Προχωράει ακάθεκτη η κυβέρνηση με το νομοσχέδιο – έκτρωμα του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με τον ψευδεπίγραφο τίτλο «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας-Στήριξη στον Εργαζόμενο- Προστασία στην Πράξη», το οποίο κατατέθηκε το Σάββατο στη βουλή λίγες μόλις ημέρες μετά την μεγάλη απεργία της 1ης Οκτώβρη που έστειλε μήνυμα ότι αυτή η πολιτική μπορεί να ανατραπεί και ότι οι εργαζόμενοι δεν θα δουλεύουν από τη μέρα έως τη νύχτα.
Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 25 Αυγούστου και αποτέλεσε υποτίθεται «αντικείμενο εκτενούς διαλόγου με εθνικούς κοινωνικούς εταίρους και κόμματα της αντιπολίτευσης», όπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή του το υπουργείο Εργασίας, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν ουσιαστικές αλλαγές σε βασικές αντεργατικές και φιλοεργοδοτικές ρυθμίσεις που προωθεί.
Το νομοσχέδιο αποτελείται από οκτώ άξονες και εμπεριέχει ρυθμίσεις που στοχεύουν στον περαιτέρω ευελιξία του εργασιακού πλαισίου, την απλοποίηση διαδικασιών για τους εργοδότες με fast track προσλήψεις ακόμα και δύο ημερών, κόβει ασφαλιστικές εισφορές προς όφελος των εργοδοτών, κατακερματίζει την ετήδια άδεια και όλα αυτά δήθεν στο όνομα της «μείωσης της γραφειοκρατίας», της «ενίσχυση της εργασιακής τους ασφάλειας», αλλά και της «διευκόλυνση των επιχειρήσεων και τη διαμόρφωση ενός διαφανούς και σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος».
Οι βασικές αντεργατικές ρυθμίσεις
Οι πιο σημαντικές αντιδραστικές αλλαγές:
Πρώτο, το 13ωρο επεκτείνεται σε έναν εργοδότη. Είπε προκλητικά η Ν. Κεραμέως: «Ποια ήταν λοιπόν η ανατροφοδότηση που πήραμε; Εφόσον αυτό επιτρέπεται σε δύο εργοδότες, γιατί δε μας αφήνεις και σε έναν; (…) γιατί δεν μπορώ [να εργαστώ] στον ίδιο εργοδότη για να μη μετακινούμαι και να παίρνω και συν 40%;»
Βέβαια το «συν 40%» είναι μια ωραιοποιημένη εικόνα καθώς στην πράξη για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας η αμοιβή είναι κάτω από… δύο ευρώ: Με βάση το ισχύον κατώτερο ημερομίσθιο (Απρίλιος 2024), δηλαδή 37,07 ευρώ (μεικτά) για εργατοτεχνίτη και 830 ευρώ για εργαζόμενο με μηνιαίο μισθό, το όφελος είναι μόλις 1,85 ευρώ και 1,6 ευρώ (μεικτά) αντίστοιχα επιπλέον την ώρα! Πάντως να σημειωθεί ότι και με το προηγούμενο πλαίσιο μπορούσαν πολλοί εργοδότες να αξιοποιήσουν το 13ωρο, εάν για παράδειγμα έχουν δυο-τρεις ΙΚΕ ή Α.Ε., οπότε μπορούν να πηγαινοφέρνουν τον εργαζόμενο από την μία στην άλλη με 13ωρο την ημέρα.
Με το 13ωρο η κυβέρνηση γυρνά την εργατική τάξη πίσω και από την εποχή του Σικάγο επιμηκύνοντας τον εργάσιμο χρόνο και συρρικνώνοντας κι άλλο το ημερήσιο όριο αναπλήρωσης της εργατικής δύναμης. Τα περί ρύθμισης που «δεν μπορεί να εφαρμοστεί για περισσότερες από 37 ημέρες σε ετήσια βάση», ή «συναίνεσης» του εργαζόμενου, «τήρησης των ορίων ανάπαυσης» και του «48ωρου την εβδομάδα στο τετράμηνο», που είπε η Κεραμέως, ακούγονται ως φαιδρές «δικλείδες» καθώς όπως αποδεικνύεται στην πράξη δεν υπάρχει κανένας μηχανισμός ελέγχου της εργοδοτικής ασυδοσίας με τη διάλυση της Επιθεώρησης Εργασίας, και οι εργαζόμενοι απλώς θα είναι έρμαια στα χέρια της εργοδοσίας. Εξάλλου οι απολύσεις δεν χρειάζονται «δικαιολογία» του στιλ «δεν συναίνεσε στο 13ωρο», αλλά είναι «εργοδοτικό δικαίωμα», σύμφωνα με το αφήγημα των αστικών κυβερνήσεων και του κεφαλαίου.
Η κίνηση με την επιβολή του 13ωρου στοχεύει επιπλέον και στην ικανοποίηση των εργοδοτικών απαιτήσεων για εργατικό δυναμικό. Η Ν. Κεραμέως το λέει ξεκάθαρα: «Μιλάμε για μια αγορά εργασίας που είναι πολύ πιο δύσκολο το να βρεις εργαζόμενο από το να βρεις δουλειά» και φυσικά εννοεί κλάδους όπως ο τουρισμός, ο επισιτισμός, οι κατασκευές, οι αγροτικές εργασίες. Και με δεδομένο ότι οι προσπάθειες της κυβέρνησης να «φέρει» ξένους εργάτες π.χ. από την Ινδία ή το Μπαγκλαντές δεν ικανοποίησαν τις εργοδοτικές ορέξεις με την εργοδοσία ειδικά στη «βιομηχανία» του τουρισμού να «παραπονιέται» ότι δε βρίσκει προσωπικό. Έχουμε έναν λοιπόν εργαζόμενο και τον βάζουμε να δουλεύει για δύο!
