Γιώργος Μιχαηλίδης
«Αν καταφέρεις να πάρεις απάντηση από μεσίτη και κανονίσεις να δεις ένα διαμέρισμα – συνήθως με άλλους πενήντα ανθρώπους – πρέπει να εμφανιστείς με μετρητά, καθώς τα περισσότερα σπίτια δεσμεύονται επί τόπου […] Οι άνθρωποι πληρώνουν υψηλά ενοίκια για δωμάτια που μοιράζονται με άλλους έξι ή περισσότερους ανθρώπους ενώ κάποιοι πληρώνουν και για μοιρασμένα κρεβάτια». Το παραπάνω απόσπασμα δεν προέρχεται από την περιγραφή της κατάστασης της εργατικής τάξης στην Αγγλία του 19ου αιώνα, αλλά από πρόσφατο αφιέρωμα του ιστότοπου Politico στο στεγαστικό πρόβλημα στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας.
Η κατάσταση δε διαφέρει κατά πολύ σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις αφού οι τιμές των ενοικίων κυμαίνονται από είκοσι έως σαράντα ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Έτσι, φοιτητές και εργαζόμενοι αναγκάζονται να μετακομίσουν πενήντα ή εβδομήντα χιλιόμετρα μακριά από πρωτεύουσες, όπως η Ρώμη και το Άμστερνταμ, ώστε να βρουν μια στέγη που να μπορούν να πληρώσουν. Αποτέλεσμα; Εξαντλητικές πολύωρες μετακινήσεις από και προς τον τόπο της εργασίας ή των σπουδών τους.
Για τα πιο φτωχά πληθυσμιακά στρώματα το φάσμα της αστεγίας γίνεται ολοένα και πιο ορατό. Για παράδειγμα, το ποσοστό της στην Ισπανία έχει αυξηθεί κατά 25% την τελευταία δεκαετία, ενώ συνολικά οι άστεγοι/ες στην ΕΕ έχουν διπλασιαστεί από το 2009, πλησιάζοντας πλέον το ένα εκατομμύριο. Καθώς δε το πρόβλημα έχει αποκτήσει παγκόσμιες διαστάσεις, διάφορες πολιτείες και δήμοι των ΗΠΑ, αλλά και της Αυστραλίας δειλά-δειλά προχωρούν στη χάραξη προγραμμάτων κοινωνικής στέγης.
Αν κάποιος νομίζει, βεβαίως,πως το πρόβλημα της εκτόξευσης των ενοικίων αφορά μόνο τις πιο εύρωστες οικονομίες του κόσμου, πέφτει έξω. Είναι ενδεικτικό πως σύμφωνα με τον ιστότοπο Numbeo, ο οποίος συγκεντρώνει τα περισσότερα δεδομένα παγκοσμίως σχετικά με το κόστος διαβίωσης, το Βελιγράδι, η Λιουμπλιάνα και η Πράγα έχουν κατά 17% , 39% και 54% αντίστοιχα, υψηλότερα ενοίκια από την Αθήνα, δείγμα τόσο της απουσίας στεγαστικής πολιτικής όσο και διείσδυσης ξένων επενδυτών του real estate. Αν κάτι σώζει, προς το παρόν, τον λαό των φτωχώνχωρών του πρώην «ανατολικού μπλοκ» είναι τα τεράστια ποσοστά ιδιοκτησίας στέγης, απομεινάρια της στεγαστικής πολιτικής του «υπαρκτού» σοσιαλισμού. Αντιθέτως σε πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη, η Λευκωσία, η Βηρυτός και η Λισαβόνα το πρόβλημα παροξύνεται.
Το μίγμα πληθυσμιακής αύξησης, αστικοποίησης και καπιταλιστικής κερδοφορίας έχει κάνει τον ΟΗΕ να προβλέπει ότι ως το 2030 οι άνθρωποι που θα στερούνται κατάλληλης στέγης ενδέχεται να διπλασιαστούν.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (16.3.24)
