της Ειρήνης Γαϊτάνου
Για τους εραστές της ιστορίας και τους οπαδούς της χειραφέτησης, δύο πράγματα θεωρούνται δεδομένα. Πρώτον ότι ο χρόνος δεν μετριέται στα απόλυτα μεγέθη του, πάντα ίσα και επαναλαμβανόμενα. Στην ιστορία των κοινωνιών, υπάρχουν μέρες που ισοδυναμούν με χρόνια, στιγμές που κρύβουν μέσα τους ολόκληρες ζωές. Δεύτερον, ότι σπάνια έχεις την τύχη να κλείνεις με την ιστορία ραντεβού, στο χρόνο και στον τόπο που θες, ώστε να είσαι προετοιμασμένος και έτοιμος. Συνήθως, από κάποιο τυχαίο γεγονός, ή απέναντι στην κίνηση του αντιπάλου, βρίσκεσαι μέσα σε μια συνθήκη που πρέπει να ανταπεξέλθεις με όποια δύναμη και όσα όπλα βρεις. Δε σημαίνει βέβαια αυτό ότι όλα όσα προετοιμάστηκαν ή έμειναν μισά, όσο γινόντουσαν βήματα και όχι άλματα, δεν έχουν σημασία, το αντίθετο. Θα κριθεί η παρουσία ή η απουσία τους τη στιγμή που θα κληθείς να πεις το μεγάλο «Ναι» ή το μεγάλο «Όχι».
Κάπως έτσι άλλαξαν τα πάντα την περασμένη Παρασκευή, όταν εκκίνησε μια εβδομάδα που συμπύκνωσε τη δύναμη και την αδυναμία, τον τρόμο και την ελπίδα, όλων των τελευταίων ετών. Η αναμέτρηση που πυροδότησε αυτή η απόφαση – που φοβισμένα, απρόθυμα και ως διαπραγματευτικό χαρτί πήρε η κυβέρνηση- έγινε σαφές από το πρώτο λεπτό ότι θα σηματοδοτήσει πολύ περισσότερα από την αποδοχή των μέτρων των δανειστών ή των λίγο πιο «λαϊτ» μνημονιακών μέτρων του Τσίπρα.
Τα όσα ακολούθησαν βάθυναν αφάνταστα τη μάχη, με τρόπο που ούτε το κεφάλαιο και η ΕΕ επιδίωκαν, ούτε η κυβέρνηση ανέμενε. Η κοινωνία δεν είναι δοκιμαστικός σωλήνας. Δεν είναι σκακιέρα για κινήσεις σε διαπραγματεύσεις. Μέσα σε μια βδομάδα, ο ελληνικός λαός έζησε πολλά χρόνια. Και από το αποτέλεσμα της Κυριακής θα κριθούν πολλά για αρκετά χρόνια.
Θα ηγεμονεύσει ο φόβος που ενισχύεται από την αδυναμία και απροθυμία της κυβέρνησης να παρουσιάσει ένα αξιόπιστο εναλλακτικό σχέδιο ρήξης ή θα υπερισχύσει το περήφανο, εργατικό «Όχι» της ανυπακοής και της ελπίδας; Θα σηκώσει το κεφάλι η εργατική τάξη ενάντια στα αφεντικά, το πολιτικό και μιντιακό κατεστημένο και τους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές, ενάντια σε παλιά και νέα μνημόνια, ή θα συντριβεί μπροστά στην ανασφάλεια; Κανείς δε μπορεί να αδιαφορεί για αυτή τη μάχη, όποια κριτική και αν πρέπει να κάνει για τις συνθήκες διεξαγωγής της.
