του Γιώργου Τσαντίκου
Αν μη τι άλλο, οι Αμερικάνοι πρόεδροι διάλεγαν εμβληματικές ημερομηνίες για τις επισκέψεις τους. Όπως φέτος ο Ομπάμα έρχεται δύο μέρες πριν την εξέγερση του Πολυτεχνείου, έτσι και ο Κλίντον, πριν από 17 χρόνια, ήρθε δύο μέρες μετά την επέτειο κατά της αμερικανοκίνητης χούντας.
Στις 19 Νοεμβρίου του 1999, οι «δύο Ελλάδες» υποδέχθηκαν τον τότε πλανητάρχη κατά πώς τους ταίριαζε. Η μια, έστησε το πανηγύρι της «υποδοχής του αυτοκράτορα» στο αεροδρόμιο του Ελληνικού (τότε ακόμα), με εικόνες που αν δεν ήταν τόσο γκροτέσκες, θα έμπαιναν σε κάποιο αντιπαραθετικό πολιτικό κινηματογραφικό παιχνίδι του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Η άλλη, διαδήλωνε στο κέντρο της Αθήνας ενάντια στην επίσκεψη, εν μέσω σχεδόν θυελλωδών ανέμων και απέναντι σε μια ισχυρότατη αστυνομική, ένστολη και μη, δύναμη παρούσα.
Παρά την απαγόρευση των διαδηλώσεων από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον Κ. Σημίτη, οι συγκεντρώσεις ήταν πολύ μαζικές. Μόλις λίγο καιρό πριν την επίσκεψη, η συμφωνία του Κουμάνοβο είχε σφραγίσει τους δολοφονικούς βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ στα Βαλκάνια, εκεί που οι «ανθρωπιστικές» δυνάμεις έριξαν 37.000 βόμβες διασποράς, αφήνοντας πίσω τους χιλιάδες θύματα.
Το ΚΚΕ και η ΕΕΔΥΕ είχαν συγκεντρωθεί με πολύ κόσμο στο Σύνταγμα, στήνοντας την εξέδρα στην κάτω μεριά της πλατείας, ενώ η Πρωτοβουλία 31 οργανώσεων της αντικαπιταλιστικής αριστεράς είχε συγκεντρωθεί στα Προπύλαια, ξεκινώντας την πορεία προς τα πάνω, προς το Σύνταγμα.
Την ίδια περίπου ώρα, το Air Force 1 προσέγγιζε στο Ελληνικό και η «επιτροπή υποδοχής» κουνούσε αμερικάνικα και ελληνικά σημαιάκια και συνωστιζόταν για ένα πλάνο με το πλανηταρχικό ζεύγος, το οποίο όμως για αρκετή ώρα παρέμεινε στο αεροδρόμιο και δεν έβγαινε έξω. Η ασφάλεια του Κλίντον, παρακολουθούσε παράλληλα την εξέλιξη των διαδηλώσεων και θεώρησε ότι δεν ήταν ασφαλές ακόμα να ανέβει προς Αθήνα ο Aμερικάνος πρόεδρος, ενώ έπεσε από τους υπεύθυνους ασφαλείας (μπροστά στην πρωτοφανή γι’ αυτούς κατάσταση) και η πρόταση να αναχωρήσει το αεροσκάφος και η επίσκεψη να αναβληθεί!
Ο κλοιός ασφαλείας ήταν βέβαια ασφυκτικός και τα μέτρα παραπάνω από δρακόντεια. Χαρακτηριστικές ήταν και οι on air στιχομυθίες- απορίες δημοσιογράφων που περιέγραφαν την άφιξη στην ελληνική τηλεόραση:
« – Σηκώθηκαν και τα ελικόπτερα πριν από λίγο.
- Είναι ελληνικά ή αμερικανικά;
- Είναι βράδυ και δεν μπορώ να διακρίνω»…
Την ίδια ώρα, ξεκινά από τα Προπύλαια η πορεία της Επιτροπής των 31 οργανώσεων και περίπου 3.000 διαδηλωτές κινούνται προς το Σύνταγμα, μέσω της Σταδίου. Τα μπλοκ του ΚΚΕ κινούνται προς την Βασιλίσσης Σοφίας για να ξεκινήσει η (απαγορευμένη) πορεία προς την αμερικάνικη πρεσβεία. Στα λουλουδάδικα υπάρχει ισχυρό αστυνομικό μπλόκο, το οποίο απωθεί με ρίψη χημικών τους διαδηλωτές του ΚΚΕ, που επιχειρούν να περάσουν. Οι συγκεντρωμένοι υποχωρούν και ανασυγκροτούνται στο ύψος της Μεγάλης Βρετανίας.
Κάπου εκεί, έπεσε η εντολή: το κέντρο της Αθήνας πρέπει να εκκαθαριστεί για να προσεγγίσει ο «αυτοκράτορας». Η κυβέρνηση Σημίτη εκτέλεσε την εντολή για «ξεκαθάρισμα» και τα ΜΑΤ μαζί με την Ασφάλεια ξεκίνησαν μια επιχείρηση άνευ προηγούμενου, για τα δεδομένα της εποχής: κυνηγητό των διαδηλωτών κυριολεκτικά παντού, με κανονικό χημικό πόλεμο για πολλή ώρα, με πρωτοφανή χρήση αερίων για εκείνα τα χρόνια. Παρόμοιες ποσότητες αερίων χρησιμοποιήθηκαν σε αυτή την έκταση ξανά, πολλά χρόνια αργότερα, όταν οι ελληνικές κυβερνήσεις εκτελούσαν το σχέδιο «εφαρμογής μνημονίων με κάθε τρόπο».
Τα μπλοκ των 31 αριστερών οργανώσεων οπισθοχώρησαν συντεταγμένα, ήταν όμως τέτοιο το εύρος και το μένος της επίθεσης των δυνάμεων καταστολής, που κάθε ραντεβού ανασύνταξης… ματαιωνόταν μέσα στο νέφος των χημικών: πρώτα στην Ομόνοια, έπειτα στην πλατεία Κοτζιά, μετά στην πλατεία Καραϊσκάκη. Οι εντολές ήταν σαφείς: να μη μείνει ούτε ένας διαδηλωτής σε μια μεγάλη έκταση. Το κυνηγητό έφτασε μέχρι το …Γκάζι. Ανελέητη επίθεση με χημικά, ξυλοδαρμοί πολιτών, συλλήψεις, κατηγορίες ακόμα και για κακούργημα, η Αθήνα έγινε «απαγορευμένη πόλη» για τον ίδιο της το λαό που σήκωσε κεφάλι απέναντι στους ιμπεριαλιστές υψηλούς επισκέπτες της κυβέρνησης.
Λίγα χιλιόμετρα πιο πάνω, μέσα στον πραιτοριανό κλοιό, η κυβέρνηση άκουγε τον πλανητάρχη να ζητάει «συγγνώμη για την υποστήριξη στη χούντα», στην ομιλία του, την ώρα που οι υπηρεσίες ασφαλείας δρούσαν κατά του ελληνικού λαού για άλλη μια φορά. Η «ωραία ατμόσφαιρα» ωστόσο, είχε ήδη διαλυθεί…
Δεκαέξι χρόνια αργότερα, ο σημερινός πρωθυπουργός, τότε διαδηλωτής στην Κλαυθμώνος, συνομιλούσε με τον τότε προσκεκλημένο πλανητάρχη στο Clinton Global Initiative, δηλώνοντας άλλη μια φορά τη στοχοπροσήλωση στην ΤΙΝΑ της παραμονής στην ευρωζώνη και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
