Παναγιώτης Μαυροειδής
Το 2026 θα είναι χρονιά ανατροπών και «πολιτικής επεξεργασίας» της λαϊκής οργής με σκοπό την ενσωμάτωσή της
Έχει προ πολλού παρέλθει η εποχή που κυριαρχούσε η ψευδαίσθηση πως κάθε νέα χρονιά είναι απλά συνέχεια της προηγούμενης, σε μια αδιάλειπτη γραμμή «προόδου» προς το καλύτερο.
Το 2025, ήταν έτσι και αλλιώς χρονιά μεγάλων ανατροπών. Αν θα υπάρχει με βεβαιότητα κάτι κοινό στο 2026, αυτό θα είναι οι διαρκείς ανατροπές, η εμβάθυνση της γενικής αβεβαιότητας. Όλα τούτα όμως ωθούν στην κυοφορία νέων συσχετισμών, μεγάλων κινδύνων για την ανθρωπότητα, αλλά και νέων προκλήσεων, μαζί και δυνατοτήτων για τους πραγματικούς «σκαπανείς» της ιστορίας, τις εργατικές τάξεις και τους λαούς στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο.
Το 2025, σε ένα οικονομικό περιβάλλον ασθενικής οικονομικής ανάπτυξης (2,6% παγκόσμια, 1,5% στην Ευρώπη), με ιδιαίτερα προβλήματα σε μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία), ξέφυγαν πολλά «τζίνι» από το μπουκάλι:
Πρώτο: πρωτοφανής επίθεση στον κόσμο της εργασίας με καθήλωση μισθών, περαιτέρω υποβάθμιση κοινωνικών πολιτικών, κύμα ακρίβειας με τιμές αυξημένες 20% και πάνω από την προ πανδημίας εποχή.
Δεύτερο: κλιμάκωση των οικονομικών και πολιτικών ανταγωνισμών, όχι μόνο ανάμεσα σε ξεχωριστά καπιταλιστικά μπλοκ (ΗΠΑ/ΝΑΤΟ/ΕΕ έναντι Κίνας/Ρωσίας κλπ), αλλά και εντός των ίδιων των μπλοκ με κορυφαία την αντιπαράθεση ΗΠΑ-ΕΕ, αλλά και περιφερειακών ανταγωνισμών που μας αφορούν άμεσα όπως Τουρκίας-Ισραήλ, Ισραήλ-Ιράν και φυσικά Ελλάδας-Τουρκίας (παρά τη φιλολογία για ήρεμα νερά).
Τρίτο: συνέχεια φονικών πολέμων όπως αυτού της Ρωσίας με Ουκρανία, αλλά και ξέσπασμα νέων όπως ο γενοκτονικός πόλεμος στη Γάζα, ενώ την ίδια στιγμή οι ΗΠΑ ανασυστήνουν το «δόγμα Μονρόε» περί ιδιοκτησίας της Λατινικής Αμερικής, προετοιμάζοντας πολεμική αναμέτρηση με τη Βενεζουέλα.
Τέταρτο: η σοβούσα κρίση της αστικής δημοκρατίας, ειδικά στις πλέον ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες, όχι απλά ξεσπάει ανοιχτά, αλλά αναζητείται και η «απάντηση» σε αυτήν μέσα από μια άνευ προηγουμένου επιθετικότητα της αστικής πολιτικής στο πεδίο καταχτημένων λαϊκών ελευθεριών, μορφή της οποίας είναι και ο τραμπισμός, η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη, αλλά και το «δεξιό ρεύμα» κυβερνητικών ανατροπών στη Λατινική Αμερική.
Πέμπτο: οι τεχνολογικές επαναστάσεις («Τεχνητή Νοημοσύνη» κλπ.) -προϊόν της συλλογικής κοινωνικής εργασίας- όχι μόνο δεν σηματοδοτούν απαραίτητα μια γενική γραμμή «προόδου» για όλους έστω και ανισόμετρα, αλλά -στο πλαίσιο της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, εξουσίας και ηγεμονίας- ορθώνονται ως εφιαλτικές απειλές. Όχι μόνο για εκατομμύρια θέσεων εργασίας, αλλά και για τα δημοκρατικά δικαιώματα.
Στην εποχή της αστικής αδιαλλαξίας και διαρκούς αντεπανάστασης βάθους, ανατρέπονται όλοι οι παλιοί συσχετισμοί, συμβιβασμοί και «μισοτελειωμένες δουλειές». Πλέον δεν υπάρχουν αυτονόητα ούτε για εργασιακά, δημοκρατικά δικαιώματα, ούτε για συνθήκες ειρήνης, σύνορα και διακρατικές σχέσεις.
