Γιώργος Μουρμούρης
▸Άγγελος εξάγγελος μας ήρθε από μακριά, για να μας πει ότι… πρέπει να ιδιωτικοποιηθεί το νερό της Θεσσαλίας.
Ο λόγος για την ολλανδική εταιρεία HVA International, την «Εμπορική Ένωση του Άμστερνταμ», όπως μεταφράζεται στα ελληνικά η επωνυμία της, η οποία μεταξύ άλλων εξόχως προβληματικών προτάσεων εισηγήθηκε προ εβδομάδων τη δημιουργία Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ) με τη μορφή Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου.
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Όσο ακόμα τεράστιες εκτάσεις στην αγροτική «καρδιά» της χώρας βρίσκονταν κάτω από τόνους λάσπης, και ενόσω οι κάτοικοι της Θεσσαλίας μετρούσαν τις πληγές τους – και νεκρούς, από την κυβέρνηση και τις τοπικές αρχές τέθηκε επί τάπητος το ζήτημα της δημιουργίας μιας ενιαίας αρχής διαχείρισης των υδάτων της περιοχής. Σε ένα αφαιρετικό, επιστημονικό επίπεδο, η διαχείριση των υδάτων αποτελεί αδήριτη αναγκαιότητα, ιδίως στην εποχή της κλιματικής κρίσης.
Είναι γεγονός ότι τα υδατικά συστήματα της Θεσσαλίας, όπως και πολλών άλλων περιοχών της χώρας, έχουν καταπονηθεί από την αντιμετώπισή τους ως ένα φυσικό πόρο που θα υπάρχει εσαεί, ανεξαρτήτως χρήσης ή σπατάλης. Κάτι που επιβεβαιώνουν οι χιλιάδες γεωτρήσεις στον θεσσαλικό κάμπο και η συνακόλουθη υποχώρηση του υδροφόρου ορίζοντα ακόμα και στα -300 μέτρα.
Στη ζωή, όμως, καμιά ενέργεια δεν μπορεί να ξεφύγει από το προαιώνιο ερώτημα «ποιος, ποιον». Ποιος θα διαχειρίζεται τα ύδατα, για ποιον και σε βάρος τίνος. Ζητήματα που συνδέονται με το κομβικό διακύβευμα, εάν δηλαδή το νερό αποτελεί δημόσιο, κοινωνικό αγαθό ή ένα ακόμα εμπόρευμα, όπως δυσοίωνα προμήνυε η πρόσφατη επέκταση των αρμοδιοτήτων της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας στα απόβλητα και τα ύδατα (εξού και η μετονομασία της σε ΡΑΑΕΥ).
Η «Εμπορική Ένωση του Άμστερνταμ» επέλεξε συνειδητά να προτείνει τη σύσταση του ΟΔΥΘ ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου με τη μορφή Ανώνυμης Εταιρείας, «προκειμένου να ακολουθήσει τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας στο βαθμό που αυτό ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στους τομείς της δραστηριότητάς του ως παρόχου υπηρεσιών ύδατος».
Βεβαίως, όπως φαίνεται, η ολλανδική εταιρεία της οποίας προΐσταται ο Έλληνας Μιλτιάδης Γκουζούρης, με προηγούμενη θητεία μεταξύ άλλων σε κρατικούς οργανισμούς (σύμβουλος του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Αθ. Τσαυτάρη στην κυβέρνηση Σαμαρά, σύμβουλος στο έργο ίδρυσης του ενιαίου φορέα εξαγωγών του υπουργείου Ανάπτυξης, σύμβουλος του προέδρου του ΟΑΣΑ) μάλλον ανέλαβε να ντύσει με το κύρος της επωνυμίας τις προειλημμένες αποφάσεις.
Και αυτό γιατί ήδη από το βήμα της ΔΕΘ, στις 16 Σεπτεμβρίου (δέκα ημέρες μετά την πλημμύρα), ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε προαναγγείλει τη δημιουργία του ΟΔΥΘ, δηλώνοντας: «Με απόφασή μου συγκροτείται άμεσα ο Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας, υπαγόμενος στα Υπουργεία Υποδομών και Περιβάλλοντος». Άλλωστε η δημιουργία του ΟΔΥΘ, αν και αποτελεί μέρος του master plan της HVA, διαμορφώθηκε τάχιστα σε νομοσχέδιο και τέθηκε σε παράλληλη διαβούλευση μόλις οκτώ ημερών (7-15 Απριλίου). Ψηφίστηκε στο πλαίσιο νομοσχεδίου του ΥΠΕΝ με «ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των πολυεπίπεδων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής» αποκλειστικά από τους βουλευτές της ΝΔ, την Παρασκευή 26 Απριλίου.
