Στα χαρτιά θα μείνουν οι φιλολαϊκές υποσχέσεις του Μπαράκ Ομπάμα (προνηπιακή παιδεία, δωρεάν φοίτηση σε κολέγια, κ.ά.) καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι θα τις μπλοκάρουν στο Κογκρέσο, όπου διατηρούν πλειοψηφία. Αν κάτι θα περάσει ωστόσο είναι οι αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες.
του Άρη Χατζηστεφάνου
Στο απόλυτο παράδειγμα των ηγετών του 21ου αιώνα που παρουσιάζουν ένα φιλολαϊκό προσωπείο ενώ στην πραγματικότητα λειτουργούν αποκλειστικά για τα συμφέροντα των ισχυρότερων επιχειρηματικών κέντρων της χώρας τους έχει μετατραπεί ο Μπαράκ Ομπάμα. Ενώ λοιπόν ο προϋπολογισμός του 2016 παρουσιάστηκε σαν «αριστερή» στροφή, με μείωση των φορολογικών βαρών για τους πολλούς και αυξημένες ευθύνες για τους λίγους, ο πρόεδρος με μια μακιαβελική κίνηση εξασφάλισε ακριβώς το αντίθετο. Στα φιλολαϊκά μέτρα που εξήγγειλε συμπεριλαμβάνονται η δωρεάν φοίτηση σε κολέγια, φοροελαφρύνσεις σε μεγάλες οικογένειες, η ενίσχυση της προ-νηπιακής πρόνοιας και οι επενδύσεις σε έργα υποδομής μέσω των οποίων θα μειωθεί η ανεργία. Το μυστικό κρύβεται στο γεγονός ότι κανένα από αυτά τα μέτρα δεν πρόκειται να περάσει από το Κογκρέσο, το οποίο βρίσκεται στον έλεγχο των Ρεπουμπλικάνων. Αν ήθελε να προωθήσει έστω και ένα από αυτά τα μέτρα θα το είχε κάνει όταν είχε τον απόλυτο έλεγχο των νομοθετικών σωμάτων και όχι τώρα, που εξαρτάται πολιτικά από τους αντιπάλους του.
Συνεπώς οι υποσχέσεις δεν κοστίζουν τίποτα, ενώ αντίθετα ενισχύουν το φιλολαϊκό προφίλ του προέδρου σε βάρος των Ρεπουμπλικάνων. Αντίθετα τα μέτρα που θα περάσουν χωρίς κανένα πρόβλημα από το Κογκρέσο είναι όσα εξασφαλίζουν τη χρήση του κράτους σαν μηχανή ενίσχυσης του οικονομικού κατεστημένου.
Οι κρατικές δαπάνες πράγματι θα αυξηθούν, όπως υποσχέθηκε ο Ομπάμα, όμως οι αυξήσεις δεν θα αφορούν το κράτος πρόνοιας που ο ίδιος ψαλιδίζει εδώ και χρόνια, αλλά το Πεντάγωνο, το οποίο καλείται να αυξήσει την παρουσία του και την επιθετική του στρατηγική για τη Μέση Ανατολή και την Ασία.
Στοιχεία που ήρθαν πρόσφατα στη δημοσιότητα αποδεικνύουν ότι ειδικές δυνάμεις του αμερικανικού Πενταγώνου δραστηριοποιούνται πλέον σε περισσότερες από 100 χώρες του πλανήτη. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση των στρατιωτικών δυνάμεων τα τελευταία χρόνια παρατηρείται στην Αφρική, με στόχο φυσικά τον περιορισμό της κινεζικής διείσδυσης. Το 60% των στρατιωτών πάντως που βρίσκονται εκτός αμερικανικού εδάφους σταθμεύει πλέον στην Κεντρική και Ανατολική Ασία, προετοιμάζοντας το έδαφος για μελλοντικές αντιπαραθέσεις με τις ανερχόμενες οικονομικές υπερδυνάμεις της περιοχής. Πρόκειται για επιχειρήσεις που θα απαιτούν όλο και περισσότερα κεφάλαια τα επόμενα χρόνια στραγγαλίζοντας τις δημόσιες δαπάνες στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Το 2016 η στρατιωτική μηχανή των ΗΠΑ και, μέσω αυτής, τα μεγαθήρια της πολεμικής βιομηχανίας, που ελέγχουν και αρκετούς ακόμη τομείς της αμερικανικής οικονομίας και τα μέσα ενημέρωσης, θα λάβουν 600 δισεκατομμύρια δολάρια. Σε αυτά περιλαμβάνεται αύξηση 38 δισεκατομμυρίων, την οποία εξήγγειλε επισήμως ο αμερικανός πρόεδρος, και άλλα 51 δισεκατομμύρια, που πέρασαν κάτω από το χαλί ως έκτακτες δαπάνες λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης στη Συρία, το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Πρόκειται για μια επιθετική επιστροφή στον μιλιταριστικό κεϊνσιανισμό με τον οποίο ο Λευκός Οίκος θα εξασφαλίσει εκατόμβες αθώων θυμάτων στο εξωτερικό και αναδιανομή πλούτου από τους πολλούς προς το 1% του πληθυσμού στο εσωτερικό.
