Γιώργος Παυλόπουλος
Παναγιώτης Ξοπλίδης
Φάκελος: 7η Οκτώβρη-Ένας χρόνος μετά
Προπαγάνδα
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επιβεβαιώνουν τον κανόνα που θέλει σε έναν πόλεμο, σε κάθε πόλεμο, η πρώτη που πεθαίνει να είναι η αλήθεια. Είναι κάτι που βιώσαμε και συνεχίζουμε να βιώνουμε και στην περίπτωση της Ουκρανίας, με τον εκατέρωθεν βομβαρδισμό προπαγάνδας, με «λουκέτα» σε Μέσα που θεωρούνται εχθρικά καθώς και με δολοφονίες «ενοχλητικών» δημοσιογράφων και φωτορεπόρτερ στα μέτωπα του πολέμου. Δεν είναι τυχαίο, από αυτή την άποψη, ότι στη διάρκεια των τελευταίων 12 μηνών στη Λωρίδα της Γάζας και στα σύνορα του Ισραήλ με τον Λίβανο έχουν σκοτωθεί 116 εργαζόμενοι σε ΜΜΕ, ενώ δεκάδες έχουν τραυματιστεί και συλληφθεί.
Ειδικά το Ισραήλ, πάντως, έχει δημιουργήσει τη δική του «σχολή», με ένα δίκτυο προπαγάνδας και παραπληροφόρησης τα πλοκάμια του οποίου εξαπλώνονται σε ολόκληρο τον πλανήτη. Πρωτίστως δε στη Δύση, Ευρώπη και Αμερική, όπου «αλωνίζουν» τα πανίσχυρα λόμπι του, διασφαλίζοντας στην ακροδεξιά κυβέρνηση Νετανιάχου ισχυρούς και πιστούς υποστηρικτές. Ένα δίκτυο το οποίο, εκτός των άλλων, έχει στόχο να δίνει επιχειρήματα στις φιλικά προσκείμενες κυβερνήσεις, τους στρατευμένους στο πλευρό του «αναλυτές» και δημοσιογράφους, καθώς και στα αναρίθμητα «τρολ» του Διαδικτύου. Όπως επίσης και σε εκείνη τη μερίδα των κοινωνιών που (αν και μειοψηφική) επιμένει να τάσσεται, ευθέως ή εμμέσως, υπέρ της γενοκτονικής πολιτικής του σε βάρος των Παλαιστινίων και άλλων λαών της περιοχής.
Πρόκειται για μια συντονισμένη επιχείρηση, με ξεκάθαρες συντεταγμένες. Ό,τι γίνεται παρουσιάζεται ως μέρος του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» και των «κρατών-χορηγών» της, καθώς και των «σκοταδιστών μουλάδων του Ισλάμ», με τη «δημοκρατική Δύση» να είναι υποχρεωμένη να πάρει ενεργά το μέρος του Ισραήλ, που έχει δικαίωμα στην «αυτοάμυνα». Κάτι που ισχύει ακόμη και όταν η αντίδρασή του χαρακτηρίζεται «δυσανάλογη», ακόμη και όταν ο Νετανιάχου δήθεν «κάνει του κεφαλιού του», ακόμη και όταν οι εικόνες των νεκρών παιδιών και των βομβαρδισμένων νοσοκομείων σοκάρουν.
Γ. Π
Τι αντιπροσωπεύουν Χαμάς-Χεζμπολά
Χαμάς και Χεζμπολά έχουν περίπου κοινή διαδρομή και δομή. Δημιουργήθηκαν την δεκαετία του ’80, σε μια εποχή που άρχισε η υποχώρηση των προγενέστερων αντιστασιακών οργανώσεων οι οποίες ήταν συνδεδεμένες με το ρεύμα του αραβικού σοσιαλισμού ή τον μαρξισμό-λενινισμό. Οι μεγαλύτερες έγιναν καθεστωτικές δυνάμεις, όπως η Φατάχ που σταδιακά έχασε την μαχητικότητα της, αλλά μετά τον ιστορικό συμβιβασμό του Όσλο έγινε και συνώνυμο της διαφθοράς. Οι αριστερές οργανώσεις γνώρισαν μετά το 1990 την στρατηγική κρίση του κομμουνιστικού ρεύματος παγκοσμίως ενώ έχασαν τις δυνατότητες εξοπλισμού και διεθνών ερεισμάτων, απαραίτητων στοιχείων για ένα αντάρτικο κίνημα. Το κενό που δημιουργήθηκε καλύφθηκε από τις ισλαμικές οργανώσεις που μέχρι τότε ήταν περιθωριακές, ακολουθώντας μια διεθνή τάση «επιστροφής των θρησκειών».
