Πάνος Χαρίτος
Πώς από «τελειωμένος», εμφανίζεται να είναι πάλι κυρίαρχος
Φάκελος: 7η Οκτώβρη-Ένας χρόνος μετά
Στην ιστοσελίδα της εφημερίδας Haaretz, πάνω από τον κύριο τίτλο, υπάρχει ένα πλαίσιο με έναν αριθμό. Εμφανίστηκε πριν έναν χρόνο, στις 7 του Οκτώβρη, κι εξακολουθεί να μετράει. Αρχικά αφορούσε τις μέρες του πολέμου στη Γάζα και πλέον του πολέμου που διευρύνεται. Τις μέρες που ακολούθησαν εκείνη η οποία άλλαξε το πλαίσιο στο Μεσανατολικό κι έθεσε νέα δεδομένα στην αγριότητα της αντιπαράθεσης μεταξύ Παλαιστινίων και Ισραηλινών.
Το Ισραήλ, έχοντας επαναπαυθεί στην τεχνολογική και στρατιωτική του ανωτερότητα, θεωρούσε δεδομένη την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή της Γάζας. Η πραγματικότητα το διέψευσε. Το αφήγημα αποκαθηλώθηκε. Οι αποκλεισμένοι στη μεγαλύτερη φυλακή του κόσμου απέδειξαν, με τον χειρότερο τρόπο, ότι η «ειρηνική κατοχή» που επιθυμούσε το Ισραήλ δεν ήταν πλέον αποδεκτή. Η απάντηση της κυβέρνησης Νετανιάχου αναμενόταν σκληρή, ωστόσο η πραγματικότητα ξεπέρασε και την πλέον αρρωστημένη εκδοχή. Η ισραηλινή κοινωνία, σοκαρισμένη, συσπειρώθηκε αρχικά γύρω από τις επιλογές Νετανιάχου. Το δόγμα της εξάλειψης της Χαμάς και της επιστροφής των ομήρων άκουγε στο σλόγκαν «Φέρτε τους Σπίτι». Με αυτό ο ισραηλινός στρατός εισέβαλε στη Γάζα, που ισοπεδώθηκε. Τα δύο τρίτα του αστικού ιστού δεν υπάρχουν.
Όμως η Χαμάς εξακολουθεί να υπάρχει και 101 άνθρωποι παραμένουν όμηροι. Αρκετοί δε από όσους έχασαν τη ζωή τους σε αυτό το διάστημα σκοτώθηκαν πιθανότατα από αεροπορικούς βομβαρδισμούς και σε δύο τουλάχιστον εξακριβωμένες περιπτώσεις, από πυρά του ισραηλινού στρατού. Το «πουλόβερ» της αξιοπιστίας του Νετανιάχου άρχισε να ξηλώνεται όταν το μπάνερ της Haaretz μέτραγε 150 ημέρες. Οι πρώτες διαδηλώσεις ζητούσαν αποδοχή των όρων της Χαμάς και άμεση συμφωνία. Τουλάχιστον δύο φορές Αιγύπτιοι και Αμερικανοί θεώρησαν τη συμφωνία «κλειδωμένη». Αν και το Ισραήλ είχε συμφωνήσει όμως, ο Νετανιάχου άλλαζε τους όρους – και ταυτόχρονα, το αίτημα των διαδηλωτών άλλαζε σε «Νετανιάχου παραιτήσου».
Καθώς η ισραηλινή κοινωνία μετρούσε μέρες πολέμου, στη Γάζα μετρούσαν νεκρούς και τραυματίες. Άνοιγαν ομαδικούς τάφους και μετακινούσαν ανθρώπους από τα νοσοκομεία που είχαν χτυπηθεί στα λιγοστά που δεν είχαν γίνει στόχος. Η διεθνής κοινότητα εξέφρασε τον αποτροπιασμό της, αλλά σταμάτησε εκεί. Στο Ισραήλ οι διαδηλώσεις κλιμακώθηκαν. Κι εκεί που όλοι νόμιζαν πως η ελεύθερη πτώση του Νετανιάχου έφερνε και το πολιτικό του τέλος, αυτός προσγειώθηκε ανέγγιχτος και βρήκε και… λαχείο.
Οι δολοφονίες Χανίγια, Νασράλα και δεκάδων άλλων του «σκληρού πυρήνα» λήψης αποφάσεων της Χεζμπολά και της Χαμάς, έσπρωξαν την Τεχεράνη στη «φάκα» που στηνόταν από καιρό. Ο πρόσφατος βομβαρδισμός του Ισραήλ, καθώς ο ισραηλινός στρατός εισβάλλει στον Λίβανο, αλλάζει τα δεδομένα. Η ισραηλινή κοινωνία έχει συσπειρωθεί εκ νέου και στηρίζει στη συντριπτική της πλειοψηφία τον πόλεμο. Ελάχιστοι εξακολουθούν να κατεβαίνουν στους δρόμους ζητώντας επιστροφή των ομήρων. Ο Νετανιάχου δείχνει να κέρδισε. Το κίνημα των εποίκων, επίσης κερδισμένο, αλωνίζει ανεξέλεγκτα και καταλαμβάνει εδάφη όσο ποτέ άλλοτε.
Η Χαμάς παραμένει βεβαίως ζωντανή και χαίρει αυξημένης εκτίμησης στα μάτια των Παλαιστινίων, ειδικά της Δυτικής Όχθης. Όσο για τον Λίβανο, η δολοφονία Νασράλα δημιουργεί νέα δεδομένα που ο χρόνος θα δείξει αν είναι ικανά να διαμορφώσουν νέες ισορροπίες και συσχετισμούς.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (5.10.24)
