«Κάθε χρόνο χάνεται η ζωή ενός εφήβου ρομά»

Τρεις νεκρούς από αστυνομικά πυρά μέσα σε τρία χρόνια, με παρόμοια μεθοδολογία δράσης από πλευράς κρατικών αρχών, μετρούν οι κοινότητες των Ελλήνων ρομά. Τον Νίκο Σαμπάνη το 2021, τον Κώστα Φραγκούλη το 2022 και, πριν λίγες μέρες, τον Χρήστο Μιχαλόπουλο.

«Ένα ακόμα όπλο στράφηκε εναντίον ενός Ρομά, υπό συνθήκες που “ακόμη ερευνώνται”. Πόση ακόμη έρευνα χρειάζεται για νεκρούς Ρομά μέχρι να αποφασίσουμε ως κράτος και ως κοινωνία να αντιμετωπίσουμε προληπτικά και με θάρρος τον ρατσισμό και τη μισαλλοδοξία, για να μην θρηνεί σήμερα ακόμα μια οικογένεια;», ανέφερε σε ανακοίνωσή της την Κυριακή η Πανελλαδική Συνομοσπονδία Ελλήνων Ρομά ΕΛΑΝ ΠΑΣΕ.

«Κάθε χρόνο χάνεται μία ανθρώπινη ζωή, η ζωή ενός εφήβου, από όργανα του κράτους», λέει στο Πριν ο πρόεδρος της ΕΛΑΝ ΠΑΣΕ, Βασίλης Πάντζος. Σημειώνει ότι τα αλλεπάλληλα και παρόμοια περιστατικά γεννούν υποψία ύπαρξης ρατσιστικού κινήτρου, ενώ τονίζει ότι η δικαιοσύνη, αφήνοντας ελεύθερους τους αστυνομικούς, στέλνει λάθος μήνυμα. Όπως λέει, οι αστυνομικοί θα έπρεπε να προφυλακιστούν για να σταλεί μήνυμα «προς τους ακραίους που υπάρχουν μέσα στους κόλπους της αστυνομίας». «Ας λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Κάποιοι αστυνομικοί είναι ακροδεξιοί και η ακροδεξιά στη χώρα μας έχει σηκώσει κεφάλι», τονίζει.

Σημειώνεται ότι και τα τρία περιστατικά σε Πέραμα, Θεσσαλονίκη και Θήβα έχουν λάβει χώρα κατά τη διάρκεια καταδίωξης. Μάλιστα, λίγες εβδομάδες αφότου ο Νίκος Σαμπάνης έπεσε νεκρός στο Πέραμα, ο τότε υπουργός Προστασίας του Πολίτη Τάκης Θεοδωρικάκος διακήρυττε ότι «δεν θα διακόπτεται καμία καταδίωξη». Όπως όμως σημειώνει ο Βασίλης Πάντζος, υπάρχουν πολύ πιο ήπια μέτρα ελέγχου από την καταδίωξη. «Μπορούν να αφήσουν τον δράστη, να πάρουν τους αριθμούς κυκλοφορίας και την επόμενη ημέρα να πάνε στο σπίτι του. Αν το αυτοκίνητο έχει απασχολήσει τις αρχές ή αν έχει διαπραχθεί κάποιο έγκλημα, μπορούν να το παρακολουθήσουν, να κρατήσουν αποστάσεις, να εξετάσουν αν βρίσκονται σε κατοικημένη περιοχή, να δώσουν σήμα και να ενημερώσουν το αρχηγείο».

Όσο για το κλίμα στις κοινότητες των ρομά, ο πρόεδρος της ΕΛΑΝ ΠΑΣΕ σημειώνει ότι υπάρχει καταπιεσμένη οργή. «Οι αντιδράσεις είναι δικαιολογημένες, όμως δεν επικροτούμε το να βγαίνουν ανήλικοι, να πετάνε πέτρες και να βρίζουν». Ο ίδιος ζητά «να διαμαρτυρηθούμε όλοι και όλες μαζί και με άλλους φορείς ενάντια στον αδικία, τον ρατσισμό, τον κοινωνικό αποκλεισμό», ξεκαθαρίζοντας όμως ότι «χρειάζεται προσοχή με τους ανήλικους».

Υπογραμμίζει ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη για κρατική παρέμβαση στους τομείς της στέγασης, της εκπαίδευσης, της υγείας και της εργασίας για τους ρομά. Τονίζει ότι πρέπει να «σπάσει» η γκετοποίηση: «Δεν θέλουμε άλλα οργανωμένα γκέτο στη χώρα. Φτάνουν οι πολιτικές με τους καταυλισμούς των 100 οικογενειών, που σε 10 χρόνια γίνονται 500. Χρειάζεται διάχυση και διασπορά στον οικιστικό ιστό, με επιδοτούμενα προγράμματα για στέγαση, εργασία και εκπαίδευση. Χρειάζεται πολλή δουλειά για ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και καταπολέμηση του αντιτσιγγανισμού», σημειώνει ο Βασίλης Πάντζος, τονίζοντας ότι «η παραβατικότητα, το έγκλημα και η παρανομία δεν έχουν ούτε φυλή ούτε εθνότητα. Είναι ένα παγκόσμιο κοινωνικό φαινόμενο, που θα διαιωνίζεται όσο υπάρχουν ευάλωτοι πληθυσμοί».

