της Αρχοντούλας Βαρβάκη
Την περασμένη Τετάρτη 23/12 ο Γιάννης Μουζάλας, αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής επισκέφτηκε τη Λέσβο με την αντιστράτηγο της ΕΛΑΣ, προϊσταμένη του κλάδου Αλλοδαπών και προστασίας εξωτερικών συνόρων, Ζαχαρούλα Τσιριγώτη να τον συνοδεύει. Αρχικά επισκέφθηκε το hot spot στη Μόρια, σημείο καταγραφής των προσφύγων και αργότερα πραγματοποίησε συνάντηση με τις ΜΚΟ του νησιού για τη βελτίωση της δουλειάς «των εθελοντών και ΜΚΟ που παρουσιάζει προβλήματα οργάνωσης, με αποτέλεσμα (…) να μην έχουμε τη μέγιστη αποτελεσματικότητα αλλά να δημιουργούνται και προβλήματα». «Είναι σημαντικό να επανακτήσουμε την κυριαρχία στα εδάφη μας, δηλαδή όποιος έρχεται για βοήθεια στο προσφυγικό να την προσφέρει βάση οργανωμένου σχεδίου χωρίς να θίγεται η αυτοτέλειά του αλλά και χωρίς να θίγεται η κρατική μας κυριαρχία», δήλωσε ο Γ. Μουζάλας στην ΕΡΤ και διευκρίνησε πως τα αποτελέσματα αυτής της κίνησης θα φανούν μετά το Φλεβάρη.
Ο Γ. Μουζάλας καταλαβαίνει πως η κατάσταση στη Λέσβο είναι αναποτελεσματική. Όμως η μέχρι τώρα προσπάθεια των ΜΚΟ και των άμισθων εθελοντών να καλύψουν τις ανάγκες των προσφύγων και μεταναστών που φτάνουν στο νησί είναι άκαρπη όχι μόνο λόγω της έλλειψης μεταξύ τους συντονισμού, αλλά και λόγω του μεγέθους των αναγκών αυτών, οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από τις δικές τους δυνάμεις. Ενώ τα πολύνεκρα ναυάγια συνεχίζονται στο Αιγαίο, παρά την ύπαρξη δεκάδων ΜΚΟ στο συγκεκριμένο νησί, υπάρχουν ακόμα παραλίες στις οποίες δεν υπάρχει κανείς για να βοηθήσει τους πρόσφυγες να βγουν στη στεριά μετά το άκρως επικίνδυνο ταξίδι και να τους προσφέρει όσα χρειάζονται. Όσο για τους χώρους συγκέντρωσής τους οι συνθήκες κάθε άλλο παρά αξιοπρεπείς είναι και αυτό φάνηκε κατά τις μεγάλες βροχές του Οκτώβρη.
Υπάρχουν όμως ακόμα και περιπτώσεις που η προσπάθεια των εθελοντών βρίσκει εμπόδια.
Στην παραλία της Σκάλας Σκαμνιάς (εκτός από τις ΜΚΟ) τη βοήθειά της στους πρόσφυγες και μετανάστες προσφέρει και η αυτοδιαχειριζόμενη δομή αλληλεγγύης «Πλάτανος», της οποίας το έργο δε θα μπορούσε να αμφισβητηθεί. Ο «Πλάτανος» καταφέρνει να υποδέχεται του πρόσφυγες και μετανάστες εξασφαλίζοντας την ασφαλή έξοδό τους από τις βάρκες, να τους προσφέρει στεγνά ρούχα, τροφή και βασική ιατρική φροντίδα με την απλήρωτη προσφορά (Ελλήνων και μη) αλληλέγγυων. Παρ’ όλ’ αυτά έπρεπε να αντιμετωπίσει την παρέμβαση της αστυνομίας και του αντιδημάρχου καθαριότητας, όταν αποφάσισε να ξεκινήσει την δημιουργία ξύλινης κατασκευής για να στεγάσει ένα μικρό ιατρείο στο σημείο όπου φτάνουν οι βάρκες.
Το ζήτημα της ιατρικής φροντίδας όσων φτάνουν στο νησί είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς πολλές φορές εξαρτάται η ζωή τους από την παροχή άμεσης βοήθειας και δεν είναι η πρώτη φορά που μπαίνει στο τραπέζι χωρίς το Υπουργείο Υγείας να δίνει ουσιαστικές απαντήσεις. Η Ένωση Ιατρών Λέσβου εκτιμά πως «αν υπήρχε ένα οργανωμένο σχέδιο διάσωσης, αντιμετώπισης και περίθαλψης των ναυαγών, που καταφτάνουν σχεδόν πνιγμένοι στις ακτές της Λέσβου, περισσότερες ζωές θα είχαν σωθεί» και εξηγεί γιατί «ντόπιοι, εθελοντές γιατροί και εργαζόμενοι στον χώρο της υγείας έστησαν στον χώρο του Αγροτικού Ιατρείου της Σκάλας Συκαμιάς την Ελληνική Μονάδα Επείγουσας Ιατρικής Συκαμιάς (ΕΜΕΙΣ) με την πρωτοβουλία του παιδιάτρου, διευθυντή της ΜΕΘ στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ρίο στην Πάτρα Ανδρέα Ηλιάδη, με υλικά που παραχωρήθηκαν από τους εθελοντές ιατρούς και τα νοσοκομεία Μυτιλήνης και Πατρών». Η μονάδα αυτή «ξεκίνησε να λειτουργεί άμεσα με εθελοντές γιατρούς από τις «Ενώσεις» νοσοκομειακών ιατρών της Πάτρας, της Θεσσαλονίκης και της Κρήτης» και στηρίζεται από γιατρούς από όλη τη χώρα.
Κι ενώ το υπουργείο Υγείας απουσίαζε από την προσπάθεια αυτή, έκανε την εμφάνισή της μία ΜΚΟ, χωρίς να είναι σαφές ποιος της παραχώρησε άδεια να χρησιμοποιεί το χώρο και τα υλικά του ελληνικού δημοσίου. Παρά τις καταγγελίες της Ένωσης Ιατρών Λέσβου, το υπουργείο συνεχίζει να απουσιάζει χωρίς μέχρι τώρα να υπάρχει σχετική τοποθέτηση από τη μεριά του.
Σε κάθε περίπτωση η μονάδα αυτή δεν βρίσκεται στην κρίσιμη ζώνη της παραλίας, όπου πρέπει να παρέχεται κάποια βασική φροντίδα άμεσα και αυτό είναι το κενό που θέλει να καλύψει η ξύλινη κατασκευή. Ο Γ. Μουζάλας με την επίσκεψη αυτή παραδέχεται την ανεπάρκεια του ελληνικού κράτους να αντιμετωπίσει την κατάσταση, νομιμοποιεί την ανάθεση των ευθυνών του στις ΜΚΟ και ζητάει τον έλεγχό τους εννοώντας πως αυτή η κατάσταση δεν πρόκειται να αλλάξει. Δεν πρόκειται για την αντιμετώπιση των αναγκών προσφύγων και μεταναστών αλλά για την εξυπηρέτηση του σχεδίου της αντιμεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ. Η ελληνική κυβέρνηση αποφασισμένη πως δε θα ρίξει το φράχτη του Έβρου και προσπαθώντας να διασώσει την εικόνα της θέλει μόνο να αποτρέπει όσο γίνεται περισσότερους θανάτους στηριζόμενη στις ΜΚΟ και τους εθελοντές.
