Δημήτρης Σταμούλης
Ματωμένα μπισκότα
«Ο θάνατος των πέντε εργατριών στη Βιολάντα ήταν εργοδοτικό και κρατικό έγκλημα, το αναμενόμενο αποτέλεσμα του καπιταλιστικού συστήματος που βάζει το κέρδος πάνω από την ανθρώπινη ζωή» τονίζει η οργάνωση Τρικάλων της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης σε ανακοίνωσή της για το φρικτό εργοδοτικό έγκλημα στο εργοστάσιο μπισκότων της περιοχής, σημειώνοντας ότι «οι εργαζόμενοι προειδοποιούσαν για τη μυρωδιά υγραερίου, αλλά η παραγωγή δε σταμάτησε. Γιατί αυτό θα κόστιζε. Τα μπισκότα έπρεπε να βγουν, τα κέρδη να σωθούν, σε ένα εργοστάσιο χωρίς σωματείο, με φόβο και σιωπή, όπου η ασφάλεια έγινε “ενοχλητική λεπτομέρεια”».
Όπως τονίζει η οργάνωση, που συμμετείχε στις συγκεντρώσεις και την 24ωρη απεργία μία μέρα μετά το έγκλημα, «τα θύματα ήταν και εργαζόμενες μητέρες, γυναίκες που αναγκάζονται να δουλεύουν νύχτα για να τα βγάλουν πέρα, κάνοντας διπλή βάρδια: μία στη δουλειά και μία στο σπίτι, χωρίς στήριξη, χωρίς δομές, χωρίς ανάσα. Αυτή η εξόντωση εργατών και εργατριών είναι πολιτική επιλογή των κυβερνήσεων: 13ωρα, ‘’διευθέτηση’’ του χρόνου εργασίας, απολογιστική δήλωση των υπερωριών, υπερεντατικοποίηση, ανεπαρκή μέτρα ασφαλείας, διάλυση των συλλογικών συμβάσεων κτλ».
Η Κομμουνιστική Απελευθέρωση επισημαίνει και τις διαχρονικές κυβερνητικές ευθύνες όλων των αποχρώσεων: « Όλα νομοθετημένα από το σύνολο των κυβερνήσεων: ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, Ακροδεξιά και με τη συναίνεση της πλειοψηφίας της αντιπολίτευσης. Την ίδια ώρα με μια αποδεκατισμένη Επιθεώρηση Εργασίας που αδυνατεί να ελέγξει χιλιάδες επιχειρήσεις και με νόμους κομμένους στα μέτρα της εργοδοσίας, τα εργατικά εγκλήματα συνεχίζονται, ενώ η κυβέρνηση πανηγυρίζει με παραποιημένα στοιχεία για ‘’ασφαλή εργασία’’». Και καταλήγει: «Όσο το κέρδος μπαίνει πάνω από τη ζωή, οι χώροι δουλειάς θα γίνονται τόποι θανάτου. Απέναντι σε αυτό, μόνο ο οργανωμένος αγώνας μπορεί να δώσει απάντηση».
Δυσοσμία κέρδους και κρατική ομερτά, μείγμα θανάτου στη Βιολάντα
Η φονική έκρηξη στη Βιολάντα, σε μια εταιρεία ενός από τους πιο εμβληματικούς βιομηχανικούς κλάδους της χώρας, τα τρόφιμα, με «διεθνείς επιτυχίες», πατέντες και μπόλικο «success story», θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, όπως έδειξε το πόρισμα της Πυροσβεστικής το οποίο αποκάλυψε ότι η έκρηξη δεν ήταν αποτέλεσμα μιας στιγμιαίας αστοχίας, αλλά το τελικό στάδιο μιας μακράς διαδικασίας. που είχε μετατρέψει τον χώρο σε παγίδα θανάτου:
Mια πολύμηνη υπόγεια διαρροή προπανίου που συσσωρευόταν αθόρυβα στο αυαθαίρετο υπόγειο του εργοστασίου και κάποια στιγμή εξερράγη με έναν απλό σπινθήρα του εξοπλισμού, ενώ εκ των υστέρων έγινε γνωστό πως αδήλωτες ήταν και οι δύο υπέργειες δεξαμενές.
Δεν ήταν, λοιπόν, η «κακιά ώρα», κάποιο «λάθος εργαζόμενου» ή… σαμποτάζ(!) όπως περιέργως διέδιδαν ακροδεξιά διαδικτυακά τρολ προασπίζοντας την εργοδοσία. Ήταν ένα καραμπινάτο προαναγγελθέν εργοδοτικό έγκλημα με θύματα πέντε εργάτριες που δούλευαν μέχρι τα ξημερώματα, σε νυχτερινή βάρδια, για να μπορούν την ημέρα να φροντίζουν παιδιά, οικογένεια ναι νοικοκυριό σε μια κοινωνία χωρίς κρατική πρόνοια και βοήθεια. Ήταν μαχήτριες της ζωής, «καταδικασμένες» από το σάπιο καπιταλιστικό σύστημα να δίνουν κάθε ικμάδα και δύναμή τους στη μηχανή του κέρδους αλλά και σε φρικτό θάνατο λόγω αδιαφορίας ή «κόστους» για μέτρα προστασίας.
