Χρίστος Κρανάκης
▸Διαλυμένες υπηρεσίες, στον «αέρα» οι αποζημιώσεις, «όχι» σε εμβολιασμό
Σε πλαίσιο εκτός πραγματικότητας συνεχίζει να κινείται η κυβέρνηση στο θέμα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Με την άνοιξη – περίοδο όπου η ζωονόσος φουντώνει και ο ιός αποκτά μέγιστη ανθεκτικότητα – να πλησιάζει, ο κίνδυνος η ευλογιά να εγκατασταθεί (ακόμα πιο) μόνιμα στη χώρα μας αυξάνεται. Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση συνεχίζει στη ρότα που ακολουθεί εδώ και περίπου δύο χρόνια, απ’ όταν ξέσπασαν τα πρώτα «ανεξέλεγκτα» κρούσματα: μέτρα αδύναμα να διασφαλίσουν τη μη εξάπλωση, δημιουργία μεγάλων ζωνών ασφαλείας 10 χιλιομέτρων με αποτέλεσμα οι κτηνοτρόφοι να δυσκολεύονται να ταΐσουν τα κοπάδια τους, σφαγές ζώων χωρίς επαρκείς και ανταποδοτικές αποζημιώσεις.
Πιστός σ’ αυτή τη συνταγή… επιτυχίας, την Τρίτη 27 Ιανουαρίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκάλεσε στο Μέγαρο Μαξίμου ευρεία σύσκεψη για το θέμα, με τη συμμετοχή των υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Προστασίας του Πολίτη, ανώτερων κυβερνητικών στελεχών, των περιφερειαρχών των περιοχών με τα περισσότερα κρούσματα και της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς. Στη σύσκεψη εξετάστηκαν οι τρόποι εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας για τον περιορισμό και την εκρίζωση της ζωονόσου, τονίστηκε η ανάγκη αυστηρής και οριζόντιας τήρησης των μέτρων τις επόμενες εβδομάδες και συμφωνήθηκε η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ περιφερειών και υπηρεσιών για εντατικούς ελέγχους, ενώ αποφασίστηκε επίσης να μην εφαρμοστεί εκτεταμένος μαζικός εμβολιασμός, με έμφαση στην πλήρη εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων βιοασφάλειας.
Ειδικά ο όρος «μέτρο βιοασφάλειας» βρέθηκε πολύ ψηλά στη συζήτηση της σύσκεψης και στα ρεπορτάζ που ακολούθησαν. Παρότι, όμως, έχουν εκδοθεί διευκρινιστικές εγκύκλιοι για το θέμα, στην πραγματικότητα παραμένει ασαφές το τι ακριβώς σημαίνει αλλά και το τι θα αλλάξει από εδώ και πέρα, με δεδομένο ότι αντίστοιχα μέτρα εφαρμόζονται (θεωρητικά τουλάχιστον) εδώ και πολύ καιρό, χωρίς τα θεμιτά αποτελέσματα.
Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση και συνολικά ο κρατικός σχεδιασμός είναι εγκλωβισμένοι στην αδυναμία να ελεγχθεί η ζωονόσος πριν δημιουργηθούν τετελεσμένα, όπως σήμερα. Παραδείγματα, άλλων χωρών με μεγάλες κτηνοτροφικές μονάδες που αντιμετώπισαν πλήρως εξάρσεις ευλογιάς σε διάστημα ακόμη και έξι μηνών, είναι ενδεικτικά.
Το ενδεχόμενο του εμβολιασμού συνεχίζει να απορρίπτεται κάθετα και οριζόντια. Παρά τις μεγάλες απώλειες ζώων (πάνω από 470.000), η κυβέρνηση συνεχίζει να μην εφαρμόζει κανένα πρόγραμμα εμβολιασμού των αιγοπροβάτων, καθώς κάτι τέτοιο θα στιγμάτιζε τις ελληνικές εξαγωγές γάλακτος και φέτας. Η εμμονή της να απορρίψει εξαρχής και ολοκληρωτικά κάθε πιθανότητα εμβολιασμού για να προστατεύσει πλήρως τις μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες, ενώ παράλληλα δεν λαμβάνει επαρκή μέτρα υποστήριξης των κτηνοτρόφων, βυθίζει τον κτηνοτροφικό κόσμο της επαρχίας στην απόγνωση και τον σπρώχνει να εμβολιάζει «παράτυπα» τα ζώα του (με εμβόλια ανατιμημένα προς τα πάνω), προκειμένου να τα γλυτώσει από τον ιό και τον σφαγιασμό.
Ταυτόχρονα, ένα από τα σημαντικότερα μέτρα που θα μπορούσε να πάρει η κυβέρνηση, δηλαδή η άμεση πρόσληψη κτηνιάτρων που θα παρακολουθούν επιστημονικά τα ιικά φορτία της κάθε περιοχής και την πορεία εξάπλωσης του ιού, περνάει ξανά – ακόμη και μετά τη σύσκεψη – σε δεύτερη μοίρα. Είναι ενδεικτικό, όπως τονίζει στο Πριν ο γεωπόνος Θοδωρής Χόβολος, πως τα προηγούμενα κρούσματα ευλογιάς στη χώρα μας, αντιμετωπίστηκαν σχετικά γρήγορα και άμεσα, επειδή οι κτηνιατρικές υπηρεσίες δεν ήταν τόσο υποστελεχωμένες και ανενεργές όσο σήμερα. Αυτή τη στιγμή, όμως, λείπουν εμφατικά επαρκείς κτηνιατρικές υπηρεσίες και εργαστηριακές υποδομές με καταρτισμένους κτηνοτρόφους και κτηνιάτρους, καθώς και προγράμματα έρευνας και γενετικής βελτίωσης.
Τέλος, το ζήτημα της οικονομικής στήριξης των κατεστραμμένων κτηνοτρόφων επανέρχεται στο προσκήνιο. Ενώ κανείς θα περίμενε να ενισχυθούν και να επιταχυνθούν οι αποζημιώσεις – ειδικά όταν πιθανότατα θα έρθουμε αντιμέτωποι με νέο κύμα θανατώσεων την άνοιξη –, η κυβέρνηση αφήνει ξανά έωλο το πλαίσιο και το χρονοδιάγραμμα, ενώ – ως πάγια τακτική της – εντείνει τους αστυνομικούς ελέγχους και την καταβολή προστίμων σε όσους δεν συμμορφώνονται με τα μέτρα βιοασφάλειας, αντιμετωπίζοντας τους κτηνοτρόφους ως «εγκληματίες». Όλα τα πεπραγμένα της κυβέρνησης, συνηγορούν πως η ευλογιά χρησιμοποιείται ως «ευκαιρία» να υποβαθμιστεί περαιτέρω η μικρομεσαία κτηνοτροφία, στο όνομα των ισχυρών χονδρεμπόρων κρέατος.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2026