Καταγγέλλοντας τη βιασύνη να θεσπιστεί η μεταβίβαση όλων των υδάτινων πόρων της Θεσσαλίας σε μια Ανώνυμη Εταιρεία, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Greenpeace και WWF Ελλάς ανέφεραν σε κοινή τους ανακοίνωση ότι «η κυβέρνηση θεωρεί σαν μόνη ενδεδειγμένη λύση την ιδιωτικοποίηση των υδάτινων πόρων και την επιβάρυνση των οικοσυστημάτων με βαρύτατου οικολογικού αποτυπώματος επεμβάσεις».
«Μια από τις εξουσίες με τις οποίες προικοδοτείται ο νέος οργανισμός, είναι η διαμόρφωση τιμολογιακής πολιτικής, δηλαδή τιμολόγησης του νερού», σημείωναν ακόμα. «Το master plan της HVA προβλέπει υψηλότατη μισθολογική πολιτική για τα ανώτερα διοικητικά στελέχη του Water Management Organisation (για 10 διευθυντές και έναν δικηγόρο από την ελεύθερη αγορά ζητάει ετησίως 3 εκατομμύρια ευρώ) {…} Από αυτές τις διατάξεις γίνεται αμέσως αντιληπτό ότι τους υπέρογκους μισθούς θα τους πληρώνουν οι Θεσσαλοί αγρότες».
Από τη Θεσσαλία μέχρι την Πελοπόννησο η μάχη για το νερό μόλις άρχισε
Η απόφαση για ιδιωτικοποίηση των υδάτων της Θεσσαλίας φαίνεται πως ήταν ειλημμένη προ πολλού, προκειμένου αφενός να προκύψουν υπεραξίες για τα στελέχη και τους αυριανούς μετόχους του ΟΔΥΘ, αφετέρου να προωθηθεί η διαδικασία αναδιάρθρωσης της αγροτικής παραγωγής με οριστική συγκέντρωση της γης σε λίγους.
Η Αριστερή Παρέμβαση Θεσσαλίας ήδη από το 2019, επί ΣΥΡΙΖΑ, προειδοποιούσε ότι κυβέρνηση και ΕΕ «βάζουν για πρώτη φορά την έννοια του “κόστους πόρου”, με την οποία ένα δημόσιο φυσικό αγαθό απαραίτητο για τη ζωή κάθε έμβιου όντος πάνω στον πλανήτη μετατρέπεται σε εμπόρευμα, το κόστος του οποίου καλείται να επωμιστεί ο λαός της Θεσσαλίας. Από εδώ και πέρα όποιος έχει χρήματα και μπορεί να το αγοράσει, θα έχει νερό».
Από τον Σεπτέμβριο, την επομένη της καταστροφής του «Ντάνιελ», τόνιζε ότι η καταστροφή της Θεσσαλίας εμφανίζεται ως «ευκαιρία κερδοφορίας για κράτος και κεφάλαιο», ενώ στις 27 Μαρτίου υπογράμμιζε ότι «άμεσες προτεραιότητες του ΟΔΥΘ θα είναι η τιμολόγηση του νερού με όρους που θα διασφαλίζουν την κερδοφορία του και η ανάθεση (μέσω εργολαβιών ή ΣΔΙΤ) της συντήρησης και λειτουργίας των δικτύων μεταφοράς και διανομής του νερού σε κατασκευαστικές εταιρείες, με αποτέλεσμα να αυξηθούν περαιτέρω οι χρεώσεις στην τιμή της χρήσης του νερού. Το γεγονός αυτό θα επιφέρει τελειωτικό χτύπημα όχι μόνο στους μικρούς αγρότες αλλά και σε μεσαία στρώματα».
«Πρόκειται καθαρά για ένα ακόμη σχέδιο αρπαγής γης από τη φτωχομεσαία αγροτιά, αναδιανομής του πλούτου προς όφελος των λίγων κι ισχυρών. Είναι φανερό ότι η μεθόδευση ιδιωτικοποίησης του νερού της Θεσσαλίας μέσω της παράδοσης της διαχείρισης σε ΑΕ, αποτελεί προπομπό για την υπόλοιπη χώρα», σημείωνε ακόμη η Αριστερή Παρέμβαση Θεσσαλίας. Και πράγματι στις 28 Απριλίου, δύο μόλις ημέρες μετά τη σύσταση του ΟΔΥΘ, ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου Δημήτρης Πτωχός προανήγγειλε τη σύσταση αντίστοιχου Ενιαίου Φορέα Διαχείρισης Υδάτων στην Πελοπόννησο. Η μάχη για το νερό έχει αρχίσει…
