Παναγιώτης Ξοπλίδης
Το ρατσιστικό πογκρόμ στη Λεμεσό την 1η Σεπτέμβρη δεν πρέπει να εκτιμηθεί σαν «κεραυνός εν αιθρία». Αντίθετα, αποτελεί αρνητική παρακαταθήκη και τομή της, επί χρόνιας, οργανωμένης δράσης ακροδεξιών, υπό τη συνεχή κάλυψη τους από κρατικούς και κυβερνητικούς θεσμούς, αλλά και του ίδιου του… περιβόητου «αναπτυξιακού μοντέλου» της κυπριακής οικονομίας.
Το πογκρόμ με την καταστροφή καταστημάτων που ανήκαν σε μετανάστες/τριες και τον ξυλοδαρμό δεκάδων ανθρώπων, σε έναν από τους πλέον πολυσύχναστους παραλιακούς πεζοδρόμους της Λεμεσού, αποτελεί τη συνέχεια των αντίστοιχων επεισοδίων στο χωριό Χλώρακα της Πάφου, όπου μερικές μέρες πριν όχλος από χούλιγκαν και ακροδεξιούς είχαν επιτεθεί ξανά με ρόπαλα, σιδερολοστούς και μολότοφ εναντίων μεταναστών.
Η Χλώρακα έχει αποκτήσει ένα ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον το τελευταίο διάστημα. Αποτελεί ένα χωριό πρότυπο της τουριστικής και αγροτικής ανάπτυξης που γνώρισε η Κύπρος τις τελευταίες δεκαετίες με μαζικό τουρισμό, άναρχο οικοδομικό οργασμό, real estate, εντατικές καλλιέργειες κλπ. Την ίδια στιγμή βρίσκεται, εδώ και χρόνια, στο επίκεντρο της δράσης φασιστικών ομάδων. Όπως σε όλο το νησί, οι χειρωνακτικές και παραγωγικές εργασίες στη Χλώρακα καλύπτονται σχεδόν αποκλειστικά από μετανάστες, ενώ στο χωριό ζει κοινότητα Σύρων εργατών ήδη από τη δεκαετία του ‘90. Η κοινότητα αυτή, αυξήθηκε μετά τον πόλεμο, με συγγενείς, γνωστούς και φίλους μελών της υπάρχουσας κοινότητας να αναζητούν καταφύγιο και εργασία. Οι περισσότεροι από αυτούς ζουν στο τουριστικό συγκρότημα St. Nicholas, όπου κατασκευάστηκαν 257 διαμερίσματα με τους ιδιοκτήτες να λαμβάνουν επιδόματα ενοικίου.
Η καλλιέργεια της ρατσιστικής υστερίας, που πυροδότησε και τα πρόσφατα γεγονότα, οφείλεται σε πολλούς, θεσμικούς και μη, παράγοντες. Από τον υπουργό Εσωτερικών της κυβέρνησης Αναστασιάδη, Νίκο Νουρή, μέχρι το φασιστικό ΕΛΑΜ και από σκοταδιστικούς θύλακες της εκκλησίας μέχρι συγκεκριμένα ΜΜΕ και το τοπικό κοινοτικό συμβούλιο. Ενδεικτικά, ο Μάριος Βασιλείου, αντιπρόεδρος του ΕΛΑΜ, είναι γενικός διευθυντής του πολυτελούς ξενοδοχείου St. George -ιδιοκτησίας της μητρόπολης Πάφου- επίσης στη Χλώρακα, ενώ συχνά κάνουν την εμφάνισή τους «αγανακτισμένες ομάδες κατοίκων», που αποτελούνταν από μέλη του ΕΛΑΜ, εργαζόμενοι στο ξενοδοχείο του αφεντικού τους. Όσο για το κοινοτικό συμβούλιο αυτό προσπαθεί να εκδιώξει τους μετανάστες για να συνεχιστεί η τουριστικοποίηση της περιοχής.
Το 2020 ο Ν. Νουρής εξέδωσε διάταγμα – τύπου απαρτχάιντ – το οποίο απαγόρευε «στους αιτούντες διεθνούς προστασίας να διαμένουν εντός των διοικητικών ορίων της Κοινότητας της Χλώρακας»! Το 2021 εκδίδεται νέο διάταγμα από την επαρχιακή διοίκηση η οποία απαγορεύει πλέον και τη λειτουργία του συγκροτήματος St. Nicholas. Μετά από δικαστικές διαμάχες και εφέσεις αποφασίστηκε η διακοπή ρεύματος και νερού, καθώς και η συγκομιδή των απορριμμάτων. Ως αποτέλεσμα, οι μετανάστες αναγκάζονται να κλέβουν ρεύμα και να βρίσκουν νερό μέσα από πηγάδια με τις συνθήκες να γίνονται σταδιακά άκρως επικίνδυνες για την υγεία και τη ζωή τους. Πολλές οικογένειες προσπάθησαν να νοικιάσουν σπίτι αλλά το κοινοτικό συμβούλιο τους εμπόδιζε να μετακομίσουν αλλού στη Χλώρακα.
