Δημήτρης Σταμούλης
Φοροασυλία για τις τράπεζες εδώ και 12 χρόνια λόγω του προκλητικού αναβαλλόμενου φόρου
Από τα… (δήθεν) μπινελίκια του Σταϊκούρα προς τις τράπεζες το 2022 έως τις σημερινές «εκκλήσεις» του Μητσοτάκη για «μεγαλύτερη υπευθυνότητα προς την κοινωνία», οι τράπεζες απολαμβάνουν πρωτοφανούς ασυλίας και κερδοφορίας καθώς όλες μαζί οι μνημονιακές κυβερνήσεις τις έχουν «διασώσει» τρεις φορές, τους έχουν χαρίσει πακτωλούς δισεκατομμυρίων και τις απάλλαξαν φορολογικά έως το 2040!
Σήμερα ο πρωθυπουργός εμφανίζεται έτοιμος και πάλι «να τα βάλει» με τις τράπεζες, για τα μάτια του κόσμου, καθώς αναμένεται να εξαγγείλει την Κυριακή κάποια μέτρα-ψίχουλα αφήνοντας στο απυρόβλητο τα κέρδη τους. Ακολουθεί δε πιστά το δόγμα Στουρνάρα ότι οι τράπεζες «καλά κάνουν και εισπράττουν προμήθεια» αν και θα πρέπει να γίνονται «όλα με μέτρο». Το… μέτρο της κυβέρνησης εστιάζει στα… 5ευρα από τις λεγόμενες «λαϊκές προμήθειες», δηλαδή στο «καπέλο» που βάζουν οι τράπεζες π.χ. σε εμβάσματα, πληρωμές λογαριασμών, αντικατάσταση κάρτας ή έξοδα φακέλου δανείων, ενώ δε γίνεται καν αναφορά σε άλλες απαράδεκτα υψηλές προμήθειες όπως π.χ. η τήρηση λογαριασμού όψεως για μικροεπαγγελματίες ή «μπλοκάκηδες» που φτάνουν έως τα 85 ευρώ ετησίως! Οι πιο πάνω περιπτώσεις αντιστοιχούν, δε, μόλις στο 13% του συνόλου των εσόδων από προμήθειες των τραπεζών, τις οποίες η κυβέρνηση θέλει να μειώσει το πολύ κατά 50% ώστε να μείνει ουσιαστικά αλώβητη η συνολική κερδοφορία τους.
Το «θαύμα των ελληνικών τραπεζών» ωστόσο στηρίζεται στην απροκάλυπτη λαϊκή αφαίμαξη και την αφειδή στήριξή τους από τις κυβερνήσεις. Από την περίοδο των μνημονίων έχουν γίνει τρεις ανακεφαλαιοποιήσεις, ύψους 45 δισ. ευρώ, ποσό που έχει καταγραφεί ως κρατικό χρέος το οποίο πληρώνει ο ελληνικός λαός. Το πιο προκλητικό είναι ότι απολαμβάνουν εδώ και 12 χρόνια (από το 2012), τον λεγόμενο αναβαλλόμενο φόρο, δηλαδή δεν πληρώνουν φόρους, κάνουν πάρτι με τις προμήθειες, έχουν συρρικνώσει το δίκτυο καταστημάτων κατά 50%, μέσω «εθελούσιων απολύσεων» έχουν μειώσει το προσωπικό κατά 60%, στέλνοντας μεγάλο μέρος του, χωρίς δικαιώματα, στους servicers που διαχειρίζονται τα κόκκινα δάνεια. Ενώ με τα χρήματα των προγραμμάτων «Ηρακλής» 1, 2 και το επερχόμενο 3, προστατεύονται από τα κόκκινα δάνεια.
Ανατροπή του σημερινού ληστρικού καθεστώτος με κρατικοποίηση του τραπεζικού συστήματος και πέρασμά του σε δημόσια ιδιοκτησία και εργατικό-λαϊκό έλεγχο
Όσον αφορά δε την αντιπολίτευση, αυτή κινείται στο ίδιο μήκος κύματος με την κυβέρνηση, καθώς το ΠΑΣΟΚ με την τροπολογία που κατέθεσε εστίασε μόνο σε μια έκτακτη εισφορά 5% στα κέρδη των τραπεζών, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ εστιάζει στις προμήθειες και τα… ραντεβού που καθυστερούν στα φυσικά καταστήματα, αφήνοντας στο απυρόβλητο τα υπερκέρδη τους. Εν τέλει όλα τα συστημικά κόμματα στηρίζουν τον νόμο Χαρδούβελη για τον αναβαλλόμενο φόρο (DTC) ο οποίος ψηφίστηκε το 2013 μετά τις ζημίες ύψους 27 δισ. ευρώ που κατέγραψαν οι τράπεζες εξαιτίας του PSI και που τους παρέχει τη δυνατότητα να αποσβέσουν τη ζημιά αυτή έως το 2040. Τα ασφαλιστικά ταμεία όμως έχασαν περιουσία 13,4 δισ. χωρίς καμιά… αναβολή. Για να δοθεί μια εικόνα της «αβάντας» στις τράπεζες, το DTC το 2021 ήταν 16 δισ. ευρώ, το 2023 έπεσε στα 13 δισ. ευρώ, ενώ οι ίδιες οι τράπεζες εκτιμούν ότι σε βάθος… 15ετίας θα «σβήσει» από τους τραπεζικούς ισολογισμούς. Επί σχεδόν τρεις δεκαετίες δηλαδή δεν θα πληρώνουν κανέναν φόρο για τα υπερκέρδη τους!