Όπως είπαμε, τις μάχες που σου λαχαίνουν σπάνια τις επιλέγεις. Αλλά όταν αυτό συμβαίνει, πολεμάς σα λύκος ή περιμένεις τη σφαγή σαν πρόβατο;
Ο ελληνικός λαός αύριο θα υψώσει το δικό του περήφανο “Όχι μέχρι το τέλος”
Οι δρόμοι της Αθήνας αλλά και των υπόλοιπων πόλεων της Ελλάδας, οι παρέες, οι δημόσιοι χώροι, τα σπίτια, οι πολιτικές διαδικασίες, τα κείμενα, όλα φαίνονται τόσο διαφορετικά αυτή την εβδομάδα. Η σιωπή, η μελαγχολία, μια περίεργη εξατομίκευση, η έλλειψη ελπίδας, όλα αυτά τα συναισθήματα που επικρατούσαν τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και τους τελευταίους μήνες, όσο η κυβέρνηση διαπραγματευόταν τα νέα της μνημόνια, έδωσαν ξαφνικά τη θέση τους σε μια πρωτόγνωρη ενεργοποίηση και πολιτικοποίηση. Από την περασμένη Παρασκευή το βράδυ, που ανακοινώθηκε η διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, οι ρυθμοί των ζωών μας άλλαξαν καταιγιστικά. Η εκστρατεία του «Όχι μέχρι το τέλος», του τριπλού εκείνου «Όχι» (όχι στο μνημόνιο ΕΕ/ΔΝΤ, όχι στην κυβερνητική πρόταση/μνημόνιο, έξω τώρα από ευρώ/ΕΕ) αυτή η εκστρατεία που ορίζει το μόνο ρεαλιστικό και βιώσιμο πλαίσιο σήμερα για τον λαό έχει διαχυθεί σε ολόκληρη την κοινωνία χωρίς προηγούμενο.
Φάνηκε ήδη από τις πρώτες μέρες, του Σαββατοκύριακου, που πολύς κόσμος που παρέμενε λιγότερο ή περισσότερο αποστρατευμένος, κινητοποιήθηκε ακαριαία. Οι πρώτες πολιτικές διαδικασίες γέμιζαν με αγωνιώδη πρόσωπα, σκέψεις, ιδέες, προβληματισμούς. Το αρχικό αντανακλαστικό της κοινωνίας για το δημοψήφισμα, ήταν ένα τεράστιο, περήφανο, φορτισμένο «Όχι». Κι έτσι, οι δρόμοι γέμισαν φωνές, οι παρέες συζητήσεις, και οι γειτονιές χρώμα. Η δημιουργικότητα των ανθρώπων που στρατεύτηκαν στη μάχη ξεδιπλώθηκε κατευθείαν, κι έτσι υλικό κάθε είδους υπέρ του «Όχι» κυκλοφορεί τις τελευταίες μέρες. Αφίσες, στένσιλ και συνθήματα με σπρέι, βιντεάκια, κείμενα, χιουμοριστικές παρεμβάσεις, με πρωταγωνιστικό τον ρόλο των κοινωνικών δικτύων και των ιστοσελίδων είναι κάποια μόνο από αυτά. Στο διαδίκτυο, μεγάλο κομμάτι αυτών των παρεμβάσεων συντονίζεται μέσω της πλατφόρμας «Λέμε Όχι» (www.leme-oxi.gr.) Και έτσι, φωτίζονται και τα δυο πιο όμορφα στοιχεία της δικής μας αριστεράς: η ανοιχτότητα και η εμπιστοσύνη στους ανθρώπους, η ενθάρρυνση της δημιουργικότητας και της αυτενέργειας, καθώς και η ζωντάνια στη στράτευση, η έμπνευση από τη μάχη, που γίνεται υπόθεση όλων μας.
Εξορμήσεις για το «Όχι μέχρι το τέλος» διοργανώνονται διαρκώς όλη την εβδομάδα, με τα υλικά της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, και της συνεργασίας της με τη ΜΑΡΣ. Η ανταπόκριση του κόσμου είναι διαφορετική: η συζήτηση φουντώνει κατευθείαν, εξάλλου μια ολόκληρη κοινωνία συζητά διαρκώς για το δημοψήφισμα αυτές τις μέρες. Το κλίμα είναι πολιτικά και ταξικά πολωμένο. Και ο περισσότερος κόσμος, με χαμόγελο, παίρνει τα κείμενα, αναθαρρεύει, ενδιαφέρεται. Πολλοί/ες σφίγγουν τα χέρια, και μαζί σφίγγουν και τα δόντια, ξέρουν ότι δίνουν τώρα τη μεγάλη τους μάχη. Διατρανώνουν περήφανα το μεγάλο τους «Όχι».
