του Άρη Χατζηστεφάνου
Απρόβλεπτες αλυσιδωτές αντιδράσεις στα πεδία των μαχών της Συρίας και του Ιράκ αλλά και σε διπλωματικό και γεωπολιτικό επίπεδο επιφέρει η συνεχιζόμενη επιχείρηση για την ανακατάληψη της Μοσούλης που βρισκόταν υπό τον έλεγχο του Ισλαμικού Κράτους. Καθώς γράφονται αυτές οι γραμμές ο ISIS φέρεται να πραγματοποιεί επίθεση αντιπερισπασμού με επιθέσεις αυτοκτονίας και ομάδες ενόπλων στο Κιρκούκ, το οποίο απέχει περίπου 170 χιλιόμετρα από τη Μοσούλη. Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας έφτασε στο Ιράκ για να συντονίσει τη μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση που έχει πραγματοποιηθεί στη χώρα από την εποχή της αμερικανικής εισβολής το 2003.
Για άλλη μια φορά το πρώτο θύμα της μάχης ήταν η αλήθεια και η ενημέρωση, καθώς το σύνολο σχεδόν των πληροφοριών που φτάνουν στα δυτικά μέσα ενημέρωσης προέρχεται από «ενσωματωμένους» δημοσιογράφους. Σύμφωνα με τις δικές τους πληροφορίες οι δυνάμεις του ISIS βάζουν φωτιά σε πετρελαιοπηγές και καίνε λάστιχα για να καλύψουν τις κινήσεις τους από εναέρια μέσα παρακολούθησης ενώ χρησιμοποιούν τους κατοίκους της Μοσούλης σαν ανθρώπινη ασπίδα. Ενώ κανείς δεν μπορεί να αμφιβάλλει για τη βαναυσότητα και την εγκληματική δράση του Ισλαμικού Κράτους, η τελευταία αυτή πληροφορία θα χρησιμοποιηθεί, πιθανότατα, για να καλύψει τις εκατόμβες των θυμάτων που σύμφωνα με πληροφορίες προκαλούν οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Αυστραλίας, του Καναδά και της Ιορδανίας σε κατοικημένες περιοχές της Μοσούλης. Τουλάχιστον 5.000 μέλη του αμερικανικού Πενταγώνου βρίσκονται ήδη στο Ιράκ συντονίζοντας και συμμετέχοντας στις επιχειρήσεις του ιρακινού στρατού και των Κούρδων Πεσμεγκρά.
Περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι παραμένουν εγκλωβισμένοι στην πόλη, αρκετά σημεία της οποίας έχουν αρχίσει να μετατρέπονται σε σωρούς ερειπίων. Ο ΟΗΕ μάλιστα προειδοποιεί για μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσης που θα έχει γνωρίσει ο πλανήτης τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς έως και ένα εκατομμύριο κάτοικοι ενδέχεται να χρειαστούν άμεσα στέγη και προμήθειες σε τρόφιμα και φάρμακα. Στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η μάχη της Μοσούλης μπορεί να διαρκέσει ακόμη και τρείς μήνες.
Την ίδια ώρα το συριακό καθεστώς καταγγέλλει τις ΗΠΑ ότι επιτρέπουν στους μαχητές του ISIS να εγκαταλείψουν τη Μοσούλη στο Ιράκ και να κινηθούν δυτικά προς το Αλέπο της Συρίας, όπου οι δυνάμεις του Άσαντ, με τη βοήθεια της Ρωσίας φέρονται να κερδίζουν τις μάχες απέναντι σε ισλαμιστές μαχητές. Πρόκειται για δυνάμεις που έχουν λάβει ή συνεχίζουν να λαμβάνουν αμερικανική στήριξη κυρίως μέσω της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ.
Οι δυτικές δυνάμεις και η Ρωσία αλληλοκατηγορούνται πλέον ανοιχτά για εγκλήματα πολέμου — και δυστυχώς όλες οι πλευρές φαίνεται να έχουν δίκιο. Την κατάσταση, μάλιστα, περιπλέκει ακόμη περισσότερο η στάση της Τουρκίας η οποία μη μπορώντας να συμμετάσχει με στρατιωτικές δυνάμεις στη μάχη της Μοσούλης, εξαπέλυσε μια από τις μεγαλύτερες επιθέσεις της εναντίον των Κούρδων της Συρίας. Με πρόσχημα την προστασία τουρκόφωνων πληθυσμών στα βόρεια σύνορα της Συρίας και του Ιράκ, επιχειρεί με κάθε τρόπο να αποτρέψει την ένταξη νέων περιοχών σε ένα de facto αυτόνομο κουρδικό κράτος που θα μπορούσε να δημιουργηθεί στην ευρύτερη περιοχή. Ο Ερντογάν πραγματοποιεί ταυτόχρονα και συνεχείς επιθέσεις εναντίον της αμερικανικής διπλωματίας σε μια προσπάθεια να συσπειρώσει τη βάση του με εθνικιστικά συνθήματα. «Μας λένε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να εισέλθει στη Μοσούλη», δήλωνε εξοργισμένος σε πρόσφατη ομιλία του για να συμπληρώσει αμέσως μετά: «πως πιστεύουν ότι δεν θα μπούμε στη Μοσούλη όταν έχουμε σύνορα 350 χιλιομέτρων στην περιοχή από τα οποία δεχόμαστε επιθέσεις; Η Τουρκία θα εισέλθει και θα έχει μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων». Σε άλλη του ομιλία στις 15 Οκτωβρίου, πάλι με αφορμή τη Μοσούλη, ο Ερντογάν ενέπλεξε όλα τα ανοιχτά μέτωπα της χώρας του από τον Καύκασο μέχρι τη Θράκη. «Η Τουρκία δεν μπορεί να γυρίσει την πλάτη της στο Αλέπο, δεν μπορεί να ξεχάσει τους ομοεθνείς της στη δυτική Θράκη, την Κύπρο, την Κριμέα ή οπουδήποτε αλλού. Δεν μπορούμε να αφήσουμε τη Λιβύη, την Αίγυπτο, τη Βοσνία και το Αφγανιστάν με όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος αναφερόμενος σε μια περιοχή που καλύπτει σχεδόν το σύνολο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
Η στάση της Τουρκίας στο βόρειο Ιράκ, βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο των επαφών που έχει ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Ας Κάρτερ στη Βαγδάτη, όπου προσγειώθηκε απροειδοποίητα το πρωί του Σαββάτου.
Εξετάζοντας, πάντως, τα πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα από την ανακατάληψη της Μοσούλης, αμερικανικά ιδρύματα ερευνών έφτασαν στο σημείο να δηλώνουν δημόσια ότι η κατάσταση ενδέχεται να είναι χειρότερη απ’ ότι αν έμενε υπό τον έλεγχο του Ισλαμικού Κράτους. «Η εμπλοκή σιιτών και σουνιτών, Αράβων, Κούρδων, Ιρανών, Τούρκων και Ρώσων …μπορεί να οδηγήσει σε νέες μορφές εθνικών συγκρούσεων», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Άντονι Κόρντσμαν από το Κέντρο Διεθνών και Στρατηγικών Μελετών (CSIS). Η μόνη χώρα στην οποία παρέλειψε φυσικά να αναφερθεί ήταν οι ΗΠΑ, που φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη για την αιματοχυσία, καθώς αποσταθεροποιήσαν μια περιοχή από το Αφγανιστάν μέχρι τη Λιβύη και ενίσχυσαν, άμεσα ή έμμεσα, τις σημαντικότερες ομάδες εξτρεμιστών που σήμερα κυριαρχούν στις εξελίξεις.