Η Βιολάντα ήταν εταιρεία – μνημείο εργοδοτικού δεσποτισμού. Στην πράξη απαγορευόταν το δικαίωμα του συνδικαλισμού, όποιος/α τολμούσε να ενταχθεί σε σωματείο αυτομάτως απολυόταν
Υπήρχαν ευκαιρίες να αποτραπεί η τραγωδία. Φωτογραφία ντοκουμέντο έδειξε εκ των υστέρων ρωγμή στο έδαφος που κανένας δεν είδε έγκαιρα. Συστηματικά αγνοήθηκαν από την εργοδοσία οι μαρτυρίες εργατριών ότι μύριζε αέριο εδώ και καιρό σε σημεία των εγκαταστάσεων. Η μητέρα ενός θύματος, της Έλενας Κατσαρού, που είναι κι αυτή εργάτρια στη Βιολάντα, κατήγγειλε ότι «το κτίριο δεν το συντήρησαν ποτέ εδώ και 20 χρόνια» και ότι «τόσον καιρό μύριζε υγραέριο και δεν έκαναν τίποτε». Και άλλοι εργαζόμενοι σε καταθέσεις τους στην Πυροσβεστική δήλωσαν επίσης ότι είχαν αντιληφθεί οσμή τους τελευταίους μήνες και είχαν ενημερώσει σχετικά τους προϊσταμένους τους, χωρίς να έχει γίνει γνωστό εάν πραγματοποιήθηκε έλεγχος για τυχόν διαρροή προπανίου. «Μύριζαν οι τουαλέτες, μύριζαν τα σιφώνια στις τουαλέτες που πήγαιναν οι γυναίκες σε σημείο που δεν μπορούσαν να πάνε τουαλέτα και έκλειναν τις μύτες τους», πρόσθεσε από τη μεριά της και η αδελφή του θύματος. Όμως έστω κι έτσι, γιατί δεν υπήρχαν ανιχνευτές στον υπόγειο χώρο όπου εκδηλώθηκε η έκρηξη; Σε παλιότερα σχέδια πυρασφάλειας υπήρχε αυτός ο χώρος, όχι όμως στην τελευταία μελέτη που κατατέθηκε επίσημα τον Σεπτέμβριο, όπως αποκαλύφθηκε εκ των υστέρων!
Ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου Κ. Τζιωρτζιώτης, καθώς και ο υπεύθυνος βάρδιας και ο τεχνικός ασφαλείας παρά το ότι συνελήφθησαν και κατηγορούνται για ανθρωποκτονία από αμέλεια, βαριές σωματικές βλάβες κατά συρροή, εμπρησμό και έκρηξη, σε λιγότερο από 24 ώρες αφέθηκαν ελεύθεροι, καθιστώντας υπόθεση του ταξικού εργατικού κινήματος την απόδοση δικαιοσύνης και την τιμωρία των ενόχων όσο ψηλά κι αν βρίσκονται.
Η Βιολάντα ήταν εταιρεία-μνημείο εργοδοτικού δεσποτισμού. Στην πράξη απαγορευόταν το δικαίωμα του συνδικαλισμού, όποιος/α τολμούσε να ενταχθεί σε σωματείο αυτομάτως απολυόταν. Το Σωματείο Ιδιωτικών Υπαλλήλων Τρικάλων κατήγγειλε εκφοβισμό εργαζομένων και ότι «οι καταγγελίες εργαζομένων μάς έφερναν αντιμέτωπους με την αστυνομία και την αδιαφορία της Επιθεώρησης Εργασίας». Στις πρόσφατες εκλογές του τοπικού κλαδικού συνδικάτου τροφίμων και ποτών, η αστυνομία πήγε στο συγκεκριμένο εργοστάσιο για να μην παρεμποδίζεται η «σωστή» λειτουργία του! Βέβαια τα σωματεία έδειξαν πόσο χρήσιμα μπορούσαν να είναι για τους εργάτες όταν το τοπικό Εργατικό Κέντρο (ΕΚΤ) «έφερε» στο εργοστάσιο ελεγκτές του Τμήματος Υγιεινής και Ασφάλειας. Ενώ εάν υπήρχε ταξικό σωματείο, οι καταγγελίες των εργατριών θα έπιαναν τόπο και δεν θα «θάβονταν» υπό το καθεστώς εργοδοτικής τρομοκρατίας. Επίσης το ΕΚΤ κάλεσε την Επιθεώρηση Εργασίας να κοινοποιήσει το πόρισμά της από τον έλεγχο που είχε γίνει στη «Βιολάντα» μετά από αίτημά του, κατά τον οποίο είχαν τονιστεί παρατηρήσεις σε ό,τι αφορά τον μηχανισμό ανίχνευσης διαρροής αερίων κ.ά. Κι αυτό από μόνο του δείχνει την αδιαφορία αλλά και τη διάλυση των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών με ευθύνη της κυβέρνησης και του υπουργείου Εργασίας, καθώς τα εργοστάσια συχνά είναι στην πράξη άβατα για ελέγχους.
