Αγγελική Βάσιλα*
▸Δώδεκα στέμματα «ανάσας» διεκδικούν οι κάτοικοι, κρίσιμη εκδίκαση στο ΣτΕ στις 22/10
Ο αγώνας των κατοίκων της Νέας Ιωνίας για την απαλλοτρίωση του οικοπέδου της ΕΡΙΟΤΕΚ διανύει την τρίτη δεκαετία του και βρίσκεται στην πιο κρίσιμη καμπή. Τα δέκα στρέμματα στον Περισσό, τα οποία προορίζονταν για σχολεία και πάρκο, κινδυνεύουν να επιστρέψουν στην οικογένεια Μήτση για ιδιωτική εκμετάλλευση.
Η υπόθεση συμπυκνώνει δεκαετίες θεσμικής αδιαφορίας και έλλειψης πολιτικής βούλησης απέναντι στις ανάγκες για ελεύθερους χώρους και σχολεία. Η γειτονιά δεν μένει σιωπηλή: διεκδικεί τη γη της απέναντι σε ένα τοπικό κράτος που έχει παραιτηθεί από κάθε διεκδίκηση.
Ενημέρωση: H υπόθεση ήταν να εκδικαστεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) στις 22 Οκτωβρίου αλλά πήγρε αναβολή για τις 11/2/26.
Η Νέα Ιωνία υπήρξε το «ελληνικό Μάντσεστερ», κοιτίδα βιομηχανικής και εργατικής ζωής. Η ΕΡΙΟΤΕΚ, διάδοχος της ιστορικής Ελληνικής Εριουργίας που πέρασε στα χέρια της οικογένειας Μήτση το 1980, καθόρισε τον χαρακτήρα της περιοχής. Από το 1984 οι κάτοικοι ζητούν την απαλλοτρίωση του χώρου για κοινωφελείς σκοπούς. Η απώλειά του θα είναι πλήγμα σε μια υπερδομημένη περιοχή, όπου μαθητές στοιβάζονται σε προκάτ, καθώς εδώ και δεκαετίες δεν έχει ανεγερθεί νέο σχολείο.
Το 2004 ο Δήμος αποφάσισε την απαλλοτρίωση των πέντε από τα δέκα στρέμματα και το ΣτΕ το 2018 τον δικαίωσε. Ωστόσο, οι δημοτικές διοικήσεις δεν αξιοποίησαν την απόφαση και δεκαπέντε χρόνια μετά, ο χώρος κινδυνεύει να χαθεί οριστικά. Η ευθύνη είναι διαχρονική και πολιτική: όλες οι διοικήσεις – Χαραλάμπους, Γκότσης, Θωμαΐδου και Μανούρης – έχουν μερίδιο.
Η θητεία της Θωμαΐδου (2019-2023) χαρακτηρίστηκε από ολιγωρία, χωρίς ουσιαστικές ενέργειες ή αιτήσεις χρηματοδότησης, παρά μόνο μια πρόταση για δάνειο στο «παρά πέντε». Η νυν δημοτική αρχή του Μανούρη έκανε «τα απολύτως απαραίτητα» για να αποποιηθεί την ευθύνη: επικαλέστηκε νομικές δεσμεύσεις, έριξε όλο το φταίξιμο στην προηγούμενη δημοτική αρχή, υπάκουσε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση και αποδέχτηκε την άρση της απαλλοτρίωσης. Αντί να διεκδικήσουν δημόσια χρηματοδότηση, οι δημοτικές αρχές λειτούργησαν ως παθητικοί «διαχειριστές». Αυτή η στάση εκφράζει τη λογική ενός τοπικού κράτους που συναινεί στις πολιτικές λιτότητας της κυβέρνησης και της ΕΕ και αποδέχεται ουσιαστικά την οικονομική ασφυξία των δήμων.
Την ίδια στιγμή, βρίσκονται εκατομμύρια ευρώ για έργα που υπηρετούν την κερδοφορία – όπως το υπόγειο γκαράζ στο κέντρο της πόλης ή το «Ιωνικό Κέντρο» της Μητρόπολης στον Περισσό –, ενώ για σχολεία και πράσινο «δεν υπάρχουν χρήματα». Το ζήτημα είναι βαθιά ταξικό: το δημόσιο χρήμα κατευθύνεται εκεί όπου εξυπηρετείται το κεφάλαιο και η επιχειρηματική «ανάπτυξη», όχι εκεί όπου χρειάζονται σχολεία, πάρκα και υποδομές για τις λαϊκές ανάγκες.
Μέσα σ’ αυτή τη διαχρονική απάθεια, οι κάτοικοι ανέλαβαν δράση. Η Συνέλευση Γειτονιάς για την ΕΡΙΟΤΕΚ, που δημιουργήθηκε πριν από ενάμιση χρόνο, έδωσε ξανά φωνή στην πόλη. Με τη συλλογή υπογραφών, παρεμβάσεις στα δημοτικά συμβούλια, συνελεύσεις στον χώρο και δημόσιες εκδηλώσεις ενημέρωσης, έγινε σημείο αναφοράς για όσους αρνούνται να δουν άλλον έναν ελεύθερο χώρο να παραδίδεται στα επιχειρηματικά σχέδια.
Η Συνέλευση διεκδικεί την πλήρη απαλλοτρίωση των δέκα στρεμμάτων, δημόσια χρηματοδότηση για σχολεία και πράσινο και τη δέσμευση του γειτονικού τμήματος στην οδό Βυζαντινών Αυτοκρατόρων, ώστε να μη χαθεί ούτε τετραγωνικό δημόσιου χώρου. «Η ΕΡΙΟΤΕΚ δεν είναι οικόπεδο – είναι ανάσα για τη γειτονιά», δηλώνουν τα μέλη της Συνέλευσης, υπενθυμίζοντας πως η πόλη ανήκει στους ανθρώπους της και όχι στα επιχειρηματικά σχέδια.
Η Νέα Ιωνία, όπως και πολλές άλλες περιοχές, βιώνει τη συρρίκνωση του δημόσιου χαρακτήρα της πόλης και την απουσία κοινωνικών υποδομών. Η μάχη για την ΕΡΙΟΤΕΚ δεν είναι μόνο τοπική· αφορά κάθε γειτονιά που βλέπει τον δημόσιο χώρο να ιδιωτικοποιείται.
Η εκδίκαση στο ΣτΕ στις 22 Οκτωβρίου είναι σταθμός, όχι τέλος. Όποια κι αν είναι η δικαστική έκβαση, ο αγώνας θα συνεχιστεί – γιατί είναι αγώνας για το δικαίωμα των ανθρώπων να αποφασίζουν για τον τόπο τους. Το Σάββατο 18/10 στις 5.30 μ.μ., η Συνέλευση καλεί σε ανοιχτή εκδήλωση στο Φουγάρο (Σαλαμίνος 12) για τα επόμενα βήματα. «Την ΕΡΙΟΤΕΚ θα τη σώσει η γειτονιά της».
*πρώην δημοτική σύμβουλος της Εκτός Σχεδίου-Αριστερή Ριζοσπαστική Κίνηση στη Νέα Ιωνία
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 18-19 Οκτωβρίου 2025
