της Μαρίας Μπικάκη
Μία 60χρονη γυναίκα και ο 6χρονος εγγονός της σκοτώθηκαν από έκρηξη φιάλης υγραερίου στη Λέσβο. Είναι Κούρδοι από το Ιράκ, που βρίσκονταν φυλακισμένοι 4 μήνες στο στρατόπεδο συγκέντρωσης προσφύγων στη Μόρια. Ενώ, σοβαρά τραυματίστηκαν ακόμα μια γυναίκα 22 χρονών και το 4χρονο παιδί της, νύφη και εγγονάκι της σκοτωμένης. Λόγω της έκρηξης και της φωτιάς που προκλήθηκε και άλλοι πρόσφυγες μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, καταστράφηκαν πολλές σκηνές, είδη και έγγραφα προσφύγων. Ανακοινώσεις για το έγκλημα ήδη έχει βγάλει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και ο Συντονισμός για το Προσφυγικό-Μεταναστευτικό σωματείων, φοιτητικών συλλόγων και συλλογικοτήτων.
Το έγκλημα ήταν προδιαγεγραμμένο. Δεν έχει σημασία αν η φιάλη ήταν για να ζεσταθούν ή για να ζεστάνουν λίγο τσάι πριν κοιμηθούν. Και στις δύο περιπτώσεις οι άθλιες συνθήκες που ζουν οι πρόσφυγες, όπως και οι όπου γης κατατρεγμένοι, προκαλούν θανάτους και η αιτία είναι οι βάρβαρες αντιλαϊκές-αντιπροσφυγικές πολιτικές. Στη Μόρια οι πρόσφυγες βρίσκονται φυλακισμένοι σε σκηνές μέσα στο κρύο, κοιμούνται στο πάτωμά τους, συνωστίζονται σε χώρους που δεν υπάρχουν στοιχειώδεις υποδομές, σωστή περίθαλψη, σίτιση, ούτε μέριμνα για τα παιδιά και τις ευάλωτες ομάδες. Το ίδιο το υπουργείο Μετανάστευσης στο δελτίο του αναφέρει ότι στη Λέσβο σε δομές που είναι για 3.500 πρόσφυγες, επιβιώνουν 5.900 πρόσφυγες. Η ίδια κατάσταση επικρατεί και στους άλλους καταυλισμούς σε Σάμο, Χίο, Κω και Λέρο. Συνολικά στα πέντε νησιά βρίσκονται εγκλωβισμένοι λόγω της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας, εκτός των 5.100 που μένουν σε κάπως υποφερτές συνθήκες, 11.400 πρόσφυγες σε καταυλισμούς χωρητικότητας 7.450. Ο εγκλωβισμός 17.000 προσφύγων στα νησιά είναι αποτέλεσμα της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας, που συνυπέγραψε και εφαρμόζει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και επιβάλλει την παραμονή των προσφύγων στα νησιά μέχρι την απέλασή τους. Απέλαση απάνθρωπη, που γίνεται με ρυθμούς χελώνας, αφού οι αιτήσεις εξετάζονται με αργούς ρυθμούς και οι απαντήσεις κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου είναι αρνητικές επιτάσσοντας για όλους όσους μπήκαν μετά τη συμφωνία στην Ελλάδα απέλαση στη δήθεν ασφαλή Τουρκία.
Το κλείσιμο των συνόρων μεταξύ των χωρών της Ευρώπης για τους πρόσφυγες και όχι για τα κεφάλαια και τους πολίτες της, πάει μαζί με τη «φύλαξη» των εξωτερικών συνόρων από την κοινή ευρωπαϊκή συνοριοφυλακή και ακτοφυλακή, ώστε οι πρόσφυγες να μένουν να βομβαρδίζονται στις χώρες που εξελίσσονται οι πόλεμοι των ιμπεριαλιστών. Η επιμονή της ΕΕ και της ελληνικής κυβέρνησης για πάση θυσία τήρηση της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας, έχει αποτελέσματα όχι μόνο την παγίδευση των προσφύγων στα νησιά και την άρνηση χορήγησης προστασίας, αλλά και πολλαπλάσιους θανάτους στις θαλάσσιες διαδρομές της Μεσογείου ― που έχουν πνίξει από τις αρχές του έτους μέχρι σήμερα περισσότερους ανθρώπους από ότι όλο το 2015 κατά το οποίο είχαμε 3.771 πνιγμένους. Οι πρόσφυγες όχι μόνο συνωστίζονται εγκλωβισμένοι στα νησιά αλλά μεθοδευμένα δημιουργούνται άθλιες συνθήκες διαβίωσής τους και χρησιμοποιούνται ως μηχανισμός αποτροπής νέων αφίξεων.
Αυτή η πολιτική της κεντρικής κυβέρνησης –αλλά και του οικονομικού και πολιτικού κατεστημένου των νησιών– δημιουργεί συνέπειες δίπλα και γύρω από τους καταυλισμούς που, ειδικά όταν οι καταυλισμοί είναι κοντά ή μέσα σε κατοικημένες περιοχές, πυροδοτούν αντιδράσεις των κατοίκων και δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την επίδραση ξενοφοβικών αντιλήψεων και το ξεδίπλωμα ρατσιστικών και φασιστικών επιθέσεων. Χαρακτηριστικά, στη Σάμο επί μήνες δεν έχουν μαζευτεί από το δήμο τα σκουπίδια του καταυλισμού, δημιουργώντας έναν απέραντο σκουπιδότοπο. Συστημικά ΜΜΕ, μαζί και η κρατική τηλεόραση, επιμένουν να αποκρύπτουν την πραγματικότητα και να διαστρεβλώνουν τις ειδήσεις, ώστε να παρουσιάζονται οι πρόσφυγες ως απολίτιστοι και πολεμοχαρείς, κατά πως θέλει η ΧΑ. Ακόμα και για την είδηση των θανάτων στη Μόρια μίλαγαν για συμπλοκές προσφύγων μεταξύ τους. Όσο για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, μέσω του πρωθυπουργού δηλώνει βαθιά συγκλονισμένη, αλλά όλα αυτά είναι πλήρως υποκριτικά, όταν διατηρεί τις άθλιες συνθήκες και τον υποχρεωτικό περιορισμό των προσφύγων σε αυτές. Αλήθεια, έπρεπε να χαθούν δύο ζωές για να ανακοινώσει το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής ότι μεταφέρει τους ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες της Μόριας σε ξενώνα εκτός της Μόριας; Οι χρυσαυγίτες, φασίστες και άλλοι ξενοφοβικοί οργανώνουν αντιπροσφυγικές συγκεντρώσεις στα νησιά.
Από κοντά και οι τοπικές αρχές μαζί με επαγγελματικές ενώσεις εμπόρων και ξενοδόχων –όπως στη Σάμο– αντιδρούν για τη στέγαση προσφύγων και τη χωροθέτηση άλλων χώρων. Αλλά το λαϊκό αίσθημα αλληλεγγύης στους πρόσφυγες δεν έχει ακόμα μεταστραφεί. Στη Χίο οργανώθηκε μαζική και μαχητική αντιφασιστική διαδήλωση αλληλεγγύης στους πρόσφυγες την Πέμπτη 24/11, ενώ σε άλλα νησιά εκδηλώνονται δράσεις στήριξης και αλληλεγγύης των προσφύγων.