Ηθικοί αυτουργοί στα εργοδοτικά εγκλήματα όπως της «Βιολάντα» είναι οι κυβερνήσεις όλων των τελευταίων ετών.
Το έγκλημα στη Βιολάντα αναδεικνύει και το πώς τελικά γίνονται δήθεν «success story» κάποιες εταιρείες. Ο Κ. Τζιωρτζιώτης παρουσιάζεται ως «μη συμβατικός βιομήχανος», που «μετέτρεψε έναν συνοικιακό φούρνο των Τρικάλων σε μια ευρωπαϊκή βιομηχανία-πρότυπο» μέσα σε 20 χρόνια. Σήμερα εξάγει σε 30 χώρες, ο ίδιος κατέχει 11 διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ενώ μεγάλη προβολή είχε το «πρώτο εργοστάσιο χωρίς καμινάδα στον κόσμο» στη Λάρισα. Τα εταιρικά αποτελέσματα από την άλλη δείχνουν ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, με σημαντική άνοδο σε τζίρο και κερδοφορία το 2024 με τζίρο 37,79 εκατ. ευρώ (+16,1% από το 2023) και καθαρά κέρδη προ φόρων 3,99 εκατ. (+38,97%). Ο ιδιοκτήτης το 2021 εξυμνούσε τις «υπερσύγχρονες παραγωγικές μονάδες σε συνδυασμό με τον πλέον σύγχρονο εξοπλισμό με τεχνολογία αιχμής». Αλλά όλα αυτά είχαν εν τέλει προσανατολισμό μόνο το κέρδος, με άφαντη την προστασία των εργαζομένων ή τη διαρκή βελτίωση των συνθηκών ασφάλειας και υγιεινής.
Ηθικοί αυτουργοί στα εργοδοτικά εγκλήματα όπως της «Βιολάντα» είναι οι κυβερνήσεις όλων των τελευταίων ετών. Η αδειοδότηση του εργοστασίου έγινε με βάση διατάξεις νόμων του 2011 (κυβέρνηση Γ. Παπανδρέου-ΠΑΣΟΚ) και του 2016 (επί ΣΥΡΙΖΑ) και αδειοδοτούσα αρχή είναι η Περιφέρεια Θεσσαλίας χωρίς να προαπαιτείται η υποβολή δικαιολογητικών (!) στο όνομα της πάταξης της… γραφειοκρατίας, όπως πχ. τα… μέτρα ασφαλείας! Οι fast track επενδύσεις τελικά είναι fast track εργασιακά κάτεργα και μηχανές παραγωγής κερδών σε βάρος δικαιωμάτων ακόμα και ζωών των εργατών!
Αλγεινή εντύπωση προκάλεσε πάντως η σπουδή της Επιθεώρησης Εργασίας που με ανακοίνωσή της την επομένη του εγκλήματος μίλησε για «καταγραφή και αξιολόγηση των εργατικών ατυχημάτων με βάση διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα» και διάφορα περί «ψηφιακού μετασχηματισμού» (της) λες και με ψηφιακά τερτίπια θα ελέγξει τους εργοδότες. Αναλαμβάνοντας ρόλο κυβερνητικού απολογητή υποστήριξε στην Ελλάδα «παρατηρούνται τα λιγότερα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα» στην Ευρώπη (!), παρά το ότι ανεξάρτητες έρευνες όπως της ΟΣΕΤΕΕ (Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδας) μιλούν για χρονιά μαύρου ρεκόρ το 2025 με πάνω από 200 νεκρούς εργαζόμενους! Ενώ το σχήμα Αντί-Λογος εργαζομένων στην Επιθεώρησης Εργασίας μιλά για «αριθμητικά ανεπαρκέστατο προσωπικό», που «καλύπτει ολόκληρους νομούς ή ανομοιογενείς ως προς την προσβασιμότητα γεωγραφικές περιοχές (νησιά)», και για «κρατική αδιαφορία ως προς τη λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών και την πραγματική εργατική προστασία».