Εποχή γενικευμένης δυστοπίας; Αυτό είναι μόνο η μία όψη. Οι κομμουνιστές οφείλουν να έχουν άλλη θέαση των εξελίξεων: Τα παραπάνω συνιστούν και τον «δυναμίτη» μέσα στην ίδια την καρδιά του καπιταλιστικού κόσμου που ανατινάζει τις καθιερωμένες πολιτικές ισορροπίες του, γκρεμίζουν κυβερνήσεις ακόμη και με εξεγέρσεις, προκαλούν κρίση και σε όλα τα «αντιπολιτευόμενα» εντός αστικού πλαισίου πολιτικά και ιδεολογικά ρεύματα, αλλά και συγκροτούν αντίστροφα ρεύματα αριστερής ακόμη και σοσιαλιστικής/κομμουνιστικής αναζήτησης.
Στην Ελλάδα του 2026, με το 42% των πολιτών να χρωστούν κάπου, το 27% να βρίσκεται σύμφωνα με τη ΕΛΣΤΑΤ σε κίνδυνο φτώχειας ή αποκλεισμού, με την ακρίβεια να εξανεμίζει τον εργατικό μισθό και τη σύνταξη στο πρώτο 15μερο και τον ΦΠΑ (τον πλέον άδικο φόρο για τα λαϊκά στρώματα) να συνιστά το 22,5% των εξαιρετικά φουσκωμένων κρατικών ληστρικών εσόδων στο πλαίσιο (και) των ευρωενωσιακών υποχρεώσεων, τα όρια της κυβέρνησης της ΝΔ έχουν εξαντληθεί. Η οργή φουντώνει και όχι μόνο στα αγροτικά μπλόκα που επιμένουν. Άλλο τόσο όμως είναι αλήθεια, ότι η «κρίση αντιπολίτευσης» είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η συναίνεση στα «μεγάλα» από τη «δημοκρατική αντιπολίτευση» έχει σώσει τη ΝΔ και έχει καταστρέψει την ίδια.
Το 2026, αν δε είναι εκλογική χρονιά, είναι βέβαιο πως θα είναι προεκλογική. Κυρίως θα είναι χρονιά «πολιτικής επεξεργασίας» της λαϊκής οργής και δυσαρέσκειας. Τα κόμματα έχουν ρευστοποιηθεί, αλλά οι πολιτικές γραμμές μιας δήθεν «απάντησης» είναι ευδιάκριτες: Είτε «αριστερόστροφα», «λαϊκοδεξιά» ή «ανεξάρτητα» -πάντα όμως ιδιόκτητα- κόμματα «Σαμαρά», «Τσίπρα», Βαρουφάκη, Κωνσταντοπούλου, «Καρυστιανού» κλπ, που θα αναπαράγουν μια μεσσιανική λογική σωτήρων, είτε σχηματισμοί ανοιχτά νεοφασιστικού, νεοακροδεξιού, βοναπαρτιστικού τύπου, παρότι οι διεργασίες για τα τελευταία είναι περισσότερο υπόγειες. Ένας «άλλος καπιταλισμός», «δημοκρατικός», αλλά όχι και απαραίτητα, για τον οποίο με ειλικρίνεια μίλησε ο ανακυκλωμένος Μεσσίας Τσίπρας, είναι ο κοινός παρονομαστής αυτών των λύσεων, με διαφορετικές δόσεις εθνικισμού και ευρωυποταγής.
Οι «απαντήσεις» αυτές είναι μέρος του προβλήματος, όχι κάποια «λύση» του. Στην εποχή της αστικής αδιαλλαξίας η δυσαρέσκεια, η καταγγελία, τα μερεμέτια, δεν αρκούν. Απαιτείται η μαχαιριά στο Γόρδιο Δεσμό. Η ανοιχτή προβολή και πρακτική δράση για την επιβολή ενός δρόμου σύγκρουσης και ανατροπής του πλαισίου της μεγάλης καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, μαζί και της ευρωκρατίας και ΝΑΤΟκρατίας που συναποτελούν με πολιτικούς όρους το πραγματικό «σύστημα» που κυβερνά και βιάζει την εργατική, κοινωνική πλειονότητα.
Απέναντι στην αστική αδιαλλαξία απαιτείται ισχυρή αντικαπιταλιστική και κομμουνιστική Αριστερά
Σε αυτή τη μοναδική εναλλακτική δεν μπορεί να απαντήσει ο συνδυασμός κινηματικού «σημειωτόν», κομμουνιστικής επαγγελίας με όρους παρελθόντος και «υπαρκτού», αλλά και συστημικής συμμόρφωσης στην «εθνική στρατηγική» και «υπευθυνότητας» στις στιγμές των κρίσεων, που επιδεικνύει το ΚΚΕ, αλλά ένα ενισχυμένο ρεύμα αντικαπιταλιστικής κομμουνιστικής αριστεράς. Που θα δρα με όρους πολιτικής ανεξαρτησίας από την αστική πολιτική, σύγκρουσης με τους πυλώνες του συστήματος για ανατροπή της κυρίαρχης πολιτικής με εργατικές και λαϊκές καταχτήσεις -χωρίς διαρκή μετάθεση στο «αν και πότε»- και αναγέννησης μιας σύγχρονης απελευθερωτικής κομμουνιστικής προοπτικής. Η Κομμουνιστική Απελευθέρωση ξεκίνησε το 2025, έχει μεγάλες προκλήσεις για το 2026…
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 3-4 Ιανουαρίου 2026
