Μιχάλης Ρίζος
Αναγκαία η ανάληψη αυτόνομου ρόλου των ταξικών, μαζικών οργάνων του κινήματος, σε μετωπική σύγκρουση με κυβέρνηση, κράτος, εργοδοσία
Το τελευταίο που θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς είναι ότι η φετινή Πρωτομαγιά έρχεται σε ένα άνευρο πολιτικό τοπίο. Οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές, σοκαριστικές, αλλά όχι μονοσήμαντες. Παρ’ ότι συνηθίζουμε να κοιτάμε και να αναλύουμε τις κινήσεις, τις πρωτοβουλίες και τους νόμους των «πάνω», δυναμικό παρών δίνει (διεθνώς) και η παρέμβαση του κόσμου της εργασίας με ένα πολύμορφο δίκτυο αντιστάσεων. Για όσους και όσες, λοιπόν, δεν αντιμετωπίζουμε την εργατική Πρωτομαγιά επετειακά, ούτε ως μέρα αναπόλησης των «χαμένων ονείρων» της εργατικής τάξης, έχουμε ευθύνη να φέρουμε την ιστορία της στις μάχες του σήμερα.
Πρώτον, λοιπόν, το εργατικό κίνημα είναι λαβωμένο, παραμένει σε κρίση, αλλά δεν έχει πει την τελευταία του κουβέντα. Δεν χρειάζεται ούτε διθυράμβους ούτε μνημόσυνα. Υπάρχουν φρέσκες δυνάμεις που διαρκώς ανανεώνονται και το τελευταίο διάστημα μάλλον διευρύνονται, οι οποίες προβληματίζονται από το σημερινό βάλτωμα και θέλουν να κινηθούν πιο ρηξιακά απέναντι σε εργοδοσία, κράτος και σύστημα. Τέτοια δείγματα θα μπορούσε να εντοπίσει κανείς στον αγώνα των εκπαιδευτικών ενάντια στην αξιολόγηση, των ντελιβεράδων, της Cosco, των υγειονομικών ή στη μαζική συμμετοχή στις γενικές απεργίες.
Γεννιούνται αντικειμενικά από έναν καπιταλισμό που απογειώνει την εκμετάλλευση, καταστρέφει τη φύση, ετοιμάζει νέα αλληλοσφαγή των λαών και φασιστικοποιείται. Αλλά και υποκειμενικά, από την αρνητική εμπειρία, που έχει δείξει ότι η πάλη για διαπραγμάτευση-βελτίωση της αξίας της εργατικής δύναμης στη μισθωτή σχέση κεφαλαίου – εργασίας χωρίς στρατηγική αμφισβήτηση του δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ, του κανόνα των ελλειμμάτων, των προγραμμάτων σταθερότητας και των εφαρμοστικών μνημονιακών νόμων καταλήγει στην ήττα ή, το πολύ, σε κάποια «ψίχουλα» ανακούφισης που θέλει αρκετή φαντασία για να τα χαρακτηρίσει κανείς κατακτήσεις. Η εργοδοσία και οι κυβερνήσεις δεν «πιέζονται» από ένα κίνημα, όσο μαχητικό κι αν είναι, το οποίο δεν βάζει στόχο αποδέσμευσης από τα σύγχρονα «συντάγματα» εκμετάλλευσης. Μπορεί και να περιγελούν εκείνα τα τμήματα της τάξης που έχουν κάνει delete σε ΕΕ, κυβερνήσεις, κράτος, πολυεθνικά πολυκλαδικά μονοπώλια και παραμένουν στην «καθαρή ταξική πάλη», δηλαδή στον οικονομισμό του 19ου αιώνα. Επομένως, η υιοθέτηση στρατηγικής ρήξης με τους πυλώνες της αστικής τάξης και του πολιτικού συστήματος πρέπει να μπει επειγόντως στην ημερήσια διάταξη, ως μονόδρομος και για κατακτήσεις.
Δεύτερον, οι πρωτοπόρες δυνάμεις του κινήματος πρέπει να αναδείξουν περισσότερο και πιο ουσιαστικά την τάση συνολικής χειραφέτησης από τη σκλαβιά της μισθωτής σχέσης, να αμφισβητήσουν και να διεκδικήσουν όχι μόνο καλύτερο μισθό, αλλά και τα κέρδη, την ιδιοκτησία, το διευθυντικό δικαίωμα των καπιταλιστών. Άλλωστε, η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και της επιστήμης επιτρέπει τη διεκδίκηση όλου του κλεμμένου πρόσθετου χρόνου, δηλαδή τη μείωση του χρόνου εργασίας και τον περιορισμό της εντατικοποίησής της, ώστε να επιτευχθεί καίριο πλήγμα στην υπεραξία. Αντίθετα, η αστική τάξη την αξιοποιεί για να αυξήσει το χρόνο εργασίας (140 χρόνια μετά το Σικάγο, ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος στην Ελλάδα είναι 41 ώρες εβδομαδιαίως, χωρίς τις απλήρωτες υπερωρίες, τις σεζόν χωρίς ρεπό και τις «μαύρες» δουλειές).
