και δεν έχουν ακόμη απάντηση», σημειώνει, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση φαίνεται να στέκεται φοβικά απέναντι στη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος και να εξυπηρετεί αποκλειστικά τις επιδιώξεις του «επενδυτή». «Για την Lamda Development, στον σχεδιασμό της οποίας οι αρχαιότητες και τα μνημεία απουσιάζουν εντελώς, προτεραιότητα είναι προφανώς οι εργασίες για την κατασκευή εμπορικών κέντρων, καζίνο, κατοικιών κλπ να γίνουν χωρίς καν την επίβλεψη από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Θέλει να εξασφαλίσει πως το οικόπεδο είναι “καθαρό” και να προχωρήσει ερήμην των αρχαιοτήτων», συμπληρώνει η Όλγα Σακαλή.
Στο ίδιο μήκος κύματος, κινείται και η απόφαση της πλειοψηφίας του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) τον Οκτώβριο του 2016, περί μη χαρακτηρισμού ως διατηρητέων μνημείων κτιρίων και τεχνικών εγκαταστάσεων του πρώην Αεροδρομίου Ελληνικού. Σύμφωνα με την εισήγηση της αρμόδιας διεύθυνσης του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΥΠΠΟΑ), τα προτεινόμενα κτίρια ήταν το κέλυφος του αρχικού κτιρίου του Δυτικού Αεροσταθμού (αίθουσα αφίξεων-αναχωρήσεων), ο παλαιός πύργος ελέγχου του Αεροσταθμού, και ο αρχικός πυρήνας του συγκροτήματος του πρώην Αμερικανικού Κολλεγίου Θηλέων Αθηνών (νυν κτήρια ΥΠΑ). Για την συγκεκριμένη απορριπτική απόφαση, κατατέθηκε στις 4/1 αίτηση Ανάκλησης και Τροποποίησης (Θεραπείας) από την Επιτροπή Αγώνα για το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού.
«Όσον αφορά στα μνημεία της νεώτερης εποχής που βρίσκονται στον χώρο, το αίτημα για χαρακτηρισμό τους ως διατηρητέων σημαντικών κτιρίων υποστήριξαν διάφοροι φορείς όπως ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων, η Αρχιτεκτονική Σχολή Αθήνας κα. Η αίτηση Ανάκλησης και Τροποποίησης (Θεραπείας) της απόφασης του ΚΣΝΜ είναι εμπεριστατωμένη και θα πρέπει να οδηγήσει σε επανεξέταση του θέματος», δηλώνει η πρόεδρος των ελλήνων αρχαιολόγων.