Παράλληλα, κεντρικές και τοπικές κινητοποιήσεις διοργανώνονται διαρκώς. Στην Αθήνα, η πρώτη κινητοποίηση έγινε την Κυριακή, όπου μετά το κλείσιμο του Διεθνούς αντί-ΕΕ Φόρουμ, οι συμμετέχοντες συγκεντρώθηκαν στα γραφεία της ΕΕ και το Σύνταγμα. Μεγάλη συγκέντρωση διοργανώθηκε τη Δευτέρα. Οργανωμένη από το διαδίκτυο, μάζεψε δεκάδες χιλιάδες κόσμου, ενώ το κλίμα θύμιζε πολύ τις πλατείες του 2011. Η οργανωμένη παρέμβαση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, με τη ΜΑΡΣ, είχε ως αποτέλεσμα να χρωματιστεί η συγκέντρωση από αντί-ΕΕ συνθήματα, ενάντια σε παλιά και νέα μνημόνια. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, μαζί με τη ΜΑΡΣ, το κίνημα Δεν Πληρώνω και τον Σύλλογο για τη διάδοση της μαρξιστικής σκέψης «Γ. Κορδάτος», με κοινό κείμενο και κάλεσμά τους διοργάνωσαν νέα πορεία την Πέμπτη στο κέντρο της Αθήνας, στην οποία συμμετείχαν πολλές χιλιάδες διαδηλωτές, ενώ ο παλμός και η μαχητικότητα ήταν χωρίς προηγούμενο. Είχε προηγηθεί κοινή συνέντευξη τύπου. Στην πορεία συμμετείχαν και άλλες συλλογικότητας της αντικαπιταλιστικής αριστεράς και του αναρχικού χώρου. Στα γραφεία της ΕΕ οι διαδηλωτές φώναξαν μαχητικά συνθήματα, με κυρίαρχο το «Εμπρός λαέ, μην τους φοβηθείς, τώρα με το «Όχι» της ανατροπής». Επίσης, ανάρτησαν πανό στην πρόσοψη του κτιρίου των γραφείων της ΕΕ, που έγραφε «Λαέ μην τους φοβηθείς: “Όχι” μέχρι τέλους, όχι στα μνημόνια, σε ευρώ-ΕΕ-χρέος». Τα ΜΑΤ του Πανούση επιτέθηκαν στο μπλοκ της ΑΝΤΑΡΣΥΑ-ΜΑΡΣ και έκαναν χρήση χημικών.
Εκτός όμως από τα κεντρικά αυτά συλλαλητήρια, πολύμορφες δράσεις διοργανώνονταν όλη την εβδομάδα. Φοιτητές έκαναν παράσταση στην ΕΡΤ την Τετάρτη, όπου παρενέβησαν στο πρόγραμμα και ύψωσαν πανό. Επίσης την Τετάρτη, διοργανώθηκε από εργατικά σχήματα-παρεμβάσεις-κινήσεις, παράσταση στα γραφεία του ΣΕΒ. Η κινητοποίηση ήρθε λίγες ώρες μετά την κατάπτυστη ανακοίνωση στήριξης του μαύρου μετώπου του ναι από τη ΓΣΕΕ. Την Πέμπτη το πρωί, μέλη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ έκαναν κατάληψη στα γραφεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου κρέμασαν πανό με σύνθημα «Δε σας φοβόμαστε, “Όχι” μέχρι τέλος». Παρεμβάσεις έγιναν σε συναυλίες (στο Θέατρο Βράχων κατά τη διάρκεια συναυλίας του Σωκράτη Μάλαμα κρεμάστηκε τεράστιο πανό από τα βράχια), ενώ διοργανώθηκαν μοτοπορείες και εξορμήσεις με αυτοκίνητα σε όλη την Αθήνα.
Ανάλογες συγκεντρώσεις και εξορμήσεις διοργανώνονται διαρκώς σε πολλές πόλεις της Ελλάδας. Στη Θεσσαλονίκη, η πρώτη μαζική συγκέντρωση έγινε τη Δευτέρα στο Λευκό Πύργο, την οποία μάλιστα ακολούθησε λαϊκή συνέλευση. Την Τετάρτη διοργανώθηκε τεράστια διαδήλωση, με πολύ παλμό από τους συμμετέχοντες, την οποία υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό οι πολίτες της πόλης. Μάλιστα, μετά το τέλος της πορείας, ένα κομμάτι της κατευθύνθηκε στο Σινέ Αλέξανδρος, όπου είχε συγκέντρωση η επιτροπή για το «Ναι» και φωνάχτηκαν συνθήματα. Μεγαλειώδης αναμένεται να είναι η συγκέντρωση της Παρασκευής, στην οποία θα ακολουθήσει και συναυλία με πολλούς γνωστούς καλλιτέχνες.
