Δημήτρης Τζιαντζής
Λυκοσυμμαχία στη σκιά συγκρούσεων και ανταγωνισμών
Την πολιτική επιμέρους προσέγγισης των κυβερνήσεων Ελλάδας και Τουρκίας στο φόντο της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και του πολέμου στην Ουκρανία επιβεβαίωσε η επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα. Η στάση αυτή της Άγκυρας βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με την αναθέρμανση των σχέσεων της Τουρκίας με τη Δύση στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την επέκταση του ΝΑΤΟ, της νέας αντιμεταναστευτικής συμφωνίας με την ΕΕ και του επόμενου γύρου πολεμικών εξοπλισμών. Στην καρδιά αυτής της εξέλιξης βρίσκονται οι ασφυκτικές πιέσεις ΗΠΑ και Γερμανίας να «καλυφθούν» οι ρωγμές στη Νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ όσο η σύγκρουση στην Ουκρανία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
Ο Τούρκος πρόεδρος έκανε σαφές ότι δεν απεμπολεί καμία από τις πάγιες διεκδικήσεις, ωστόσο έδειξε ότι είναι πρόθυμος προσωρινά να τις βάλει «κάτω από το χαλί» ώστε να προχωρήσει η «θετική ατζέντα», όπως οι εμπορικές συμφωνίες και η συνεργασία στο Αιγαίο για το προσφυγικό και την καταπολέμηση της «τρομοκρατίας». Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Τούρκος πρόεδρος «χαιρέτισε» την εκκένωση του καταυλισμού Κούρδων προσφύγων στο Λαύριο το καλοκαίρι, τον οποίο χαρακτήρισε «καταφύγιο τρομοκρατών». Μάλιστα ζήτησε δημόσια από την ελληνική κυβέρνηση να μην επιτρέψει τον σχηματισμό παρόμοιων καταυλισμών. Σε αντίθεση με την άμεση αντίδραση του Μητσοτάκη στις αναφορές στην τουρκική μειονότητα της Θράκης, ο Έλληνας πρωθυπουργός έδειξε σιωπηλή συγκατάβαση στις απαιτήσεις Ερντογάν απέναντι στους αγωνιστές από την Τουρκία. Με αυτό τον τρόπο επιβεβαίωσε το βάθος της μακρόχρονης συνεργασίας των δύο πλευρών απέναντι στους κυνηγημένους του καθεστώτος. Η πολιτική της Ελλάδας συμπυκνώνεται στη δήλωση της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου «να βλέπουμε το γεμάτο μέρος του βαρελιού». Το προσωρινό μορατόριουμ σφράγισε η μη δεσμευτική «Διακήρυξη Φιλίας και Καλής Γειτονίας» που υπέγραψαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ταγίπ Ερντογάν, η οποία προβλέπει μεταξύ άλλων «δέσμευση αμφοτέρων των πλευρών να απέχουν από κάθε δήλωση, πρωτοβουλία, ή ενέργεια που θα μπορούσε να υπονομεύσει ή να απαξιώσει το γράμμα και το πνεύμα αυτής της Διακήρυξης ή να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή τους». Η επίσημη θέση της Ελλάδας παραμένει ότι η μόνη διαφορά που αναγνωρίζει με την Τουρκία είναι η υφαλοκρηπίδα και οι ΑΟΖ. Ωστόσο η πραγματική ατζέντα είναι πολύ ευρύτερη με πολλές πτυχές να καλύπτονται από το πέπλο της «μυστικής διπλωματίας» και των διαπραγματεύσεων-ανταλλαγμάτων με τις «εγγυήτριες δυνάμεις». Σε αυτό το πλαίσιο φαίνεται ότι περιλαμβάνεται και η σιωπηρή «παύση» των εξορύξεων στο Αιγαίο και η πλήρης εξαφάνιση του Κυπριακού από την ατζέντα.
H ΑΝΤΑΡΣΥΑ σε ανακοίνωση της τονίζει πως η διαδικασία «σύσφιξης» των σχέσεων Ελλάδας-Τουρκίας, δεν έχει να κάνει με δήθεν «φιλειρηνικές προθέσεις» δύο κρατών αλλά με τα συμφέροντα και των δύο αστικών τάξεων στην παρούσα συγκυρία. Όπως σημειώνει η απάντηση δεν μπορεί να είναι η «πατριωτική πλειοδοσία» προς όφελος των συμφερόντων του «δικού μας» καπιταλισμού, αλλά η διεθνιστική αλληλεγγύη της εργατικής τάξης στην Ελλάδα και στην Τουρκία ενάντια στους επικίνδυνους για την εργατική τάξη ανταγωνισμούς ανάμεσα στις άρχουσες τάξεις των δύο χωρών.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (9.12.23)
