Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Το 1985 το ΠΑΣΟΚ ξεκινά τη δεύτερη τετραετία του με το σταθεροποιητικό πρόγραμμα του Κώστα Σημίτη, τη σκληρή λιτότητα και τις αντιδημοκρατικές παρεμβάσεις στα συνδικάτα. Οι όποιες παραχωρήσεις και δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις της πρώτης περιόδου ακυρώνονται. Το ιστορικό παράδοξο είναι πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει να δείξει ούτε καν τέτοιες…
Στα πολιτικά κόμματα που κυβέρνησαν στη μεταπολίτευση, μετά την πτώση της επάρατης απριλιανής χούντας, έχει εμφανιστεί μια τάση νοσταλγίας του «λαμπρού πολιτικού παρελθόντος τους». Τότε που τα κόμματα αυτά (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ) πραγματοποίησαν ορισμένες αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, για να ισορροπήσει το πολιτικό σύστημα, επικίνδυνα κλονισμένο από την άθλια χούντα, ιδίως μετά την εγκληματική καταστολή της νεανικής εξέγερσης στο Πολυτεχνείο και το προδοτικό χουντικό πραξικόπημα στην Κύπρο.
Οι όποιες μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις εντάσσονταν βέβαια στην πολιτική σταθεροποίησης της αστικής δημοκρατίας και εξουσίας. Κι αυτές όμως τις απεμπόλησαν γρήγορα η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, υπό την πίεση της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης, που επικράτησε στο καπιταλιστικό σύστημα από τη δεκαετία του ΄80 για τη θεραπεία των κρισιακών του φαινομένων.
Είναι γεγονός ότι μετά την κατάρρευση της Χούντας, οι πρώτες αστικές κυβερνήσεις ακολούθησαν μια πολιτική κρατικού παρεμβατισμού, κυρίως, για να ισορροπήσουν την καπιταλιστική οικονομία, την οποία είχε ωθήσει στα Τάρταρα η ασχετοσύνη της Χούντας, ενισχύοντας, κυρίως, το κεφάλαιο, αλλά εξασφαλίζοντας κάποιες παροχές και στα λαϊκά στρώματα.
Με τη λογική του ΠΑΣΟΚ η έννοια του εκμεταλλευτικού συστήματος εξαφανίζεται και ο καπιταλισμός χωρίς ταξική πάλη… διαιωνίζεται
Πιο ισχυρή ήταν η παρέμβαση στην οικονομία που επιχείρησε το ΠΑΣΟΚ, υιοθετώντας μια πολιτική «μεικτής και πλουραλιστικής οικονομίας» (δημόσιος, ιδιωτικός και κοινωνικός τομέας). Δεν επρόκειτο, βέβαια, για «πλουραλιστική οικονομία» με ισοδύναμα τα μέλη της, όπως ισχυριζόταν η προπαγάνδα του ΠΑΣΟΚ, αλλά για μια προσπάθεια συγκάλυψης και εξωραϊσμού του καπιταλισμού των μονοπωλίων. Το σχήμα αυτό «εξαφανίζει» τον καπιταλισμό, τον αντικαθιστά με τρία ισοδύναμα, υποτίθεται, σκέλη τα οποία συνυπάρχουν και συνεργάζονται αρμονικά και όχι ανταγωνιστικά. Έτσι, η έννοια του εκμεταλλευτικού καπιταλιστικού συστήματος εξαφανίζεται και ο καπιταλισμός χωρίς ταξική πάλη… διαιωνίζεται. Παράλληλα, όμως, το ΠΑΣΟΚ, με την προβολή αυτού του αταξικού ιδεολογικού οχήματος, υιοθέτησε στην πρώτη τετραετία (1981-1985) ορισμένα φιλολαϊκά μέτρα, τα οποία, σε σημαντικό βαθμό, ανακάλεσε στη δεύτερη τετραετία, με επικεφαλής της οικονομίας τον νεοφιλελεύθερο Κώστα Σημίτη στο υπουργείο Οικονομικών και το «σταθεροποιητικό πρόγραμμα»
Συγκεκριμένα, το ΠΑΣΟΚ, στη δεύτερη τετραετία, εγκαταλείποντας τα κοινωνικά πειράματα της πρώτης περιόδου, υιοθέτησε μια πολιτική λιτότητας, ενώ προχώρησε και σε αντιδημοκρατικά, αυταρχικά μέτρα, για να αποτρέψει τις λαϊκές αντιδράσεις. Χαρακτηριστική περίπτωση αντιλαϊκού αυταρχισμού αποτελεί το δικαστικό πραξικόπημα, στο οποίο προέβη η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ στη ΓΣΕΕ. Συγκεκριμένα, καθαιρέθηκε από τη διοίκηση της ΓΣΕΕ η ισχυρή και μαχητική αριστερή τάση του ΠΑΣΟΚ, ώστε η κυβέρνηση να ελέγχει απόλυτα τη διοίκηση και να αποτρέπει ανεπιθύμητες για την κυβέρνηση εργατικές αντιδράσεις στη λιτότητα που είχε επιβάλει.
