Επειδή στην κυβέρνηση κάνουν πως νίκησαν, επειδή στα κανάλια επικρατεί η γνωστή ομοιόμορφη πολυφωνία, επειδή το παρελθόν δεν αντιγράφεται αλλά διδάσκει, επειδή πάντα ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με περίτεχνες λέξεις (και όχι με καλές προθέσεις) καλά είναι κοιτάμε από μια απόσταση, στο χρόνο και στο χώρο, προκειμένου να καταλάβουμε καλύτερα το τι μας συμβαίνει. Το παρελθόν έχει το μειονέκτημα να διαφέρει πολύ από το παρόν, αλλά έχει το πλεονέκτημα να βρίσκεται και σε αρκετή χρονική απόσταση οπότε και έχει, κατά κάποιον τρόπο, ολοκληρώσει τον κύκλο του, έχουν εκτιμηθεί και έχουν γίνει γενικά αποδεκτές οι συνέπειές του, έχει κατά έναν τρόπο οριοθετηθεί το δίκαιο και το άδικο.
του Θανάση Σκαμνάκη
Όλος ο εικοστός αιώνας πάλεψε με τα οδυνηρά προβλήματα που δημιούργησε στη γηραιά ήπειρο η γερμανική εμμονή για κυριαρχία στην Ευρώπη. Αυτές τις σκέψεις έκανα προσπαθώντας να αξιολογήσω και να μεταφέρω το εύρημα από την περίοδο της κατοχής. Ο «ειδικός οικονομικός αρθρογράφος», όπως τιτλοφορείται, Έγκον Μπάτμαν, δημοσιεύει στο Βήμα της 29ης Ιουλίου 1943, άρθρο όπου εκτίθεται η γερμανική άποψη για το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα «το Ράιχσμαρκ και τας βάσεις μιας ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής», όπου «η γερμανική νομισματική πολιτική λαμβάνει σοβαρότατα προ οφθαλμών τας γενικάς ανάγκας της Ευρώπης, τούτο δε εξηγεί και πάλιν την προϊούσαν πολιτογράφησιν του μάρκου ως ευρωπαϊκού συμψηφιστικού νομίσματος» (δημοσιεύεται στον Γ’ τόμο της έκδοσης του Βήματος από τα άρθρα της εφημερίδας στα 90 χρόνια της). Τουτέστιν, αφού τα τανκς υπέταξαν την Ευρώπη, σχεδιάζεται η δομική και μόνιμη ενοποίησή της κάτω από τις νομισματικές ερπύστριες.
Πέρασαν τόσα χρόνια. Το τωρινό γερμανικό κράτος δεν είναι συνέχεια του ναζιστικού και η Ευρώπη δεν είναι κατεχόμενη. Ή μήπως ό,τι φαίνεται δεν είναι ακριβώς έτσι; Διότι πώς εξηγείται το ότι το γερμανικό μεταπολεμικό κράτος είναι εκείνο που περιέθαλψε όλους τους συνεργάτες του ναζιστικού καθεστώτος στις κατεχόμενες χώρες, σπούδασε τα παιδιά τους και τα ξαναέστειλε στις πατρίδες τους να συνεχίσουν το φιλογερμανικό έργο των πατέρων τους (όπως έγινε με τον γνωστό μας Χριστοφοράκο), αποκατέστησε στις παλιές τους θέσεις ακόμα και τους καταδικασμένους από το δικαστήριο της Νυρεμβέργης προέδρους και γενικούς διευθυντές της μεγάλης χημικής βιομηχανίας που στήριξε τον Χίτλερ και δημιούργησε τα κρεματόρια, και επανήλθε, όταν πέρασε αρκετός χρόνος και επέτρεψαν οι καιροί, στη διεκδίκηση του σχεδόν προαιώνιου στόχου, την κυριαρχία στην Ευρώπη. Και τώρα, διδαγμένο από την πείρα, κινείται αντίστροφα^ αντί να κατακτήσει και να επιβάλει νομισματική ενοποίηση, κάνει νομισματική ενοποίηση και μέσω αυτής καταχτά.
Πόσο περισσότερο πρέπει να μας μιλήσει το παρελθόν;
