της Ειρήνης Κοσμά
Το κίνημα άρνησης πληρωμών γνωρίζει μεγάλες δόξες στην Ιρλανδία, με αφορμή το σχέδιο της κυβέρνησης να φορολογήσει το νερό. «Δεν πληρώνουμε» βροντοφωνάζουν ολοένα περισσότεροι στη χώρα, όπου και μετά την έξοδο από το Μνημόνιο, η επίθεση σε δημόσια αγαθά και κοινωνικά δικαιώματα συνεχίζεται.
Το περασμένο Σαββατοκύριακο εκατοντάδες χιλιάδες ξεχύθηκαν στους δρόμους για να υπερασπιστούν το δικαίωμα στην πρόσβαση σε υπηρεσίες ύδρευσης χωρίς επιπλέον επιβαρύνσεις. Το κίνημα για το νερό αυξάνει συνεχώς τη δυναμική του, καθώς κινητοποιεί κόσμο που επί χρόνια δεχόταν, εν πολλοίς αδιαμαρτύρητα, τα χτυπήματα των διεθνών δανειστών και των τοπικών ελίτ, σχεδόν σαν χτυπήματα της μοίρας.
Το σχέδιο της κυβέρνησης προβλέπει ότι κάθε νοικοκυριό θα πληρώνει περίπου 300 έως 500 ευρώ τον χρόνο για την κατανάλωση νερού. Ωστόσο έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων. Τις προηγούμενες εβδομάδες, η πόλη του Λίμερικ, στη Νοτιοδυτική Ιρλανδία, γνώρισε μία από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις στην ιστορία της. Οι διαδηλωτές έκαψαν μαζικά τις περίφημες φόρμες εγγραφής της Άιρις Γουότερ, η οποία ιδρύθηκε με σκοπό να εισπράττει τα τέλη ύδρευσης.
Αντίστοιχες κινητοποιήσεις έγιναν και στο Δουβλίνο, οι οποίες ήταν οι μεγαλύτερες κατά της μνημονιακής πολιτικής πριν και μετά το Μνημόνιο, που έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα εδώ και χρόνια. Η προσπάθεια του κεντροδεξιού κυβερνητικού συνασπισμού να αντλήσει έσοδα προσθέτοντας νέα βάρη στον προϋπολογισμό των νοικοκυριών, έπειτα από χρόνια δωρεάν υπηρεσιών ύδρευσης, αποτέλεσε τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.
Η κυβερνητική απόφαση ελήφθη μόλις μερικούς μήνες πριν από τη διεξαγωγή εκλογών, με τα κυβερνώντα κόμματα να ελπίζουν σε επανεκλογή, με την υπόσχεση της οικονομικής ανάπτυξης. Ωστόσο, η συνέχιση της πριμοδότησης των ελίτ και το καθεστώς πλουτισμού για εταιρείες, που διασφάλισαν οι μνημονιακές πολιτικές, ακόμα και στον καιρό της βαριάς ιρλανδικής κρίσης, πλέον προκαλεί την αγανάκτηση.
Οι κινητοποιήσεις για το νερό, στη μεγαλύτερη επίδειξη κοινωνικής δύναμης κατά της ακολουθούμενης πολιτικής, τα τελευταία τέσσερα χρόνια, προκάλεσαν την άμεση αντίδραση των κυβερνητικών αρχών. Μεταξύ άλλων, αυτή την εβδομάδα έφεραν στο φως έγγραφα με βάση τα οποία η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα άσκησε υψηλές πιέσεις στο Δουβλίνο, προκειμένου να εισέλθει η χώρα στο καθεστώς του Μνημονίου. Έχοντας εξέλθει από το δανειοδοτικό πρόγραμμα, το Δουβλίνο επιδιώκει να κόψει κάθε γέφυρα που το συνδέει με το μνημονιακό παρελθόν, όχι όμως και με την ουσία ούτε με την πολιτική που επιβάλλει. Η βελτίωση των οικονομικών μεγεθών (με βάση κυβερνητικούς υπολογισμούς η ανάπτυξη θα φτάσει φέτος στο 4,7%) δεν συνοδεύεται από μέτρα ελάφρυνσης των εργαζόμενων.
Τα αποτελέσματα της ανάκαμψης της οικονομίας εξακολουθούν να μην έχουν φτάσει στην κοινωνική πλειοψηφία, που αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες. Τουλάχιστον ένας στους δέκα είναι άνεργος και υπάρχουν πάνω από 100.000 «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια σε σύνολο πληθυσμού 4,6 εκατ.
Πρόσφατα ο Πολ Μέρφι, του κόμματος της Ένωσης κατά της Λιτότητας, στην προεκλογική εκστρατεία του οποίου κυριάρχησε η έκκληση για μποϊκοτάζ στις χρεώσεις των υπηρεσιών ύδρευσης, κέρδισε μία έδρα στο κοινοβούλιο, η οποία είχε μείνει κενή μετά την εκλογή βουλευτή του κυβερνώντος κόμματος Fine Gael στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο Μέρφι τονίζει ότι η ανάκαμψη είναι για το 1% των πλουσίων κι όχι για την εργατική τάξη.
Γενικά, στις εκλογές για την πλήρωση της κενής έδρας στο κοινοβούλιο, το 57% των ψηφοφόρων ψήφισε υπέρ υποψηφίων που τάχθηκαν κατά των χρεώσεων για υπηρεσίες ύδρευσης, ενώ μόλις το 17% ψήφισε υπέρ υποψηφίων από τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού. Μένει να φανεί πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η δυναμική του ιρλανδικού κινήματος άρνησης πληρωμών για την ελάφρυνση της εργασίας από παλιά και νέα βάρη.
