Νίκος Καπιτσίνης
Ο φαρμακευτικός πολυεθνικός κολοσσός της δανέζικης Novo Nordisk ανακοίνωσε 9.000 απολύσεις, με τις 5.000 από αυτές να αφορούν εργαζόμενους στο εσωτερικό της χώρας. Σημειώνεται πως η εταιρία έχει γιγαντωθεί τα τελευταία 10 χρόνια λόγω του ελέγχου της ινσουλίνης, αλλά κυρίως της ανακάλυψης πως το Ozempic, ένα φάρμακο κατά του διαβήτη, καταπολεμούσε τελικά την παχυσαρκία – κάτι που οδήγησε στη δημιουργία του σκευάσματος Wegovy. Στη βάση αυτή, η εταιρία, έχοντας το μονοπώλιο, σημείωσε εκρηκτικές πωλήσεις, αδιαφορώντας για δοκιμές και παρενέργειες. Η Novo Nordisk έχει εκτοξεύσει τις μετοχές της, όντας η πιο ακριβή μετοχή ευρωπαϊκής εταιρίας το 2023 και πλέον η κεφαλαιοποίησή της αντιστοιχεί σε περίπου 1,5 φορά το ΑΕΠ της Δανίας. Στα τελευταία τέσσερα χρόνια δε, είχε προσλάβει 34.000 εργαζομένους (από 45.000 το 2021 σε 79.000 το 2025).
Το φαινόμενο αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Η Δανία είναι μια χώρα με ιστορικά υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Ωστόσο, η οικονομία της, αν και εμφανίζεται ισχυρή, έχει χτυπητές αδυναμίες που καμουφλάρονται από τους αριθμούς. Η πιο σημαντική είναι η υπερεξειδίκευση στον χώρο της φαρμακευτικής, με το φαινόμενο της Nokia στη Φινλανδία έχει δείξει πως η υπερεξάρτηση εθνικών οικονομιών από έναν καπιταλιστικό κολοσσό ενέχει σημαντικό ρίσκο, ειδικά σε περίπτωση χρεοκοπίας του.
Σε αυτό το φόντο, η Novo Nordisk ανακοίνωσε τις απολύσεις. Στην ανακοίνωσή της δικαιολογούνται ως προσπάθεια εξοικονόμησης για περαιτέρω επενδύσεις στην καινοτομία και την έρευνα ώστε να μπορέσει να αυξηθεί η παραγωγή και για ασθενείς χωρίς πρόσβαση σήμερα. Η απόφαση, ωστόσο, έρχεται στον απόηχο της μείωσης του ρυθμού μεγέθυνσης, καθώς και της διατάραξης του μονοπωλίου της, με την αμερικάνικη Eli Lilly να έχει πλέον στο παιχνίδι παραγωγής φαρμάκων ανάλογων του Wegovy. Όσο για την αντίδραση των εργατικών συνδικάτων, είναι αναιμική, καθώς στη Δανία οι περισσότερες απολύσεις για οικονομικούς λόγους είναι νομιμοποιημένες.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 20-21 Σεπτεμβρίου 2025