«Έχουμε ανάγκη από σοβαρή δουλειά σε όλα τα επίπεδα. Η ακρίβεια έχει φτάσει στα ύψη. Η πανδημία μας διέλυσε. Χάνονται παραδοσιακά επαγγέλματα. Η ανεργία στους ρομά ξεπερνά το 80%, ακόμα και το 90%. Είναι νούμερα που τρομάζουν. Η ευαλωτότητα ξεπερνά το 60%. Έχουμε ανθρώπους μέσα στα βουνά, τις λίμνες και τις χωματερές, χωρίς υποδομές, χωρίς πρόνοια. Πρέπει να γίνει κάτι επιτέλους», λέει ο πρόεδρος της ΕΛΑΝ ΠΑΣΕ. Όπως εξηγεί, επειδή καμία παρέμβαση δεν λαμβάνει χώρα, ενώ οι ανάγκες αυξάνονται, ενισχύεται σε κάποιες περιοχές η παραβατικότητα και ορισμένες αντικοινωνικές συμπεριφορές. Έτσι τρέφεται ο αντιτσιγγανισμός και ο ρατσισμός, που ενισχύουν την ανεργία και την ευαλωτότητα, σε έναν φαύλο κύκλο. Παρά τη δύσκολη κατάσταση, ο Βασίλης Πάντζος δηλώνει αισιόδοξος. «Έχουμε λύπη και αγωνία μέσα μας, αλλά πρέπει να ελπίζουμε», λέει. 

Οργή και αγανάκτηση σε όλη την Ελλάδα

Νέο γύρο κινητοποιήσεων και ταραχών σε διάφορες περιοχές της χώρας το προκάλεσε βράδυ της Πέμπτης (16/11) η είδηση ότι ο 40χρονος αστυνομικός που σκότωσε τον 17χρονο Χρήστο Μιχαλόπουλο αφέθηκε ελεύθερος, με μοναδικό περιοριστικό όρο την απαγόρευση εξόδου από τη χώρα.

Ομάδες ρομά βγήκαν για ακόμη μία νύχτα στους δρόμους σε Ασπρόπυργο, Μενίδι, καθώς και τη Λεωφόρο Μεσογείων, καταγγέλλοντας την δολοφονία του 17χρονου και ζητώντας να αποδοθεί επιτέλους δικαιοσύνη. Στη Μεσογείων, στο ύψος του καταυλισμού στο Νομισματοκοπείο, οι αστυνομικές δυνάμεις απώθησαν συγκεντρωμένους που επιχείρησαν να κλείσουν προσωρινά τον δρόμο. Επεισόδια μεταξύ ρομά και αστυνομικών σημειώθηκαν και σε Ασπρόπυργο, Μενίδι. Τις προηγούμενες μέρες, κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν και σε Βοιωτία, Θεσσαλονίκη, Χαλκίδα κ.α. Το βράδυ της Πέμπτης, επεισόδια με δυνάμεις των ΜΑΤ σημειώθηκαν και στα Εξάρχεια.

Συγκίνηση και ελπίδα σκόρπισαν οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριες του 17χρονου Χρήστου, οι οποίοι προχώρησαν σε κατάληψη και πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρίας στη Θήβα. Ίδια τα συναισθήματα και από τη συμβολική συγκέντρωση που διοργάνωσαν φοιτητές και φοιτήτριες κατά τον τριήμερο εορτασμό του Πολυτεχνείου στην Αθήνα. Τα συνθήματα «δικαιοσύνη για τον δολοφονημένο νέο» και «καμία συγκάλυψη του εγκλήματος», δόνησαν τον ιστορικό χώρο της εξέγερσης.

«Το κράτος δολοφονεί ακόμα έναν νεολαίο. […] Όχι άλλα μισόλογα: αφοπλισμός της αστυνομίας, κατάργηση των δολοφονικών ομάδων ΜΑΤ, ΔΙΑΣ, ΔΡΑΣΗ, κατάργηση των χημικών, απομάκρυνση της αστυνομίας από τις διαδηλώσεις, άμεση δικαιοσύνη σε όλα τα θύματα αστυνομικής βίας. Ανατροπή της κυβέρνησης, της πολιτικής της και κάθε επίδοξου διαχειριστή αυτής της πολιτικής. Να σπάσουμε τον φόβο μέσα από τους μαζικούς, ανυποχώρητους αγώνες μας», σημειώνει η νεολαία Κομμουνιστική Απελευθέρωση.

«Τέρμα στην αστυνομική αυθαιρεσία και την εγκληματική ατιμωρησία των ενόχων», απαιτεί η Αριστερή Παρέμβαση στη Θεσσαλία, ενώ δικαιοσύνη για τον 17χρονο Χρήστο Μιχαλόπουλο ζητάει και η Κίνηση για τις Ελευθερίες, τα Δημοκρατικά Δικαιώματα, την Αλληλεγγύη (ΚΕΔΔΑ).

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (18.11.23)