Γιάννης Ελαφρός
Το αίσχος της κακοποίησης των γυναικών και οι αντιδραστικές απαντήσεις των εξουσιαστών
Κυριαρχεί στα ΜΜΕ τις τελευταίες ημέρες. Η υπόθεση Λύτρα είναι πολύ σοβαρή, κυρίως γιατί αποτελεί μια καραμπινάτη έκφραση της έμφυλης βίας και της κακοποίησης των γυναικών, που φτάνει σε άγριους ξυλοδαρμούς έως και γυναικοκτονίες. Είναι ένα στιγμιότυπο όσων υποφέρουν καθημερινά χιλιάδες και χιλιάδες γυναίκες. Από την άλλη βεβαίως είναι ένα «γκλάμουρους» στόρι για τα ΜΜΕ, που «πουλάει» και κρύβει κάτω από τον θόρυβό του τα εκρηκτικά κοινωνικά προβλήματα και τις τρομερές ευθύνες μιας κυβέρνησης που βγήκε τσαλακωμένη από τις ευρωεκλογές, αλλά θέλει γρήγορα να ξεχαστεί. Ταυτόχρονα, από ένα σημείο και μετά, γίνεται και εργαλείο για την προώθηση μιας αντιδραστικής πολιτικής στον τομέα της Δικαιοσύνης.
Η πρώτη φάση της υπόθεσης σφραγίστηκε από την προσπάθεια συγκάλυψης των πράξεων Λύτρα (με την κατασκευή της ιστορίας περί πτώσης από τη σκάλα της συζύγου του) και την επιδίωξη να πέσει στα μαλακά. Μοιάζει με τη «φυσιολογική» αντιμετώπιση ενός συστήματος απέναντι σε έναν από τους λειτουργούς του, αλλά και με την ευρύτερη υποτίμηση της κακοποίησης των γυναικών. Φέρνει στο νου την άρνηση βοήθειας στην αδικοχαμένη Κυριακή στους Αγίους Αναργύρους και τις τόσες περιπτώσεις που κακοποιητές «θωπεύτηκαν» νομικά, ειδικά εάν είναι μέλη της high society ή εγκληματικών κυκλωμάτων (που συχνά συναντιούνται). Οι αισχρές δηλώσεις του Αλέξη Κούγια και η ομοφοβική επίθεσή του στον Στέφανο Κασσελάκη ήταν η χυδαία έκφραση αυτής της κατάστασης.
Όταν το πράγμα έγινε βούκινο, τότε η γραμμή, ειδικά της κυβέρνησης, άλλαξε. Μία πρώτη κατεύθυνση ήταν να φορτώσουν τον Λύτρα στους «προοδευτικούς» και τους «δικαιωματιστές», ξεχνώντας βέβαια πως πρόσφατα ήταν ομιλητής σε εκδήλωση της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ και πως αυτές οι πρακτικές γεννιούνται από την πατριαρχία και τις σχέσεις εξουσίας στη ζούγκλα του καπιταλισμού. Επιχείρησαν να αξιοποιήσουν το γεγονός πως το δικηγορικό του γραφείο είχε αναλάβει την υπεράσπιση της μητέρας της 12χρονης από τον Κολωνό, παρότι υπήρξε διακοπή της ανάθεσης: «Μετά την ομολογία του κ. Αποστόλου Λύτρα για τον ξυλοδαρμό της συζύγου του, δηλώνω ότι δεν επιθυμώ τη συνέχιση της νομικής εκπροσώπησης μου από το γραφείο του. Τέτοιες συμπεριφορές σε γυναίκες δεν μπορεί να είναι ανεκτές», δήλωσε η μητέρα της 12χρονης.
Η δεύτερη πλευρά και πιο σοβαρή είναι πως σε ένα θέμα που έχει ευαισθητοποιήσει τον κόσμο, η κυβέρνηση προωθεί τον «δικαστικό αυτοματισμό» και τον ακροδεξιό λαϊκισμό της «αυστηροποίησης των ποινών» ως φάρμακο δια πάσα νόσο. Τα συστημικά ΜΜΕ αποθεώνουν τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, που ανακοίνωσε την Πέμπτη (σε ελάχιστο χρόνο και χωρίς καμία διαβούλευση) την αυστηροποίηση των ποινών σε υποθέσεις οικογενειακής βίας, με πρώτο την μετατροπή σε κανόνα της προσωρινής κράτησης στα κακουργήματα ενδοοικογενειακής βίας και την άμεση εκδίκασή τους, με κατάργηση των βουλευμάτων. Σημειώνεται πως από το 2019, η κυβέρνηση της ΝΔ έχει φέρει πλήθος αλλαγών στην ποινική δικονομία, για αύξηση των ποινών και πιο εύκολη φυλάκιση.
Η ηγεσία του Αρείου Πάγου είχε ζητήσει να ελεγχθεί η απόφαση των δικαστών για μη προφυλάκιση του Λύτρα, με την Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων και τον ΔΣΑ να μιλούν για παρέμβαση στο έργο της δικαιοσύνης και να σημειώνουν πως η προφυλάκιση πρέπει να εφαρμόζεται κατ’ εξαίρεση και λόγω πολύ συγκεκριμένων προϋποθέσεων. Η κυβερνητική πολιτική είναι στον αντίποδα των διεκδικήσεων φεμινιστικών συλλογικοτήτων για αυξημένη προστασία των γυναικών από κακοποιητές, καθώς εστιάζει στα αστυνομικά μέτρα, αφήνοντας στο απυρόβλητο τις κοινωνικές αιτίες και την κοινωνική στήριξη με τις κατάλληλες δομές.
Η κυβέρνηση της ΝΔ αναπτύσσει μια επιθετική αντιδραστική γραμμή δρακόντειων και εξοντωτικών ποινών, όπως αυτό εκφράστηκε και με τους νέους Ποινικούς Κώδικες. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο φτωχός λαός και το κίνημα θα πληρώσει τα λύτρα τελικά, εκεί θα εφαρμοστούν στην πράξη όλα αυτά, ακόμα κι αν στην αρχή ενοχληθεί και κάποιος μεγαλόσχημος.
