Γιάννης Μυκωνιάτης
Πριν ξεκινήσω, θα πω ότι δεν είμαι ο μεγαλύτερος φαν του Γιώργου Λάνθιμου. Καμία από τις προηγούμενε ταινίες του δεν νιώθω ότι μου τράβηξε την προσοχή – με την εξαίρεση του Κυνόδοντα, η οποία ίσως είναι και αυτή που μοιάζει περισσότερο με την τελευταία του ταινία, τo Bugonia.
Η ταινία διατηρεί σε όλη της τη διάρκεια αυτή την περίεργη – και πλέον γνώριμη – απροσδιόριστη αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά στον κόσμο. Μια αίσθηση που σε μικρό ή μεγάλο βαθμό υπάρχει σε κάθε ταινία του Λάνθιμου.
Πρόκειται για ριμέικ μίας καλτ κορεατικής ταινίας του 2003 και ακροβατεί συνεχώς ανάμεσα σε διαφορετικά κινηματογραφικά είδη. Είναι ταυτόχρονα μαύρη κωμωδία και επιστημονική φαντασία, ενώ πολύ έντονο είναι και το horror στοιχείο (ενδεικτικά, στην παραγωγή συμμετέχει ο Άρι Αστέρ σκηνοθέτης και σεναριογράφος των Hereditary και Midsommar).
Το στόρι ακολουθεί δύο άνδρες στις ΗΠΑ: τον Τέντι (τον οποίο υποδύεται ο εξαιρετικός Τζέσι Πλίμονς, που γνωρίσαμε ως Todd στο Breaking Bad), συνωμοσιολόγο που πιστεύει ότι εξωγήινοι από την Ανδρομέδα (και εδώ χάθηκε τεράστια ευκαιρία να μάθουν τον Θανάση Παπακωνσταντίνου και τους πειρατές στα πέρατα της γης) θέλουν να καταστρέψουν την ανθρωπότητα, και τον αυτιστικό ξάδερφό του, τον Ντον, ο οποίος πιστεύει ό,τι του λέει ο Τέντι και τον ακολουθεί σχεδόν τυφλά. Για αυτόν τον λόγο αποφασίζουν να απαγάγουν τη Μισέλ (Έμα Στόουν), Διευθύνουσα Σύμβουλο μεγάλης φαρμακευτικής, την οποία θεωρούν εξωγήινη, με σκοπό να πιέσουν τους Ανδρομεδιανούς να εγκαταλείψουν το σχέδιό τους. Το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας εκτυλίσσεται στο υπόγειο του Τέντι, όπου και ανακρίνουν τη Μισέλ.
Ο αντισυστημικός ανορθολογισμός και η αναζήτηση ερμηνειών για τις πραγματικές απειλές
Η «ακροβασία» που προανέφερα δεν γίνεται μόνο στο επίπεδο της φόρμας, αλλά και στο περιεχόμενο. Από τη μία, έχουμε τη Μισέλ που συμβολικά αποτυπώνει την κυνικότητα του ορθολογισμού του κεφαλαίου. Από την άλλη, την ανορθολογικότητα και τη συνωμοσιολογία στο πρόσωπο του Τέντι. Δεν γίνεται επίσης να προσπεράσουμε πως η τοποθέτηση αυτή έμμεσα παρουσιάζει το αντισυστημικό ως εξίσου προβληματικό, καθώς ο ίδιος ο Τέντι δηλώνει κάποια στιγμή πως έχει περάσει τόσο από την άκρα δεξιά όσο και από την αριστερά.
Το ζουμί της θέσης που παίρνει η ταινία είναι πως και οι δύο πλευρές είναι στην ουσία το ίδιο προβληματικές: τόσο το κεφάλαιο που καταστρέφει τον πλανήτη, όσο και οι συνωμοσιολογικές φωνές με τον παραλογισμό τους. Έτσι, καταλήγουμε σε μια μάλλον προβλέψιμη τοποθέτηση ότι η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στην ίδια την ανθρώπινη φύση. Η μισανθρωπία αυτή του Λάνθιμου αποτυπώνεται πανηγυρικά και στο γκροτέσκο φινάλε της ταινίας.
Κλείνοντας, η ιστορία του Bugonia μπορεί να μην λέει κάτι ιδιαίτερα καινούργιο ή βαθύ, όμως η ταινία κυλάει ευχάριστα και κρατά το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος. Η πλοκή ίσως να μην εντυπωσιάζει, αλλά κινηματογραφικά η ταινία λειτουργεί πολύ καλά και σίγουρα αξίζει να τη δει κανείς.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 22-23 Νοεμβρίου