Ίσως η μοναδική σοβαρή «επένδυση» που αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός των συνόρων είναι η ενίσχυση των μηχανισμών επιτήρησης και καταστολής για τον έλεγχο του πληθυσμού. Η εξέγερση του Φέργκιουσον και τα επεισόδια που ακολούθησαν ύστερα από τις συνεχείς δολοφονίες μαύρων πολιτών από την αστυνομία έστειλαν ένα σαφές μήνυμα στην κυβέρνηση ότι θα πρέπει να προετοιμάζεται για νέες κοινωνικές αναταραχές, οι οποίες θα έχουν τον μανδύα φυλετικών συγκρούσεων ενώ θα αποτελούν το αποτέλεσμα του ταξικού πολέμου που έχει κηρύξει ο Ομπάμα στους φτωχότερους των φτωχών.
Το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών θα συνεχίσει να διευρύνεται με τρομακτικό ρυθμό, καθώς ο προϋπολογισμός του 2016 εξασφαλίζει ότι για τα επόμενα πέντε χρόνια οι δημόσιες δαπάνες στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ως ποσοστό του ΑΕΠ, θα είναι οι χαμηλότερες που έχουν καταγραφεί από τη δεκαετία του 1960. Οι υποσχέσεις λοιπόν για στήριξη των μεσαίων στρωμάτων πέφτουν στο κενό, παρά τους πηχυαίους τίτλους που κατάφερε να επιβάλει στα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης ο ένοικος του Λευκού Οίκου.
Προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται και οι φορολογικές ελαφρύνσεις που υποσχέθηκε στο μεγάλο κεφάλαιο. Εκτός από την περαιτέρω μείωση κατά 10% στη φορολογία μεγάλων επιχειρήσεων, θα θέσει σε εφαρμογή κι ένα πρόγραμμα ξεπλύματος «μαύρου» και αφορολόγητου χρήματος. Με πρόσχημα την ανάγκη επιστροφής των περίπου δυο τρισεκατομμυρίων δολαρίων που βρίσκονται «παρκαρισμένα» σε ξένες τράπεζες και δεν φορολογούνται, ο Ομπάμα πρότεινε μείωση της φορολογίας επαναπατρισμού κεφαλαίων από το 35% στο 14%.
Στο ερώτημα βέβαια πού θα βρεθούν τα λεφτά ώστε να μπορέσουν να αυξηθούν οι στρατιωτικές δαπάνες και να χαλαρώσει περαιτέρω η φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου χωρίς να καταρρεύσει η αμερικανική οικονομία η απάντηση είναι στις περικοπές του κράτους πρόνοιας. Το ψαλίδισμα έως και κατά 400 δισεκατομμύρια δολάρια των δαπανών για την υγεία θα επιτρέψει κυριολεκτικά την κατασκευή αρμάτων μάχης και μαχητικών αεροσκαφών. Όσο θα μεγαλώνουν οι ουρές των συσσιτίων και οι λίστες των ανασφάλιστων στις ΗΠΑ τόσο θα αυξάνονται και τα θύματα της αμερικανικής πολεμικής μηχανής στο εξωτερικό.
Το φαινομενικά παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι οι εξαγγελίες Ομπάμα αντιμετωπίστηκαν από την πλειονότητα των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης σαν απότομη «αριστερή» στροφή, προκαλώντας και τις αναμενόμενες αντιδράσεις των Ρεπουμπλικάνων. Μοιράζοντας για άλλη μια φορά ρόλους, ο πρόεδρος εξασφαλίζει ότι από το σύνολο των υποσχέσεών του θα εφαρμοστούν μόνον αυτές στις οποίες υπάρχει διακομματική αποδοχή – δηλαδή το περαιτέρω ψαλίδισμα του κράτους πρόνοιας αλλά και της φορολογίας μεγάλων επιχειρήσεων με παράλληλη έμφαση στη γιγάντωση του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος.
