Δημήτρης Σταμούλης
▸Σταθερά στην κορυφή της ΕΕ και της ευρωζώνης βρίσκεται η Ελλάδα όσον αφορά στο ποσοστό ανεργίας και μάλιστα μαζί με την Ισπανία ήταν οι μόνες χώρες που είχαν διψήφιο ποσοστό τον Απρίλιο.
Συγκεκριμένα, η χώρα μας κρατήθηκε στη δεύτερη θέση με 11,2%, πίσω από την Ισπανία (12,7%), ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο (6,5%). Αναλόγως κινήθηκαν τα ποσοστά και στην ανεργία των νέων την ίδια περίοδο, με την Ελλάδα να παραμένει στη δεύτερη θέση της κατάταξης με 27,4%, ακόμα πιο πάνω από το 24,2% του Μαρτίου, με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο να είναι στο 13,8%.
Από αυτά και μόνο τα στοιχεία προκύπτει ότι η διαρκής αναφορά της προηγούμενης κυβέρνησης αλλά και οι πρώτες υποσχέσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης, περί μείωσης της ανεργίας «κάτω από το 8% έως το 2027», αφενός απέχουν παρασάγγας από την πραγματικότητα που βιώνουν εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι, αφετέρου το ερώτημα είναι πώς η κυβέρνηση θα επιδιώξει μια περαιτέρω μείωση της ανεργίας.
Τα πρόσφατα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα με «πανηγυρικό τόνο» από την ΔΥΠΑ κάνουν λόγο για «ιστορικό ρεκόρ» και για «πάνω από 131.500 ανέργους που ωφελήθηκαν από τις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης σε 46 μήνες».
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ΔΥΠΑ, από Αύγουστο 2019 έως Μάιο 2023, 131.644 άνεργοι απασχολήθηκαν μέσω προγραμμάτων της, ενώ ο ρυθμός δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης και απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας «τετραπλασιάστηκε». Το ζήτημα βέβαια που ανακύπτει είναι ότι αυτές οι δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας που μειώνουν σημαντικά την επίσημη ανεργία δεν προκύπτουν από προσφορά των εργοδοτών που αναλαμβάνουν όλο το μισθολογικό και ασφαλιστικό κόστος αλλά από την αδρή επιδότηση με κρατικό χρήμα μισθών και ασφαλιστικών εισφορών χιλιάδων εργαζόμενων.
Για παράδειγμα, αυτή τη στιγμή «τρέχουν» δύο προγράμματα ΔΥΠΑ με επιδοτούμενη πρόσληψη σε επιχειρήσεις για άνεργους. Τα προγράμματα προσφέρουν επιχορήγηση μισθού και εισφορών από 467 ευρώ έως 876 ευρώ μηνιαίως, ανάλογα με την κατηγορία που υπάγεται ο κάθε ωφελούμενος. Στο πρόγραμμα που απευθύνεται σε 5.000 ανέργους με έμφαση στην πράσινη οικονομία και τις γυναίκες, η επιχορήγηση καλύπτει έως το 80% του μισθού και των εισφορών για 15 μήνες, έως 12.264 ευρώ ανά νέα θέση εργασίας. Σε άλλο ανάλογο πρόγραμμα για ανέργους 30 ετών και άνω, τα ποσά της επιχορήγησης μισθού και ασφαλιστικών εισφορών για 12μηνη πρόσληψη ξεκινούν από 467 ευρώ και φτάνουν έως 700 ευρώ το μήνα.
Συνολικά σε αυτούς τους 46 μήνες, 82.490 άνεργοι συμμετείχαν σε προγράμματα δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και ειδικών προγραμμάτων απασχόλησης, 30.267 νέοι άνεργοι συμμετείχαν σε προγράμματα απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας όπου συχνά η επιδότηση ανερχόταν στο 100%, ενώ 18.887 άνεργοι δημιούργησαν νέες επιχειρήσεις μέσω επιχορήγησης ΔΥΠΑ.
Ωφελημένοι από αυτή την πολιτική ήταν πολλοί μικροί κυρίως εργοδότες καθώς το 91% των «ωφελουμένων» απασχολήθηκαν σε πολύ μικρές επιχειρήσεις (1-9 εργαζόμενοι) και κυρίως στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο όπου απασχολήθηκε σχεδόν ένας στους τρεις ανέργους, ενώ το 15% σε τεχνικές εταιρείες και από 9% σε τουρισμό-εστίαση και μεταποίηση.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι πολλές από αυτές τις θέσεις εργασίας «καταργούνται» όταν τελειώνουν τα προγράμματα επιδότησης. Βέβαια σε αυτό επιχειρεί να απαντήσει η ΔΥΠΑ μιλώντας για «υψηλή αποτελεσματικότητα» των προγραμμάτων της καθώς 2 στους 3 ωφελούμενους συνεχίζουν να εργάζονται 12 μήνες μετά τη λήξη του προγράμματος στο οποίο συμμετείχαν. Ωστόσο δεν έδωσε στοιχεία για το εάν παρέμειναν στον ίδιο εργοδότη και κυρίως με τι μισθό, οπότε η «αποτελεσματικότητα» της ΔΥΠΑ παραμένει θολή…
