Μπάμπης Συριόπουλος
Αν οι επίσημοι «εορτασμοί» της Πρωτομαγιάς επικεντρώνονται στα οικονομικά αιτήματα της εργατικής τάξης και μάλιστα στο πλαίσιο του ρεαλιστικού και του εφικτού, μια ματιά στην ιστορία είναι πάντα χρήσιμη. Ξεκινώντας από την εμβληματική αφετηρία του κινήματος για το 8ωρο στο Σικάγο, την 1η Μάη 1886, μετά τη μεγάλη απεργία και την προβοκάτσια στο Χέιμαρκετ, στις 4 Μάη, τέσσερις πρωταγωνιστές του εργατικού κινήματος δικάστηκαν και εκτελέστηκαν στις 11 Νοέμβρη της ίδιας χρονιάς – οι Άλμπερτ Πάρσονς, Αύγουστος Σπάις, Αδόλφος Φίσερ και Τζορτζ Ένγκελ. Ο αναρχοσυνδικαλιστής Σπάις λέει στην απολογία του: «Απαλλαγείτε όμως, πρώτα απ’ όλα, από τα αφεντικά της βιομηχανίας, που δημιούργησαν την ανήθικη περιουσία τους με το κλεμμένο αντίτιμο της εργασίας που δεν πληρώθηκε. […] Η γενική κρατικοποίηση των μέσων παραγωγής γίνεται αναπόφευκτη αναγκαιότητα, πρέπει επιτέλους ν’ αρχίσει η εποχή του σοσιαλισμού και της παγκόσμιας συνεργασίας!».
Στις 20 Ιούλη 1889, το ιδρυτικό Συνέδριο της Δεύτερης Σοσιαλιστικής Διεθνούς στο Παρίσι, αποφάσισε μεταξύ άλλων «να οργανώσει μια μεγάλη διεθνή διαδήλωση, έτσι που σ’ όλες τις χώρες και σ’ όλες τις πόλεις […] οι εργατικές μάζες να ζητήσουν από τα κρατικά όργανα την ελάττωση με νόμο της εργάσιμης μέρας σε 8 ώρες». Στην Ελλάδα ο διοργανωτής του πρώτου εορτασμού της Εργατικής Πρωτομαγιάς – το 1893 στην Αθήνα – ήταν ο Κεντρικός Σοσιαλιστικός Σύλλογος του Σταύρου Καλλέργη. Εξαρχής, η Πρωτομαγιά ήταν αναπόσπαστα συνδεδεμένη με το σοσιαλιστικό κίνημα και το επαναστατικό εργατικό κίνημα εν γένει. Η πάλη για το 8ωρο ήταν ένας στόχος όχι απλά οικονομικός ή συνδικαλιστικός, αλλά ένας στόχος του πολιτικού κινήματος της εργατικής τάξης.
Αυτή η σύνδεση του οικονομικού αγώνα για μείωση της εκμετάλλευσης, για καλυτέρευση των συνθηκών εργασίας και ζωής των εργαζομένων δεν αφορούσε μόνο την Πρωτομαγιά, αλλά και τη συνολική φυσιογνωμία του εργατικού κινήματος, ιδίως στις καλύτερες στιγμές του. Το καταστατικό του Σωματείου Εργατών Μεταλλευτών Σερίφου ανέφερε, στο άρθρο 2, για τους σκοπούς του σωματείου: «Η αλληλεγγύη με τους οργανωμένους εργάτας όλης της Ελλάδας και όλου του κόσμου, δια την άμυναν υπέρ των εργατικών δικαίων και την καταπολέμησιν της εκμεταλλεύσεως από το κεφάλαιον, με τελικόν σκοπόν να δημοσιοποιηθούν τα μέσα παραγωγής, να γίνουν τα εκ της εργασίας αγαθά αποκλειστική απόλαυση των παραγωγών των και να παύση η εκμετάλλευσις του ανθρώπου από τον όμοιόν του». Ένα μήνα περίπου μετά την ίδρυση του σωματείου, έγινε η αιματηρή εξέγερση των μεταλλωρύχων της Σερίφου, στις 21 Αυγούστου 1916…
Το εργατικό κίνημα, σε αντίθεση με τη λογική του εφικτού και των λελογισμένων διεκδικήσεων, μπορεί να έχει σοβαρές κατακτήσεις – πάντα διαμφισβητούμενες από το κεφάλαιο – μόνο όταν δεν περιορίζεται στην οικονομική πάλη στο πλαίσιο των περιθωρίων κερδοφορίας του κεφαλαίου, μόνο όταν συγκρούεται με την αστική πολιτική στο σύνολό της, μόνο όταν συνδέει την πάλη για την μείωση της εκμετάλλευσης με την πάλη για την κατάργησή της και την «δημοσιοποίηση των μέσων παραγωγής». Σήμερα, οι «τελικοί σκοποί» έχουν ξεχαστεί ακόμα και από την κυρίαρχη αριστερά, που στην καλύτερη περίπτωση τους θυμάται μόνο σε συνέδρια, επετείους και φεστιβάλ, ενώ ο κυρίαρχος συνδικαλισμός «διεκδικεί» μόνο στο πλαίσιο του κοινωνικού εταιρισμού.
Η Πρωτομαγιά θα ξανακοκκινίσει από τις πρωτοπόρες τάσεις στο εργατικό κίνημα και την κομμουνιστική αριστερά της εποχής μας!
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 26-27 Απριλίου