Χαμάς και Χεζμπολά πήραν έτσι σταδιακά τα ηνία της αντίστασης, πετυχαίνοντας μάλιστα σημαντικές νίκες απέναντι στο Ισραήλ αλλά και έναντι εσωτερικών αντιπάλων τους (Φατάχ, φιλοδυτικές δυνάμεις στον Λίβανο). Οι δύο οργανώσεις έχουν παρόμοια δομή: πολιτικό κόμμα, στρατιωτικό σκέλος που υπηρετεί την ένοπλη αντίσταση και παράλληλα ένας τομέας αλληλεγγύης με ευρύτατο δίκτυο σχολείων, νοσοκομείων, στέγασης, σίτισης. Διαθέτουν ισχυρή λαϊκή βάση και μαζική συμμετοχή σε όλες τις δομές τους.
Οι δυτικές κυβερνήσεις και τα ΜΜΕ προβάλλουν έντονα τον θρησκευτικό χαρακτήρα τους, στιγματίζοντάς τες ως φορείς φανατικού ισλαμισμού. Πρόκειται, ωστόσο, για οργανώσεις με σχετικά μετριοπαθείς θρησκευτικές αντιλήψεις καθώς υπερισχύει το πολιτικό στοιχείο της αντίστασης στον κοινό εχθρό.
Η Χαμάς προέρχεται ιστορικά από το σουνιτικό ρεύμα των Αδελφών Μουσουλμάνων, ενώ η Χεζμπολά είναι σιιτική οργάνωση στον Λίβανο. Τα δύο ισλαμικά ρεύματα και οι σύγχρονες πολιτικές εκφάνσεις τους βρίσκονται σε σύγκρουση, ενώ αν ήταν κυρίαρχο το θρησκευτικό στοιχείο σε Χαμάς και Χεζμπολάχ όχι απλώς δεν θα συνεργάζονταν, αλλά αντίθετα θα αλληλοσφάζονταν. Είναι ενδεικτικό, επίσης, ότι δείχνουν ανοχή σε θρησκευτικές μειονότητες, έχοντας συνάψει και πολιτικές συμμαχίες μαζί τους. Οι δύο οργανώσεις βρέθηκαν πάντως σε αντίπαλα στρατόπεδα κατά την περίοδο της ένοπλης σύγκρουσης στον συριακό εμφύλιο. Η Χαμάς έχει ως βασικούς διεθνείς προστάτες και χρηματοδότες το Κατάρ και την Τουρκία. Η Χεζμπολά το Ιράν και το καθεστώς Άσαντ. Και σε αυτή την περίπτωση ήταν η γεωπολιτική και όχι η θρησκεία που χώρισε παροδικά τις δύο οργανώσεις, φέρνοντας τες αντιμέτωπες λόγω των διεθνών συμμαχιών τους.
Σημειώνεται, τέλος, ότι η κυριαρχία τους στις περιοχές που ελέγχουν συνδέεται και με τη στήριξη της ντόπιας αστικής τάξης και των μικροαστικών στρωμάτων. Η εργατική πλειοψηφία συντηρείται από τις δομές αλληλεγγύης, χωρίς όμως να έχει την δυνατότητα πολιτικής ριζοσπαστικοποίησης όπως στις δεκαετίες του ’60 και ’70, όταν το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα ήταν συνδεδεμένο με το όραμα της κοινωνικής απελευθέρωσης και του σοσιαλισμού.
Παναγιώτης Ξοπλίδης
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (5.10.24)
Τέσσερις συν ένας μύθοι: Όλα όσα (δεν) συνέβησαν την 7η Οκτωβρίου