Δεύτερο, η τετραήμερη εργασία μετατρέπεται σε ετήσια, επεκτείνοντας άλλο ένα εξάμηνο δηλαδή την ελαστική αυτή μορφή εργασίας που ήδη έχει βάλει τους εργαζόμενους να δουλεύουν 10ωρα ημερησίως.
Τρίτο, δίνεται η δυνατότητα στην εργοδοσία να επιβάλει υπερωριακή απασχόληση στην εκ περιτροπής απασχόληση με το «τυράκι» της προσαύξησης 40% για κάθε ώρα υπερωρίας, σε μια κίνηση που αβαντάρει την ελαστική εργασία, αφού έτσι ο εργοδότης δεν αναγκάζεται να προσλάβει άλλον εργαζόμενο. «Φωτογραφικό» είναι και το παράδειγμα που δίνει το υπουργείο: «Κάποιος που δουλεύει σε εστιατόριο που λειτουργεί Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, θα μπορεί να συμπληρώνει το εισόδημά του και με υπερωριακή απασχόληση». Κι όλα αυτά όταν στις νέες προσλήψεις του α΄εξαμήνου 2025 οι πλήρους ωραρίου προσλήψεις ήταν 57% ενώ οι μερικής και εκ περιτροπής προσλήψεις 33,76% και 8,91% αντιστοίχως, περίπου οι τέσσερις στις 10!.
Τέταρτο, απαλλάσσονται οι εργοδότες των προσαυξήσεων από ασφαλιστικές εισφορές σε υπερεργασία, υπερωρίες, νυκτερινά και αργίες και σε προσαυξήσεις που προβλέπονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας καθώς και σε προσαυξήσεις που χορηγούν «οικειοθελώς». Δηλαδή κάνουν ακόμα φθηνότερο όλο το πλέγμα εργασίας πέραν του 8ωρου (υπερεργασία, υπερωρία κ.α.) και ένα ακόμα βήμα παραπέρα, απαλλάσσοντας από ασφαλιστικές εισφορές όσους εργοδότες δίνουν υψηλότερους μισθούς από τον ανώτερο βασικό μισθό στον ιδιωτικό τομέα που είναι μεικτά 1.144 (βασικός + τρεις αναγνωρισμένες τριετίες). Αν κάποιος εργοδότης π.χ. δίνει 1.500 ευρώ, δηλαδή 356 ευρώ «οικειοθελώς» παραπάνω και πλήρωνε εισφορές για 1.500, τώρα απαλλάσσεται των εισφορών για τα 356 ευρώ, (δηλαδή γίνονται με τον νόμο… «μαύρα») χωρίς να απασχολεί το υπουργείο (διάλυσης της) Κοινωνικής Ασφάλισης το πού θα καταλήξουν τα ασφαλιστικά ταμεία με το διαρκές πετσόκομμα των εργοδοτικών εισφορών και ποιο μέλλον προδιαγράφεται για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.
Το υπουργείο ισχυρίζεται ότι και ο εργαζόμενος θα βάλει στην τσέπη του χρήματα από τη μείωση των εισφορών. Όμως αυτά που θα του μείνουν από τη νέα εκκαθάριση θα φορολογηθούν εξανεμίζοντας σχεδόν όλη τη διαφορά στους φόρους, ενώ ο μόνος κερδισμένος θα είναι ο εργοδότης που θα γλιτώσει το 22% των εισφορών.
Πέμπτο, η «ευέλικτη» προσέλευση έως 120 λεπτά, κατόπιν «συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου». Με την «πονηρή» αυτή ρύθμιση δίνεται η δυνατότητα σε έναν εργοδότη να απασχολεί επί 10ωρο τον εργαζόμενο (π.χ. 8 πμ-6 μμ), αν και τον δηλώνει 8ωρο. Να ξεκινά εργασία στις 8 πμ, να χτυπά ψηφιακή κάρτα στις 10 πμ και να σχολάει στις 6 μμ. Έτσι και ο εργοδότης κερδίζει και η περιβόητη ψηφιακή κάρτα… «πατάσσει την αδήλωτη εργασία»…
Στην ίδια ακριβώς λογική κινείται και μια άλλη προσθήκη στο υφιστάμενο πλαίσιο, καθώς προβλέπεται ένα χρονικό διάστημα 30 λεπτών πριν και μετά την εργασία για τους εργαζόμενους στη βιομηχανία, και ένα αντίστοιχο 10λεπτο πριν και μετά την εργασία για εργαζόμενους στους λοιπούς κλάδους, ώστε «να προετοιμάζονται κατάλληλα κατά την προσέλευση και αποχώρησή τους από την εργασία».
Έκτο, η κατάτμηση της ετήσιας άδειας. Ένα ακόμα σημείο που πάλι «φωτογραφίζει» συγκεκριμένους κλάδους εποχιακής αιχμής (τουρισμός, εστίαση κ.α.) παρέχοντας τη δυνατότητα σπασίματος της άδειας του εργαζόμενου σε μικρότερα τμήματα των δύο εβδομάδων ώστε να μην έχει πρόβλημα και σε αυτή την περίπτωση ο εργοδότης.
