Θανάσης Σκαμνάκης
Διεκδικήσαμε την επαναπροσέγγιση της επαναστατικής επαγγελίας
Οσο περνούν τα χρόνια, αφαιρούνται τα επιμέρους, συναισθηματικοί, συγκυριακοί και λοιποί λόγοι, και προτάσσεται μια στεγνή, πολιτική και σχεδόν απειλητική ερώτηση: Έπρεπε να γίνει;
Διατυπώνεται η άποψη: αν δεν φεύγαμε από το ΚΚΕ τότε, ίσως η πορεία των πραγμάτων να ήταν διαφορετική. Το ΚΚΕ δεν θα έφτανε σε αυτά τα σημεία που έφτασε, κι εμείς επίσης θα ασκούσαμε μια πολιτική επιρροή μεγαλύτερη από εκείνη που έχουμε σήμερα.
Φυσικά, με τα αν δεν γράφεται η Ιστορία, καθώς το ένα αν το ακολουθούν εκατοντάδες άλλα τα οποία οδηγούν σε πλήρη αυθαιρεσία συλλογισμού και σκέψεων.
Αλλά αξίζει να επιμείνουμε στην αιτία. Η κυβέρνηση Τζαννετάκη και εν συνεχεία η «οικουμενική» ήσαν πολιτικές αφορμές. Η αιτία ήταν πως το ρεύμα αναζήτησης για την επαναδιατύπωση του επαναστατικού οράματος και σχεδίου δεν μπορούσε πλέον να συνυπάρχει και να παλεύει εντός των ασφυκτικών στενών τού τότε ΚΚΕ.
Το 1989, ούτως ή άλλως, ήταν μια χρονιά πολλαπλών ανατροπών, μια ρευστή περίοδος όπου κατέρρεε εμφαντικά ένα μοντέλο προσέγγισης της Ιστορίας, συνέπεια της εγκατάλειψης της επαναστατικής προσδοκίας. Οπότε ο διαχωρισμός δεν ήταν αποτέλεσμα, κυρίως, μιας συναισθηματικής έκρηξης, μιας αδυναμίας να υπάρχουμε στο ασφυκτικό κλίμα. Ήταν αναγκαιότητα.
Και ο λογαριασμός ας έρθει σπίτι. Ούτως ή άλλως πληρώνουμε τα χρέη των επιλογών μας.
Η αποχώρηση και η συγκρότησή μας, η δημιουργία του ΝΑΡ, βρέθηκε αντιμέτωπη με δύο εξαιρετικά ισχυρούς παράγοντες, οι οποίοι καθόρισαν την πορεία του εγχειρήματος. Ο ένας είναι η ελλιπής ιδεολογική-θεωρητική προετοιμασία, η συγκρότησή μας πάνω σε μια ενιαία, λίγο πολύ, θεωρητική και πολιτική αντίληψη. Η δεύτερη, η σπουδαιότερη, η οποία επέδρασε και στην πρώτη, είναι η ρευστότητα του καιρού, οι πολλαπλές καταρρεύσεις, η αποσάθρωση της μεγάλης επαναστατικής απόπειρας. Το λογικό επακόλουθο είναι το ρεύμα αυτό να μοιραστεί σε πολλά κομμάτια, τα πρόσωπά του να ακολουθήσουν διαφορετικές τροχιές, να στελεχώσουν, κάποιοι από αυτούς, μηχανισμούς, ελληνικούς και διεθνείς, κυβερνητικές θέσεις κ.λπ.
Το πλήθος των ανθρώπων και των απόψεων δεν μπόρεσε να βρει χώρους σύνθεσης και δημιουργικής αντιπαράθεσης. Οι ατομικές τροχιές κρίθηκαν πιο βολικές.
Ωστόσο, το ρεύμα που αναδείχθηκε, ή καλύτερα εκφράστηκε, με αυτή τη διάσπαση επέμεινε να διεκδικήσει την επαναπροσέγγιση, με τους καινούργιους όρους, της επαναστατικής επαγγελίας, να διατυπώσει πρωτότυπες σκέψεις σχετικά με το χαρακτήρα του σημερινού καπιταλισμού, να προσδιορίσει τη σχέση κόμματος-κινήματος-μετώπου, να συζητήσει, να συγκρουστεί και να διχαστεί, αλλά να θέσει ωστόσο το ζήτημα της σχέσης στρατηγικής και τακτικής, να θέσει επίσης τις νέες σκέψεις για το κομμουνιστικό κόμμα της εποχής μας. Η συμβολή αυτών των επεξεργασιών, των προτάσεων, των ιδεών είναι πολύ ευρύτερη και σημαντικότερη απ’ όσο είναι η δύναμη και η επίδραση των πολιτικών φορέων. Είναι οι υποθήκες για την επόμενη ιστορική φάση, η οποία πάντα ξεκινάει από το παρόν και συνδέεται άρρηκτα μαζί του.
Το εγχείρημα αυτό, το οποίο αποτιμώ ως αναγκαίο, έκανε έναν μεγάλο κύκλο, που κλείνει.
Γεγονός που υπογραμμίζει τη νέα ανάγκη, της αναζήτησης στο παρόν, αξιοποιώντας μεν το φορτίο ολόκληρης της εμπειρίας, αλλά ταυτόχρονα προτάσσοντας τις αναζητήσεις μιας νέας ιστορικής εποχής, εξαιρετικά αντιφατικής και ενδιαφέρουσας, όπως η σημερινή.
Το στάσιμο καταντά τέλμα και μπορεί να μολύνει τα εγχειρήματα. Ιδιαίτερα εκείνα που έχουν επαναστατική στόχευση και φιλοδοξία
Η ανταρσία του 1989 και η αναγκαία σημερινή κομμουνιστική τομή