Στις 21 Αυγούστου 2023 η κυβέρνηση αποφασίζει την άμεση εκτέλεση και εφαρμογή του διατάγματος για απαγόρευση χρήσης και κατοίκησης του συγκροτήματος. Η διαμαρτυρία των μεταναστών αρχικά απαντήθηκε με πογκρόμ στη Χλώρακα, όπου φασιστικά τάγματα εφόδου, από διάφορα μέρη της Κύπρου, συγκεντρώθηκαν χωρίς δημόσιο κάλεσμα και επιτέθηκαν μέσα στα σπίτια των μεταναστών.
Η συνέχεια δόθηκε στη Λεμεσό με κάλεσμα διαδήλωσης ενάντια στους πρόσφυγες και τους μουσουλμάνους. Το ΕΛΑΜ απέφυγε να στηρίξει επίσημα την κινητοποίηση για να μην έχει ενεργή εμπλοκή. Οι συμμετέχοντες είχαν αναφορά σε χούλιγκαν συγκεκριμένων ομάδων αλλά και σε υπερσυντηρητικούς κύκλους με παρουσία στο αντιεμβολιαστικό κίνημα, στο κίνημα ενάντια στην τεχνολογία τύπου 5G και σε κινητοποιήσεις θρησκόληπτων ενάντια στην σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης, στην οποία συμμετείχαν 300 άτομα με λοστούς, οι συγκεντρωμένοι προχώρησαν σε επιθέσεις σε δημοσιογράφους, με την αστυνομία να…. παρακολουθεί αμήχανη. Όταν η πορεία έφτασε στο τέλος της οι φασίστες διασκορπίστηκαν και επιτέθηκαν στοχευμένα σε μαγαζιά μεταναστών.
Το βασικό πολιτικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι ο φασισμός έρχεται για να ολοκληρώσει τον πόλεμο του συστήματος κατά των «πλεοναζόντων πληθυσμών». Το ίδιο το πολιτικό σύστημα της Κύπρου, παρά τις δηλώσεις καταδίκης, έθρεψε το αυγό του φιδιού ώστε να το χρησιμοποιήσει κατά βούληση. Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις εκπροσώπου του ΔΗΚΟ, που ευθέως είπε πως όλα αυτά έπρεπε να αποφευχθούν γιατί… το «πρόβλημα» θα διευθετούνταν δια νόμου. Ταυτόχρονα, αξίζει να σημειωθεί πως το «σοσιαλιστικό» ΕΔΕΚ συναγωνίζεται πλέον, επί ίσοις όροις, με το ΕΛΑΜ στη ρατσιστική ρητορική με τον πρόεδρο του, Μαρίνο Σιζόπουλο, να συμμετέχει σε αντιμεταναστευτική πορεία στη Χλώρακα δηλώνοντας ότι οφείλουμε «να διασφαλίσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα σε αυτούς που δικαιούνται να τα έχουν».
Ευθύνη όμως έχει το σύνολο του πολιτικού σκηνικού, αποδεχόμενο τις συνθήκες της ΕΕ (Δουβλίνο 2) και τις επιπτώσεις που έχει στον εγκλωβισμό των προσφύγων στην Κύπρο. Ενδεικτικό είναι το γεγονός, πως θεωρείται σχεδόν αδύνατο να αποκτήσει άσυλο ένας πρόσφυγας ή δικαιώματα ένας μετανάστης, ενώ την ίδια στιγμή με προγράμματα τύπου “Χρυσή Βίζα” είναι ιδιαίτερα εύκολο να γίνει πολίτης της Κύπρου ένας αλλοδαπός επενδυτής real estate. Οι ρατσιστικοί νόμοι δημιουργούν φτηνά εργατικά χέρια που δουλεύουν επισφαλώς ή μαύρα μαύρα στα ξενοδοχεία και στη συγκομιδή αγροτικών προϊόντων, όπως στη Χλώρακα. Την ίδια στιγμή, το ξενοδοχειακό/εκκλησιαστικό κεφαλαίο της Πάφου σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές χτίζουν στη Χλώρακα μουσείο στη μνήμη του Γρίβα, για να υπενθυμίσουν τον ιστορικό ρόλο της ακροδεξιάς και του φασισμού, ως το μακρύ χέρι του συστήματος κάθε φορά που το έχει ανάγκη.
Ανάχωμα σε όλα τα παραπάνω υψώθηκε το Σάββατο 2 Σεπτέμβρη από τον κυπριακό λαό, σε «πορεία ενάντια στα φασιστικά πογκρόμ» στη Λεμεσό, η οποία ξεκίνησε από την περιοχή ΓΣΟ με κατεύθυνση προς τον Μόλο. Στη διαδήλωση που κάλεσαν αντιρατσιστικές συλλογικότητες και πολιτικές ομάδες συμμετείχαν πάνω από 500 άτομα, φωνάζοντας συνθήματα κατά του φασισμού και υπέρ των μεταναστών/τριων, με πανό και συνθήματα όπως «Με τους μετανάστες είμαστε μαζί», « Κάτω τα χέρια από τους μετανάστες», «Στον κόσμο των αφεντικών είμαστε όλοι/ες ξένοι», «Αποφασίστε από φασίστες ετελειώσαμε» και «Ειρήνη στις Κοινότητες, Πόλεμος στο Φασισμό».
