Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Ο Γ. Μανιάτης συνδύαζε την επαναστατική θεωρία και αναζήτηση με την πράξη
▸Ο Γιώργος Μανιάτης έφυγε νωρίς. Είχε ακόμη μακρύ δρόμο θεωρητικής και πολιτικής παρέμβασης να διανύσει… Ταγμένος απ’ τα νιάτα του στην κομμουνιστική αριστερά, την μπόλιασε με τη δημιουργική σκέψη του, την ανατρεπτική και ρεαλιστική πολιτική πρόταση, αγκαλιασμένη με τη δημιουργική μαρξιστική θεμελίωση. Χαρακτηριστικό μότο της θεωρητικής του σκέψης, η αλληλοσύνδεση επαναστατικότητας και επιστημονικότητας, που
συμπυκνωνόταν στη θέση «ο κομμουνισμός δεν είναι μόνο αντικειμενικά δυνατός αλλά και αναγκαίος», υπερβαίνοντας τη μονομέρεια σχετικισμού και ντετερμινισμού που ταλάνισε και ταλανίζει την προοδευτική σκέψη.
Η διεισδυτική και διευρυμένη σκέψη του και αναζήτηση επεκτεινόταν στο ευρύ πεδίο της φιλοσοφίας, της ηθικής, της αισθητικής και ιδιαίτερα της κλασικής μουσικής, της οποίας μάλιστα διέθετε πλουσιότατη συλλογή και σπάνιες εκδόσεις. Τη θεωρητική του παρέμβαση σε όλα τα πεδία τιμούν σοβαρά έργα με σημαντική συμβολή στα αντίστοιχα πεδία: Στη φιλοσοφία Η διαλεκτική της χειραφέτησης, στην πολιτική Η σχέση πολιτικής και ηθικής, στην αισθητική Ο Ρουσώ και η αναζήτηση της αυθεντικής επικοινωνίας, κά.
Στη σύνθεση πολλαπλών πνευματικών πεδίων στο έργο του Γιώργου, ηγεμονική θέση κατέχει η σύνθεση επαναστατικής θεωρίας και επαναστατικής δράσης. Ο Γιώργος ως μαχόμενος διανοούμενος και σκεπτόμενος επαναστάτης δεν εγκλωβίστηκε στη βολή του θεωρητικού μονόδρομου, όπως κατά κανόνα συμβαίνει με αστοούς θεωρητικούς, αλλά συνδύαζε, όπως απαιτεί η επαναστατική θεωρία και πράξη, τη διαλεκτική τους σύνδεση και αλληλοτροφοδότηση.
Ενταγμένος ο Γιώργος στο επαναστατικό κίνημα απ’ τα νιάτα του, ακολούθησε την αντιφατική πορεία και εξέλιξη της επαναστατικής αριστεράς με τις νίκες και τις ήττες της, τις δημιουργικές αναζητήσεις και τις αγκυλώσεις της, τις διασπάσεις και τις ανασυγκροτήσεις της στο κακοτράχαλο και δύσβατο μονοπάτι της θεωρητικής και πολιτικής σύλληψης και πραγμάτωσης μιας κομμουνιστικής Ιθάκης.
Ο Γιώργος Μανιάτης, εφαρμόζοντας στην πράξη τη διαλεκτική σχέση θεωρίας και πράξης, εντάχθηκε στο ΚΚΕ θεωρώντας ότι εκφράζει και χτίζει αυτή τη σχέση. Τα θεωρητικά και πολιτικά του προσόντα αναγνωρίστηκαν γρήγορα. Συνέβαλε δυναμικά στην ανάδειξη και διάδοση της Επιστημονικής Σκέψης και στην ευρεία συσπείρωση περί αυτήν μεγάλου αριθμού επιστημόνων και δια-
νοουμένων. Τέθηκε επικεφαλής του Κέντρου Μαρξιστικών Ερευνών – ΚΜΕ τη δεκαετία του ’80 και αναδείχτηκε μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ. Δεν δίστασε να συγκρουστεί με την ηγεσία του ΚΚΕ και να αποχωρήσει απ’ αυτό το 1989, μη επικροτώντας τη συμμετοχή στην αστική κυβέρνηση Τζαννετάκη και την επίθεση στη ΚΝΕ, που δεν υποτασσόταν, τοις κείνων ρήμασι πειθόμενη.
Μετά ταύτα συνέβαλε στο ριζοσπαστικό εγχείρημα του ΝΑΡ και μέσω αυτού στην προσπάθεια κομμουνιστικής επαναθεμελίωσης και δημιουργικής α-
ναζωογόνησης του επαναστατικού μαρξισμού. Επί σειρά ετών διετέλεσε πολύτιμος συνεργάτης του περιοδικού Πριν και της ομότιτλης εφημερίδας στην οποία αυτό μετεξελίχθηκε. Παράλληλα, συνεργάστηκε και στο μαρξιστικό θεωρητικό περιοδικό Ουτοπία, στο οποίο σημαντική υπήρξε η θεωρητική συνεισφορά και η αρθρογραφία του.
Με τη θεωρητική συμβολή του στην Ουτοπία και τη γενικότερη θεωρητική και πολιτική παρέμβασή του έστρεψε την αιχμή του στο ζήτημα που θεωρούσε καίριο και κυρίαρχο στην ταξική ιδεολογική διαπάλη, δηλαδή στην ελλιπή συγκρότηση ενός ισχυρού και αποτελεσματικού μετώπου ενάντια στα κυρίαρχα αστικά ιδεολογικά ρεύματα του ανορθολογισμού, του μεταμοντερνισμού και κυρίως του νεοφιλελευθερισμού, που εξασφαλίζουν στην τρέχουσα ιστορική συγκυρία την ηγεμονία της αστικής ιδεολογίας και της σύστοιχης υπεραντιδραστικής νεοφιλελεύθερης πολιτικής.
Ακολουθώντας τα χνάρια μεγάλων θεωρητικών και ηθικών διδασκάλων, όπως ο Σωκράτης και ο Μαρξ, που απέβλεπαν και αγωνίζονταν για μια κοινωνία με ουμανιστικό ορίζοντα, ο καθένας στην εποχή του, πέρα απ’ το μεγάλο όραμα ο Γιώργος αποτύπωνε άμεσα αυτό τον ουμανισμό στον χαρακτήρα και στη συμπεριφορά του, στη σχέση του με τους φοιτητές, τους συντρόφους και τους φίλους του, προσφέροντας μια πρόγευση ενός ιδανικού αλλά πραγματώσιμου κόσμου…
