Γιάννης Ελαφρός
Το βραβευμένο ντοκιμαντέρ ’48 – Αντίσταση στον Μεγάλο Εποικισμό από την ομάδα «218» φέρνει στην οθόνη ιστορίες καθημερινής καταπίεσης από τους σιωνιστές εποίκους, που θέλουν να εξαφανίσουν την Παλαιστίνη. Αλλά και τη διαρκή αντίσταση των «ελεύθερων πολιορκημένων».
Εμείς εδώ στην Παλαιστίνη νιώθουμε την κατοχή και την αποικιοποίηση καθημερινά, υλικά πάνω στη ζωή μας. Στους ανθρώπους στη Δύση έχει γίνει αποικιοποίηση στο μυαλό τους. Η μόνη ελπίδα είναι να παλέψουμε ενωμένοι ενάντια στον καπιταλισμό και στον ιμπεριαλισμό. Ο Μπασέμ Ταμίμι, αγωνιστής και πατέρας της Αχέντ Ταμίμι, στέλνει το δικό του μήνυμα μέσα από το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ ’48 – Αντίσταση στον Μεγάλο Εποικισμό, που δημιούργησε η ομάδα «218», και το οποίο περιγράφει την καταπίεση και την πολύμορφη παλαιστινιακή αντίσταση στη Δυτική Όχθη. Η ταινία τιμήθηκε στις αρχές Δεκέμβρη με το βραβείο ελληνικού ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου. Η προβολή του από την Κινηματογραφική Λέσχη Ηλιούπολης την περασμένη Κυριακή μάς έδωσε την ευκαιρία να το δούμε και να συζητήσουμε με τέσσερα από τα εφτά μέλη της αρχικής ομάδας.
Η ταινία γυρίστηκε το καλοκαίρι του 2022 στην Ιερουσαλήμ και στη Δυτική Όχθη με τα πιο απλά μέσα. Πρόκειται για μια συγκλονιστική αποτύπωση της κατοχής και της επέκτασής της, της διαρκούς καταπίεσης των Παλαιστινίων, που καταργεί κάθε έννοια καθημερινότητας και «κανονικότητας», ειδικά υπό την απειλή των εποίκων, που με την προστασία του ισραηλινού στρατού καταπατούν ιδιοκτησίες, δικαιώματα και ζωές, θέλοντας να διαγράψουν την Παλαιστίνη από το παρόν, το μέλλον και την ιστορία.
Το ’48 – Αντίσταση στον Μεγάλο Εποικισμό καταγράφει ιστορίες κατοχικής βαναυσότητας: Από οικογένειες που δεν μπορούν να βγουν από τα σπίτια τους στην Ιερουσαλήμ γιατί σιωνιστές έποικοι θα μπουκάρουν μέχρι παιδιά που παίζουν μόνο μέσα στους τέσσερις τοίχους γιατί απαγορεύεται να βγουν στον δρόμο, και ανθρώπους που πρέπει να κάνουν ώρες για να πάνε σε μέρη που απέχουν μερικές εκατοντάδες μέτρα λόγω των εμποδίων που βάζει το Ισραήλ. Μέσα από συνεντεύξεις με γυναίκες, άνδρες και παιδιά από το Νάμπι Σάλεχ, τη Χεβρώνα, τη Τζενίν και το Σέιχ Τζαράχ το ντοκιμαντέρ αναδεικνύει τους εξευτελιστικούς ελέγχους στα checkpoints, τις φυλακίσεις και τις δολοφονίες, μορφές της συστηματικής πολιτικής εξόντωσης του Παλαιστινιακού λαού που κλιμακώνονται μετά την 7η Οκτώβρη.
Η πάλη των Παλαιστινίων είναι ασίγαστη και πολύμορφη: Από την ένοπλη μάχη, τη διαδήλωση μέχρι τη θεατρική σκηνή
Πάνω απ’ όλα όμως το «΄48» μεταφέρει ιστορίες πολύμορφης και ασίγαστης αντίστασης, από την ένοπλη πάλη κατά των κατακτητών (με ιδιαίτερη αναφορά στη μεγάλη μάχη στην Τζενίν το 2002), τη μαζική δράση με διαδηλώσεις και συγκρούσεις, την καλλιτεχνική συλλογική δημιουργία (όπως με την θεατρική σκηνή στην Τζενίν, της οποίας ο διευθυντής και ο καλλιτεχνικός υπεύθυνος φυλακίστηκαν και πριν και μετά την 7η Οκτώβρη), την επιμονή και αντοχή ενός λαού με βαθιές ρίζες, το παλαιστινιακό Sumud.
Η ομάδα «218» δεν είναι ένα κλασικό κινηματογραφικό συνεργείο. Πήρε το όνομά της από τον αριθμό του λεωφορείου που συνδέει την Ιερουσαλήμ με τη Ραμάλα, μέσω του σημείου ελέγχου της Καλάντια. Αποτελεί μια αυτο-οργανωμένη συλλογική προσπάθεια καταγραφής της σκληρής καθημερινότητας στην Παλαιστίνη και συμβολής στον αγώνα για την απελευθέρωσή της. Αποτελείται από ανθρώπους του κινήματος και στηρίζεται σε αυτό (δύο από τα μέλη της συμμετείχαν και στον Στόλο της Ελευθερίας τον Σεπτέμβρη του 2025).
Στη συζήτηση που ακολούθησε την προβολή στην Ηλιούπολη οι συντελεστές του ντοκιμαντέρ τόνισαν πόσο σημαντικό είναι να αντιμετωπίζουμε τους Παλαιστίνιους ως αγωνιστές/στριες και όχι ως «θύματα», ως ανθρώπους με ελεύθερο πνεύμα αντίστασης που μπορούν να μάς εμπνεύσουν κι όχι ως άτομα για λύπηση. Στο ερώτημα τι μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε υπογράμμισαν την ανάγκη να παλέψουμε ενάντια στην πολιτική της κυβέρνησης (αλλά και των προηγούμενων) για στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ. Όπως τόνισαν θα συνεχίσουν την προσπάθειά τους για την απελευθέρωση του Παλαιστινιακού λαού, συμβολή στην απελευθέρωση όλων των λαών.
