του Μάκη Γεωργιάδη
Απορρίφθηκε αίτημα Νταβούτογλου για «ιδιωτική» επίσκεψη στη Θράκη
Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 3ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, αλλά η ένταση εξαιτίας των συνεχών προκλήσεων της Άγκυρας στην κυπριακη Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη παραμένει αμείωτη. Εκτός των άλλων η Σύνοδος του Συμβουλίου πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο όπου η Τουρκία είχε δεσμεύσει για στρατιωτικές ασκήσεις περιοχές του Βόρειου Αιγαίου μεταξύ Λήμνου και Θράκης αλλά και στο Καστελόριζο, γεγονός πρωτοφανές στα χρονικά καθώς η Άγκυρα δεν είχε προχωρήσει ξανά σε τέτοιες ενέργειες πριν από συναντήσεις τόσο υψηλού επιπέδου.
Επιπλέον δύο ακόμη στοιχεία δείχνουν πως η τουρκική πολιτικη εντεινόμενης επιθετικότητας παραμένει αναλλοίωτη. Μία μόλις ημέρα πριν από την άφιξη του πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου και δέκα ακόμη υπουργών του στην Αθήνα, ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου επέμενε στη γραμμή καταπάτησης κάθε έννοιας δικαίου και κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας με αναφορές στην προάσπιση των συμφερόντων των Τουρκοκυπρίων. Δεν είναι τυχαίο πως και κατά την επίσκεψη του Ευάγγ. Βενιζέλου στην Άγκυρα στις 29 Νοεμβρίου ο Νταβούτογλου έθεσε ξεκάθαρα θέμα ίδρυσης ιδιωτικής εταιρείας για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων της Κύπρου, η οποία θα είναι σύμφωνα με την αντίληψή του ο εγγυητής των οικονομικών συμφερόντων των δύο κοινοτήτων. Στην ουσία δεν είναι τίποτε παραπάνω από μια πρακτική πρόταση συνεκμετάλλευσης των φυσικών πόρων της Κύπρου η οποία μπορεί να έχει προβολές μελλοντικά και στο Αιγαίο. Δεύτερο στοιχείο ήταν η διακοίνωση της τουρκικής διπλωματίας με την οποία ο Αχμ. Νταβούτογλου υπέβαλε αργά το βράδυ της 1ης Δεκεμβρίου αίτημα επίσκεψης, «ιδιωτικής» όπως τη χαρακτήριζαν, στη Θράκη και την απέστειλε στις ελληνικές διπλωματικές αρχές. Η Αθήνα απέρριψε το αίτημα με το σκεπτικό ότι κάτι τέτοιο δεν περιλαμβανόταν στο πρόγραμμα το οποίο είχε καταρτιστεί έπειτα από αλλεπάλληλες συνεννοήσεις αλλά και το πρόσφατο ταξίδι του Ευάγγ. Βενιζέλου στην Τουρκία με σκοπό την προετοιμασία του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Πιστοί στην τακτική των αιφνιδιασμών, Άγκυρα και Νταβούτογλου έπαιξαν και πάλι το χαρτί της μειονότητας τόσο για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης αλλά και με προοπτική στριμώγματος της ελληνικής πλευράς η οποία απορρίπτοντας το αίτημα εμφανίζεται «αδιάλλακτη». Στη δε περίπτωση που το αίτημα γινόταν δεκτό μια ακόμη φιέστα εντυπωσιασμού ήταν έτοιμη από πλευράς Τουρκίας με όχημα τη μουσουλμανική μειονότητα σε Κομοτηνή και Ξάνθη.
Όλες οι ενδείξεις συντείνουν στην άποψη ότι η Τουρκία επιχειρεί την κλιμάκωση της έντασης και της δημιουργίας τετελεσμένων στο Κυπριακό, το οποίο αποτελεί και το κορυφαίο ζήτημα, αλλά δεν αρκείται σε αυτό. Από την άλλη πλευρά, αυτό που επιχειρήθηκε από τους Σαμαρά και Βενιζέλο ήταν μια συντονισμένη επιχειρηση «κατευνασμού» τόσο στο προσκήνιο όσο και στο παρασκήνιο. Αυτό επιχειρήθηκε τόσο στην κοινή εμφάνιση Σαμαρά και Νταβούτογλου στο ελληνοτουρκικό επιχειρηματικό φόρουμ στο Χίλτον, το απόγευμα της Παρασκευής, όσο και στην από κοινού προεδρία τους στο ελληνοτουρκικό υπουργικό συμβούλιο στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας το πρωί του Σαββάτου. Η ελληνική γραμμή συμπυκνώνεται και στα όσα είχε πει ο Ευαγγ. Βενιζέλος στην Άγκυρα, όπου είχε εκτιμήσει ότι Ελλάδα και Τουρκία μπορούν να αποτελέσουν άξονα σταθερότητας, ειρήνης και ευημερίας, μπορεί να υπάρξει σύγκλιση των δύο πλευρών, αρκεί να αρθεί η εκκρεμότητα που έχει προκύψει στην κυπριακή ΑΟΖ με την παράνομη παρουσία του Μπαρμπαρός. Είναι εμφανές πως η ελληνικη πλευρά είναι εγκλωβισμένη σε μια γραμμή διαρκούς υποχώρησης και στο όνομα της εξομάλυνσης αδυνατεί να ασκήσει ακόμη και σε διπλωματικό ή νομικό επίπεδο σθεναρή πολιτική απόκρουσης της τουρκικής επιθετικότητας. Βαδίζει έτσι ολοταχώς στην αποδοχή τετελεσμένων που μεταφράζονται σε οριστική διχοτόμηση της Κύπρου στο όνομα μιας λύσης και συνεννόησης με την Άγκυρα η οποια θα αφήνει περιθώρια άμεσης επανέναρξης των συνομιλιών μεταξυ ελληνοκυπριαής και τουρκοκυπριακής κοινοτητας.
Ωστόσο η Άγκυρα δεν δείχνει να συγκινείται από τη χλιαρή στάση της Αθήνας. Σε αυτό το πλαίσιο προκαλούν εντύπωση και οι δηλώσεις του αρχηγού του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον Ευάγγ. Βενιζέλο, όπου ενημερώθηκε για τα αποτελέσματα του ταξιδιού του υπουργού Εξωτερικών στην Άγκυρα, οι οποίες ήταν σε κλίμα «εθνικής συνεννόησης». «Στα θέματα εξωτερικής πολιτικής χρειάζεται εθνικός στρατηγικός σχεδιασμός, χρειάζεται ψυχραιμία και νηφαλιότητα» δήλωσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος διευκρίνισε επίσης ότι αυτά τα ζητήματα πρέπει να μένουν εκτός της εσωτερικής αντιπαράθεσης. Όλα αυτά την ώρα που η επίσημη γραμμή του κόμματος σε σχέση με το Ανώτατο Συμβούλιο ήταν να αναβληθεί εξαιτίας των εντεινόμενων τουρκικών προκλήσεων, ενώ ασκούσε και δριμεία κριτική στην υποχωρητικότητα της κυβέρνησης. Παρ’ όλα αυτά ο Αλ. Τσίπρας συναντήθηκε και με τον Αχμ. Νταβούτογλου, και μάλιστα στο αεροδρόμιο, καθώς επέστρεφε εσπευσμένα από το Βελιγράδι το μεσημέρι του Σαββάτου. Απότομες στροφές προς το «ρεαλισμό»….
