της Ιωάννας Καρδαρά
Στις 26 Σεπτεμβρίου 43 φοιτητές του αγροτικού κολεγίου δασκάλων Αγιοτζινάπα εξαφανίστηκαν. Εκείνη την ημέρα έγιναν τρεις ξεχωριστές επιθέσεις σε δύο ομάδες νεαρών που ταξίδευαν με λεωφορείο στην πολιτεία Γκερέρο του Μεξικού. Ύστερα από λίγο άρχισε να γίνεται γνωστό πως μεγάλος αριθμός νέων εξαφανίστηκε και ομαδικοί τάφοι βρέθηκαν στις 4 Οκτωβρίου. Η κυβέρνηση έδινε ασαφή στοιχεία και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ανέφεραν μόνο πως η μια ομάδα φοιτητών ήταν οι Νορμαλίστας από το Aγιοτσινάπα και η άλλη η ποδοσφαιρική ομάδα Λος Αβισπόνες από το Τσιλπασίνγκο. Οι Νορμαλίστας, όπως αναφέρει η Γκάρντιαν, βρίσκονταν στην Ιγουάλα για να μαζέψουν χρήματα για μελλοντικές διαδηλώσεις ενάντια στις διακρίσεις σε πρακτικές πρόσληψης καθηγητών που ευνοούν τους φοιτητές από αστικές περιοχές και όχι αυτούς από τις αγροτικές. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι 43 φοιτητές, ηλικίας 15-25 ετών, στις 26 Σεπτεμβρίου ταξίδευαν με λεωφορεία, όταν αστυνομικοί τους σταμάτησαν ύστερα από εντολή του δημάρχου, όπως δήλωσαν αυτόπτες μάρτυρες στην περιοχή και επιζήσαντες της επίθεσης.
Φως στην υπόθεση έριξαν οι ομολογίες τριών υπόπτων, οι οποίοι αποκάλυψαν παραπάνω στοιχεία σχετικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες δολοφονήθηκαν οι φοιτητές. Ο ομοσπονδιακός Γενικός Εισαγγελέας Χεσούς Μουρίγιο ανακοίνωσε ότι τα φερόμενα ως μέλη της συμμορίας Γκερέρος Ουνίδος (Ενωμένοι Πολεμιστές) είχαν ομολογήσει στις αστυνομικές αρχές πως όχι μόνο δολοφόνησαν τους φοιτητές, αλλά έκαψαν και τις σορούς τους, ώστε να εξαφανίσουν οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία. Οι ομολογίες αυτές οδήγησαν στην ανακάλυψη ανθρώπινων λειψάνων, τα οποία θα σταλούν στο πανεπιστήμιο Ίνσμπρουκ της Αυστρίας προκειμένου να γίνει η τελική ταυτοποίηση του DNA των θυμάτων.
Έπειτα από αυτές τις ομολογίες οι αστυνομικές αρχές συνέλαβαν τον φερόμενο ως εγκέφαλο της υπόθεσης, πρώην δήμαρχο της πόλης Ιγουάλα Χοσέ Λουίς Αμπάρκα. Με τη σύλληψη του δημάρχου και της συζύγου του Μαρία ντε λος Άνχελες Πινιέδα, που προέρχεται από γνωστή οικογένεια ναρκεμπόρων της νοτιοδυτικής πολιτείας Γκερέρο, οι κρατούμενοι για την υπόθεση έφτασαν τους 56 – ανάμεσά τους αστυνομικοί, δημόσιοι υπάλληλοι και μέλη της εγκληματικής οργάνωσης Γκερέρος Ουνίδος που φαίνεται πως μαζί με την αστυνομία έκαναν τη βρόμικη δουλειά κατ’ εντολήν του δημάρχου και άλλων ηγετικών στελεχών του κυκλώματος.
Ο Χοσέ Λουίς Αμπάρκα διατηρούσε σχέσεις με εγκληματική οργάνωση, καρτέλ ναρκεμπόρων, και ήταν αυτός που έδωσε την εντολή για επίθεση. Δύο ημέρες μετά τη σφαγή διέφυγε μαζί με τον αρχηγό της αστυνομίας.
Το Γκερέρο είναι επίκεντρο μιας μάχης με πολλά μέτωπα. Είναι μια από τις πιο φτωχές και περιθωριοποιημένες περιοχές της χώρας. Το 60% του πληθυσμού της, στην πλειοψηφία του ιθαγενείς και αγρότες, είναι αναλφάβητο. Περισσότερο από το 90% της περιοχής δεν έχει υδροδότηση και μόνο το 50% έχει ηλεκτρισμό.
Οι νέοι που σπουδάζουν στις Αγροτικές Σχολές Νορμάλ σαν της Αγιοτσινάπα προέρχονται από αυτό το κοινωνικό υπόβαθρο. Στην πλειοψηφία τους είναι παιδιά αγροτών με ελάχιστους πόρους που βλέπουν μόνη τους ευκαιρία τη φοίτηση σε αυτές τις σχολές και την πιθανότητα να γίνουν δάσκαλοι. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι η πόλη που έχει αναδείξει κοινωνικούς αγωνιστές, γνωστούς για την κινηματική τους δράση. Οι φοιτητές της σχολής δασκάλων διεκδικούν ίσες ευκαιρίες πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Οι πολίτες δηλώνουν πως καθημερινά έχουν να αντιμετωπίσουν δύο δεινά: από τη μία το κράτος και από την άλλη το οργανωμένο έγκλημα.
Χιλιάδες Μεξικανοί έχουν βγει μέχρι στιγμής στους δρόμους οργισμένοι και αγανακτισμένοι για τη δολοφονία των 43 φοιτητών. Μερίδα των διαδηλωτών πυρπόλησε το Εθνικό Παλάτι της Πόλης του Μεξικού, φωνάζοντας συνθήματα εναντίον των καρτέλ αλλά και των πολιτικών. Η συγκεκριμένη υπόθεση είναι από τις πιο συνταρακτικές στην ιστορία του Μεξικού, ενώ από το 2007 εγκληματικές οργανώσεις ευθύνονται για το θάνατο 100.000 ανθρώπων περίπου, γεγονός που αναδεικνύει την υπεροχή των διαφόρων καρτέλ και τους ισχυρούς δεσμούς τους με θεσμικούς παράγοντες.