Στα Χανιά, καταγράφει το κλίμα ο Δημήτρης Ζόγκας: «Ημέρες του 2011 θυμίζουν τα Χανιά. Δημιουργία επιτροπής υπέρ του «Όχι», καθημερινές συγκεντρώσεις στις πλατείες της πόλης, συζητήσεις, συναυλίες. Μια ζωντανή, πολιτικά, πόλη που συζητάει και αγωνιά για την δική μας Κυριακή. Η συγκρότηση της επιτροπής υπέρ του «Όχι», συσπείρωσε κόσμο των κινημάτων της πόλης και πλήθος νεολαίας, φτάνοντας τις 150 πρώτες υπογραφές συμμετοχής. Η «νεολαία του Όχι» διοργάνωσε μεγάλη συναυλία στην δημοτική αγορά των Χανίων, ενώ προηγήθηκε συνέλευση και παρέμβαση της νεολαίας σε τοπικό κανάλι ενάντια στο τείχος της σιωπής στα ΜΜΕ. Καθημερινά ηχηρή είναι η παρέμβαση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, με εξορμήσεις σε γειτονιές και παρεμβάσεις στους χώρους εργασίας. Ο τόνος αισιοδοξίας που έχει δημιουργηθεί σε χιλιάδες κόσμου στα Χανιά, κάτι που φαίνεται από τις ουρές των ATM ως τα χωριά, θα αποτυπωθεί την Κυριακή αλλά θα ορίσει και τις εξελίξεις της επόμενης περιόδου.» Στη Λάρισα διοργανώθηκε μεγάλη πορεία με 4000 διαδηλωτές την Πέμπτη. Αλλά και σε κάθε μεγάλη και μικρότερη πόλη της Ελλάδας, οι κινητοποιήσεις υπέρ του «Όχι» είναι διαρκείς.
Το μαύρο μέτωπο του «Ναι» έχει συνασπιστεί σε μια επίθεση χωρίς προηγούμενο. Ολόκληρο το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο της χώρας, το σάπιο πολιτικό σύστημα, μαζί με κάθε είδους ανθρώπινη σκόνη, επιχειρηματικά συμφέροντα, κρατικούς μηχανισμούς, εκκλησία, ψευτό- “διανοούμενους”, μηχανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και τις ξεπουλημένες ηγεσίες της ΓΣΕΕ, εξορμούν υπέρ του «Ναι», σπέρνοντας τον τρόμο. Και όλα αυτά σε αγαστή συνεργασία με τα ΜΜΕ, που έχουν αναλάβει την τρομοκρατική εκστρατεία υπέρ του «Ναι», χωρίς κανένα πρόσχημα. Αν όμως όλα αυτά έρχονται από το παρελθόν, από την πιο σάπια ιστορία που μας έφτασε ως εδώ, πρωτοβουλίες, εργατικά σχήματα, κοινωνικές δομές, επαγγελματικοί σύλλογοι, αγωνιστικά δημοτικά σχήματα, διεθνιστικές πρωτοβουλίες, αθλητικά σωματεία, σύνδεσμοι οπαδών, βγαίνουν στην πρώτη γραμμή της μάχης υπέρ του «Όχι». Παράλληλα, κυκλοφορούν διαρκώς κείμενα χιλιάδων υπογραφών για το «Όχι», από καλλιτέχνες, ακαδημαϊκούς, εργαζόμενους, ερευνητές κλπ.
Αυτή η πανσπερμία παρεμβάσεων, κινητοποιήσεων, πρωτοβουλιών, θέτει σήμερα το αμείλικτο ερώτημα. Σήμερα, διαλέγουμε πλευρά. Η εμπλοκή του ίδιου του λαού και της νεολαίας στη μάχη του «Όχι», καθώς και η έντονη ταξικότητα που τέμνει αμείλικτα τις διαχωριστικές γραμμές, δεν επιτρέπει ταλαντεύσεις: είναι η ίδια η πράξη, που είναι η μόνη ικανή να σπάσει το φόβο και την υποταγή, αλλά και που ριζοσπαστικοποιεί ραγδαία τους συμμετέχοντες. Δοκιμαστικοί σωλήνες, καθαρές απαντήσεις και εξ’ αποκαλύψεως αλήθειες δεν έχουν θέση στην πολιτική. Τι πιο αληθινό όμως, τι πιο ριζοσπαστικό και βαθύ, από έναν μικρό λαό που δίνει σήμερα αυτή την τεράστια μάχη, που “πολεμά δίχως σπαθιά και βόλια, για όλου του κόσμου το ψωμί, το φως και το τραγούδι”, κι έτσι ραγίζει τα λιθάρια. Έναν λαό, που αυτή την Κυριακή θα υψώσει το δικό του, περήφανο, αξιοπρεπές, μεγάλο «Όχι μέχρι τέλος». Η μάχη είναι τεράστια – αλλά αυτό που δε θα φοβηθούμε, είναι να δώσουμε τη μάχη.
