Γιώργος Μουρμούρης
▸Πλήθος χαριστικών ρυθμίσεων και παγίωση του μονοπωλίου που κατά τα άλλα… ενοχλούσε την ΕΕ
Πλουσιοπάροχα ανταμείβει τη Hellenic Train για τις… υπηρεσίες που παρείχε στον ελληνικό σιδηρόδρομο από την εμφάνιση του ιταλικού κρατικού ομίλου FSI στην Ελλάδα, στον οποίο το 2017 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ εκχώρησε την ΤΡΑΙΝΟΣΕ έναντι μόλις 45 εκατ. ευρώ, η νέα σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της ιταλικής εταιρείας, την οποία έφερε και κύρωσε προ ημερών με διαδικασίες fast track η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Λίγο πριν τη συμπλήρωση τριών ετών από το έγκλημα των Τεμπών, η νέα σύμβαση έρχεται να παγιώσει τις αιτίες που οδήγησαν στο δυστύχημα, θωρακίζοντας οικονομικά και θεσμικά την ιταλική εταιρεία παρά τις ποινικές εκκρεμότητες που βαραίνουν στελέχη της και κατοχυρώνοντας ένα καθεστώς ιδιωτικού μονοπωλίου που απορροφά τεράστιους δημόσιους πόρους για να προσφέρει κακοσχεδιασμένα, υποβαθμισμένα και παγίως ανασφαλή σιδηροδρομικά δρομολόγια: Οι βλάβες στους συρμούς της Hellenic Train (η οποία ελέγχει και την εταιρεία συντήρησης – ΕΕΣΣΤΥ) έχουν μετατραπεί σε καθημερινότητα, ενώ πολλά δρομολόγια εκτελούνται παγίως από μισθωμένα – και συχνά παμπάλαια – λεωφορεία.
Κεντρικό σημείο της σύμβασης αποτελεί η γενναιόδωρη κρατική επιδότηση, η οποία θα ξεπερνά πλέον τα 50 εκατ. ευρώ ετησίως, καθώς προβλέπεται αναπροσαρμογή βάσει πληθωρισμού. Η καταβολή των ποσών θα γίνεται μάλιστα μηνιαίως και προκαταβολικά, χωρίς να συνοδεύεται από δεσμευτικές ρήτρες ποιότητας ή ασφάλειας.
Παράλληλα, η σύμβαση ανοίγει τον δρόμο για αυξήσεις εισιτηρίων μέσω δυναμικής τιμολόγησης ανάλογα με τη ζήτηση, στα πρότυπα των αεροπορικών εταιρειών. Εγκαταλείπεται έτσι οριστικά ο – έστω και μερικός – κοινωνικός χαρακτήρας που είχε ο σιδηρόδρομος επί Δημοσίου, ως οικονομικό μέσο μαζικής μεταφοράς που έδινε ανάσα ζωής σε απομακρυσμένες περιοχές της υπαίθρου. Οι επιβάτες καλούνται πλέον να πληρώνουν ακριβότερα ένα συρρικνωμένο δίκτυο, με μειωμένα δρομολόγια και συχνές καθυστερήσεις.
Την ίδια ώρα, επενδύσεις της εταιρείας που όφειλαν να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31/12/2024 μετατίθενται για τις 31/12/2027 με ανοχή ενός επιπλέον έτους, με το σχετικό επενδυτικό πλάνο μάλιστα να μην έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, δυνάμενο να τροποποιηθεί με απλή συμφωνία των δύο πλευρών. Παράλληλα, η Hellenic Train αποκτά δικαίωμα εξαγοράς του τροχαίου υλικού που σήμερα μισθώνει, παγιώνοντας το καθεστώς (ιδιωτικού) μονοπωλίου ενάντια στο οποίο κατά τα άλλα ξιφουλκούσε η Κομισιόν όταν πίεζε για την ιδιωτικοποίηση του σιδηροδρόμου.
Και τα «δώρα» προς την ιδιωτική εταιρεία δεν σταματούν εδώ. Παραμένει θολό το τι μέλλει γενέσθαι με τις οφειλές ύψους περίπου 130 εκατ. ευρώ της εταιρείας προς τον ΟΣΕ για τα τέλη χρήσης δικτύου, ενώ η σύμβαση προβλέπει ότι το Δημόσιο αναλαμβάνει την αποζημίωση της εταιρείας για ακυρωμένα δρομολόγια λόγω προβλημάτων υποδομής. Επιπλέον, προβλέπεται ακόμα και μείωση προστίμων όταν βλάβες μισθωμένων συρμών αποδίδονται σε έλλειψη ανταλλακτικών!
Η νέα σύμβαση – δώρο στη Hellenic Train προκάλεσε την οργή των συγγενών των θυμάτων των Τεμπών. Σε σχετική ανακοίνωσή τους τονίζουν, μεταξύ άλλων, ότι «σαν να μην έφτανε που ένας από τους βασικούς ενόχους για το έγκλημα των Τεμπών βλέπει τα στελέχη του να πέφτουν στα μαλακά, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες μόνο πλημμεληματικού χαρακτήρα, σαν να μην έφτανε ο αυταρχισμός και η τρομοκρατία με τα οποία η Hellenic Train αντιμετωπίζει τους υπαλλήλους της όταν προειδοποιούν για τις συνεχιζόμενες ελλείψεις στα μέτρα ασφαλείας, τώρα έρχεται η κυβέρνηση να προσφέρει και νέα “δώρα” στην εταιρεία».
Σημειώνεται ότι η σύμβαση κυρώθηκε λίγες μόλις εβδομάδες μετά τα πρόστιμα-χάδι που επέβαλε η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων στον ΟΣΕ και τη Hellenic Train, ύψους 140.000 και 120.000 ευρώ αντίστοιχα, για τα Τέμπη, σχεδόν τρία χρόνια μετά το δυστύχημα-έγκλημα. Πρόστιμα που αφορούν κρίσιμες παραλείψεις – ελλιπή εκπαίδευση σταθμαρχών και λανθασμένους χειρισμούς μηχανοδηγών–, αλλά αντιστοιχούν μόλις στο 0,24%, δηλαδή περίπου στο ένα τετρακοσιοστό, της ετήσιας κρατικής επιδότησης προς τη Hellenic Train.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 24-25 Ιανουαρίου 2026
