της Μαριάννας Τζιαντζή
Αυτή την εβδομάδα ήρθε στο φως μια έρευνα του Συνήγορου του Πολίτη που δείχνει ότι σε έξι υποβαθμισμενες περιοχές της Αθήνας (Κυψέλη, Άνω Πατήσια, Άγιος Παντελεήμονας, Νίκαια, Πέραμα και Ρέντης) η φτώχεια είναι πιο σκληρή από τον μέσο όρο. Εδώ ένας στους πέντες κατοίκους καταφεύγει στα συσσίτια και τα κοινωνικά παντοπωλεία. Τρεις στους δέκα δηλώνουν ότι δεν καλύπτονται οι ανάγκες τους σε θέρμανση, ψύξη, μαγείρεμα, ζεστό νερό και ηλεκτρισμό ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις από όσους ζουν σε πολυκατοικία έχει να ανάψει το καλοριφέρ από το 2010.
«Το Παρίσι κρυώνει, το Παρίσι πεινάει / Το Παρίσι δεν τρώει πια κάστανα στο δρόμο». Έτσι αρχίζει το θρυλικό ποίημα του Πολ Ελιάρ «Κουράγιο» που γράφτηκε στα χρόνια της γερμανικής κατοχής. Ένα ποίημα τελικά αισιόδοξο αφού ο ποιητής βλέπει πως το «τρεμάμενο σαν άστρο» Παρίσι θα εξεγερθεί, θα αποτινάξει «τη λάσπη και την κούραση» γιατί «η μόνη αταξία που δεν μπορεί να ανεχθεί είναι η αδικία».
Θα μπορούσε κανείς να παραφράσει ολόκληρο το ποίημα, βάζοντας στη θέση του Παρισιού τις δικές μας γειτονιές. Η Νίκαια κρυώνει, λοιπόν, η Κυψέλη πεινάει, το Πέραμα δεν τρώει πια κάστανα στο δρόμο. Πίσω από την πείνα, τη γύμνια, τα κουρέλια, ο ποιητής βλέπει «ό,τι το ανθρώπινο εδώ να αποκαλύπτεται», βλέπει «το αίμα των καλύτερων από εμάς που πέθαναν για μας να φτάνει στην καρδιά μας» (και όχι στη θέση του ανακλητού υπαλλήλου…).
Ο εχθρός, ο κατακτητής είναι απών. Το ποίημα θέλει να εγκαρδιώσει αυτούς που θα τον νικήσουν. Και δεν μιλά μόνο για μια ιστορική πρωτεύουσα, αλλά για όλου του κόσμου τα Πατήσια και τα Παρίσια.
Δυστυχώς, μέχρι στιγμής δεν βρήκαμε το ποίημα του Ελιάρ σε ελληνική μετάφραση. Μπορούμε όμως να ακούσουμε τον ποιητή να το απαγγέλει εδώ.
http://www.paris-a-nu.fr/paris-poesie-courage-de-paul-eluard/
