Γιώργος Μιχαηλίδης
Βυθισμένες στα χρέη τους εμφανίζονται οι φτωχότερες χώρες του πλανήτη. Όσο κι αν κάποιοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι πόροι που κανονικά θα έπρεπε να κατευθύνονται στην ανάπτυξή τους και την κάλυψη κοινωνικών αναγκών τελικά ανακατευθύνονται για την αποπληρωμή του χρέους, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν αντιστροφή αυτής της πρακτικής. Μάλιστα, τα μεγάλα διεθνή funds, στα οποία οφείλουν δισεκατομμύρια δολάρια οι φτωχές χώρες, πιέζουν για περικοπές των κοινωνικών προγραμμάτων ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη αποπληρωμή των οφειλόμενων σε κολοσσούς όπως η Citigroup.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Νιγηρία, για πολλούς μια ανερχόμενη παγκόσμια δύναμη, η οποία αν και έκλεισε το προηγούμενο έτος με θετικό ισοζύγιο εννιακοσίων εκατομμυρίων δολαρίων, αναγκάστηκε να πληρώσει δόσεις για το χρέος της, αξίας 7,5 δισ. Συνολικά, μόνο εντός του 2024, το ποσό που αναμένεται να πληρώσουν και τοκοχρεολύσια φτωχές και χρεωμένες χώρες, όπως η Αιθιοπία, η Τυνησία, η Βολιβία κι η Νιγηρία, υπολογίζεται σε 200 δισ., ενώ 42 χώρες που ανήκουν στη συγκεκριμένη κατηγορία έχουν χρέη ύψους 3,5 τρισ. δολαρίων.
Η ήδη άσχημη κατάσταση αυτής της ομάδας κρατών, τα οποία δανείζονται υπό δυσμενέστατους όρους από τη διεθνή αγορά, επιδεινώθηκε στη διάρκεια της πανδημίας, όταν η μείωση των εμπορικών συναλλαγών και η ανυπαρξία αποθεμάτων έκανε τη θηλιά του χρέους να σφίξει κι άλλο. Προκειμένου, δε, να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες υποχρεώσεις αποπληρωμής και να διατηρήσουν τη δυνατότητα να δανείζονται από τη διεθνή αγορά, η μία χώρα μετά την άλλη προχωρούν σε περικοπές κοινωνικών δαπανών, με αποτέλεσμα πάνω από τρία δισεκατομμύρια άνθρωποι να κατοικούν σήμερα σε κράτη που δαπανούν περισσότερα για την αποπληρωμή των χρεών τους παρά σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η υγεία ή σε κοινωνικά προγράμματα. Η οργάνωση Oxfam, που ασχολείται με το ζήτημα του χρέους των φτωχών κρατών, δημοσίευσε πρόσφατα μια έκθεση, σύμφωνα με την οποία χώρες στις οποίες κατοικούν περίπου 2,5 δισ. άνθρωποι θα πρέπει να προχωρήσουν σε περικοπές ύψους 230 δισ. δολαρίων στις κοινωνικές τους δαπάνες.
Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, που στελέχη μεγάλων funds και οικονομικών οργανισμών κάνουν λόγο για τη χειρότερη κρίση του 21ου αιώνα ή των τελευταίων τριών δεκαετιών. Για την ακρίβεια, το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα και τα μεγάλα επενδυτικά funds επιστρέφουν στην Αφρική, τη Λατινική Αμερική και άλλες φτωχές περιοχές του πλανήτη με το μήνυμα: «Πεινάστε για να αποπληρώσετε». Ωστόσο, η ασυδοσία τους συνδυάζεται με έναν φόβο για νέους κοινωνικούς σεισμούς.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (16.12.23)