Ιστορικό παράδοξο αποτελεί το γεγονός πως ο ΣΥΡΙΖΑ, που εμφανίστηκε ως το κατ’ εξοχήν προοδευτικό κόμμα, που θα θεράπευε τα δεινά της ελληνικής κοινωνίας, δεν έχει να επιδείξει μια περίοδο κάποιων φιλολαϊκών μέτρων, όπως στα πρώτα χρόνια του ΠΑΣΟΚ. Απ΄την αρχή της διακυβέρνησής του υποχρεώθηκε από τους δανειστές σε μια απηνή αντιλαϊκή διαχείριση. Γι΄αυτό, αν και αυτοορίζεται, ως το κατ’ εξοχήν φιλολαϊκό κυβερνητικό κόμμα, αδυνατεί να επικαλεστεί μια περίοδο φιλολαϊκής πολιτικής, ως εύσημο αντίστασης στην πολιτική άγριας λιτότητας, που απαιτούσε το Ευρωπαϊκό Διευθυντήριο. Επομένως, προθέσεις, απλώς, μιας φιλολαϊκής πολιτικής, προβάλλει και επικαλείται ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά όχι και στοιχειώδη εφαρμογή τους ως παράδειγμα προοδευτικής πολιτικής εν τοις πράγμασι.
Άκρως άστοχη προσπάθεια, όχι παραδειγματισμού από το όποιο θετικό παρελθόν, αλλά συνέχισης του αποτυχημένου πολιτικού παρελθόντος στο παρόν, αποτελεί η πολιτική του Τσίπρα. Η διάσπαση, η πολιτική και δημοσκοπική συρρίκνωση του ΣΥΡΙΖΑ, προσφέρεται για την επανεμφάνιση του Τσίπρα ως Μεσσία του φθίνοντος ΣΥΡΙΖΑ, ρόλο που πρόσφατα και αποτυχημένα είχε αναλάβει και ο Κασσελάκης… Το άκρως αντιφατικό και παράδοξο της «Μεσσιανοποίησης» του Τσίπρα απ’ το περιβάλλον του ερείδεται στο ότι επέβαλε στον ελληνικό λαό ένα σκληρότατο τρίτο μνημόνιο, το οποίο ο λαός με δημοψήφισμα είχε πανηγυρικά απορρίψει! Μάλιστα, ο προαλειφόμενος Μεσσίας μας, επέβαλε το μνημόνιο στον ελληνικό λαό μέχρι τη δεκαετία του 2060, ενώ με ύψιστη δουλοπρέπεια προς τους δανειστές τούς πρόσφερε και μια εγγύηση 37 δισ. απ’ το υστέρημα του χειμαζόμενου ελληνικού λαού!
Η δουλοπρέπεια του Τσίπρα προς τους απηνείς δανειστές μας αναδεικνύεται σε άκρως αρνητικό παράδειγμα διακυβέρνησης. Και μόνον αμνήμονες Λωτοφάγοι μπορούν να παραβλέψουν τα δεινά του ελληνικού λαού και να νοσταλγούν ως Μεσσία τον αυτουργό του τρίτου και εξοντωτικού για τον λαό μας μνημονίου…
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ στο φύλλο 1-2 Νοεμβρίου 2025