Κι όλα αυτά, όταν το 2023 οι συστημικές τράπεζες κατέγραψαν κέρδη μετά από φόρους 3,8 δισ. ευρώ, έναντι κερδών 3,4 δισ. ευρώ το 2022 (αύξηση 11,4%). Ενώ αύξηση κατέγραψαν τα καθαρά έσοδα τόσο από τόκους (+51,5%), φτάνοντας τα 8,5 δισ. ευρώ, όσο και από προμήθειες (+8,3%), ξεπερνώντας τα 1,798 δισ. ευρώ μέσα σε ένα έτος. Αλλά και στο 9μηνο του 2024, τα κέρδη τους έφτασαν τα 3,5 δισ. ευρώ. Επιπλέον, αναθεωρούνται προς τα πάνω τα σχέδιά τους για τα κέρδη που θα μοιραστούν στους μετόχους τους και τα οποία μπορεί να φτάσουν ακόμα και το 50%, μέσω των μερισμάτων αλλά και προγραμμάτων επαναγοράς μετοχών. Το παζλ στήριξης των τραπεζιτών συμπληρώνεται με τη μείωση από την παρούσα κυβέρνηση της φορολόγησης των μερισμάτων από 10% σε 5%, ενώ είχε προηγηθεί ο ΣΥΡΙΖΑ το 2019 που είχε μειώσει τον φόρο από 15% σε 10%.
Ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος αναδεικνύεται επίσης δεύτερος πανευρωπαϊκά στα επιτοκιακά κέρδη, καθώς το 79,25% των λειτουργικών εσόδων του προέρχεται από την ψαλίδα μεταξύ επιτοκίων δανεισμού και επιτοκίων καταθέσεων, έναντι 60,56% που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος, καθώς προσφέρουν ελάχιστες αποδόσεις στους καταθέτες παρά την πρόσφατη εκτίναξη των επιτοκίων ΕΚΤ. Στα επιτόκια δανεισμού, αντιθέτως, μετακύλισαν τις αυξήσεις στους δανειολήπτες! Για τους δανειολήπτες όμως υπάρχουν πλειστηριασμοί και κατασχέσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι πάνω από 8.500 πλειστηριασμοί ακινήτων και 3.400 κατοικιών αναμένονται έως και το τέλος του έτους, ενώ το 2023 (ΕΛΣΤΑΤ) οι πλειστηριασμοί αυξήθηκαν 205% (!) σε σύγκριση με το 2021 και 172% με το 2020. Επίσης, «άνθρακες» αποδεικνύεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός λόγω της στάσης των servicers, αφού από τις περίπου 70.000 αιτήσεις έχουν ρυθμιστεί μόλις οι 19.000 δηλαδή 1 στις 4 περίπου. Όσον αφορά στα κόκκινα δάνεια, η συνολική αξία τους ανέρχεται σε 70 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 16 δισ. είναι καταναλωτικά και τα 22 δισ. στεγαστικά.
Για να ανατραπεί το ληστρικό καθεστώς των τραπεζών, το ταξικό εργατικό κίνημα πρέπει να θέσει στην προμετωπίδα των αγώνων του αιτήματα όπως η κατάργηση του αναβαλλόμενου φόρου και μεγάλη φορολόγηση στα τραπεζικά κέρδη, η κρατικοποίηση χωρίς αποζημίωση όλου του τραπεζικού συστήματος με πέρασμά του σε δημόσια ιδιοκτησία και εργατικό-λαϊκό έλεγχο, η κατάργηση των πλειστηριασμών λαϊκής κατοικίας – περιουσίας, η θέσπιση του ακατάσχετου πρώτης κατοικίας και διαγραφής χρεών των λαϊκών οικογενειών, το «κούρεμα» δανείων των λαϊκών νοικοκυριών και απαλλαγή τους από το δάνειο όταν έχει εξοφληθεί ήδη το κεφάλαιο.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 14-15 Δεκεμβρίου