Η Πρωτομαγιά πρέπει να ξαναγίνει «κόκκινη» για το κίνημα. Με χειραφέτηση από κράτος και κεφάλαιο, πολιτικό σύστημα, κυβερνήσεις και «σωτήρες». Με ανεξαρτησία από τους καπιταλιστικούς ανταγωνισμούς και τα διάφορα στρατόπεδα που στήνονται γύρω τους. Μόνη απάντηση στην καπιταλιστική βαρβαρότητα είναι η εργατική δημοκρατία, η κομμουνιστική, απελευθερωτική προοπτική
Τρίτον, το πλαίσιο πάλης, κλαδικό ή πανεργατικό, μπορεί να ενσωματώνει στόχους – τομές, όπως το Σικάγο του 1886 με τον περίφημο πανεργατικό και διεθνικό αίτημα του σταθερού ημερήσιου 8ωρου. Τέτοιοι μπορεί να είναι το 6ωρο-30ωρο με σταθερό ωράριο, οι αυξήσεις μισθών πάνω από το μέσο ποσοστό κέρδους του καπιταλιστή-επιχειρηματία, οι ΣΣΕ με κάλυψη όλων των μνημονιακών απωλειών και με απειθαρχία στους περιορισμούς του δημοσιονομικού συμφώνου, η κατάργηση του ΤΑΙΠΕΔ και η ακύρωση όλων των ιδιωτικοποιήσεων, η εθνικοποίηση χωρίς αποζημίωση και με εργατικό έλεγχο των στρατηγικών τομέων της οικονομίας και των δημόσιων-κοινωνικών αγαθών, η νομοθετική απαγόρευση των απολύσεων, η κατάργηση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, το τσάκισμα του αντιαπεργιακού οπλοστασίου και της ποινικοποίησης των αγώνων.
Τέταρτον, ο πόλεμος έρχεται έντονα στο προσκήνιο. Τα κράτη εξοπλίζονται σαν αστακοί. Η ΕΕ μετατρέπεται σε ένα νέο ΝΑΤΟ μέσα στο ΝΑΤΟ. Οι συνέπειες για την εργατική τάξη είναι ήδη ορατές. Τα τεράστια ποσά για στρατιωτικές δαπάνες από τους κρατικούς προϋπολογισμούς θα αφαιρεθούν από μισθούς, συντάξεις, κοινωνικές ενισχύσεις. Οι εθνικισμοί, ο ρατσισμός, οι θρησκευτικοί διαχωρισμοί μέσα στο εργατικό σώμα θα ενταθούν. Τα παιδιά της τάξης θα γίνουν ξανά «κρέας για τα κανόνια τους». Το εργατικό κίνημα οφείλει να βάλει STOP στην πολεμική οικονομία και προετοιμασία, να υψώσει αντιπολεμικό, διεθνιστικό τείχος ειρήνης και συναδέλφωσης των λαών. Πριν από όλα, απέναντι στη δική του αστική τάξη (όχι μόνο του γείτονα) και τη σύνδεσή της με τους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς.
Η Πρωτομαγιά πρέπει να ξαναγίνει «κόκκινη» για το κίνημα και τις πρωτοπόρες δυνάμεις του
Πέμπτον, το κίνημα δεν είναι μόνο διακηρύξεις και περιεχόμενα. Πρέπει να αναδιατάξει την τακτική του, τις μορφές πάλης και την οργάνωση των αγώνων. Ως τώρα, ακόμα και στις πιο ταξικές του εμφανίσεις, επέλεγε την τακτική των επιμέρους «αντάρτικων», δίσταζε να έρθει σε σύγκρουση με τους βασικούς πολιτικούς άξονες της αντεργατικής πλημμυρίδας. Το κυριότερο, παρέδιδε τη συνολική αντιπαράθεση στις υποταγμένες ηγεσίες των ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ (ή τις ακολουθούσε), που οδηγούν στη διαρκή οπισθοχώρηση.
Από την άλλη, το ΠΑΜΕ, παρά τις μεγαλοστομίες, δεν έχει δείξει κάτι διαφορετικό. Κινείται με το ίδιο αγωνιστικό σχέδιο του κυβερνητικού, εργοδοτικού συνδικαλισμού. Στην Υγεία, ενώ είναι πρώτη δύναμη σε ΟΕΝΓΕ, ΕΙΝΑΠ και 10 μεγάλα σωματεία νοσοκομείων της Αθήνας, δεν προτείνει στοιχειωδώς άλλο σχέδιο πέρα από τις ψοφοδεείς κινητοποιήσεις της ΠΟΕΔΗΝ. Στο δε περιεχόμενο αποστασιοποιείται από πολιτικούς στόχους ρήξης (ούτε τη σύμβαση με την Hellenic Train δεν τολμά να καταγγείλει ή να διεκδικήσει ακύρωση των ιδιωτικοποιήσεων) και καλεί τα συνδικάτα να στηρίξουν τα σχέδια νόμου που καταθέτει στη Βουλή!
Έχει πλέον ωριμάσει η περίοδος του ανεξάρτητου ταξικού σχεδιασμού και της ανάληψης αυτόνομου ρόλου των ταξικών, μαζικών οργάνων του κινήματος στη μετωπική σύγκρουση με κυβέρνηση, κράτος, εργοδοσία. Ο συντονισμός των πρωτοπόρων δυνάμεων εκεί πρέπει να προσανατολιστεί, με σχέδιο που να έχει διάρκεια, συνέχεια, συνοχή αιτημάτων-κρίκων και στήριξη στη βάση.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 26-27 Απριλίου
