Γιώργος Μιχαηλίδης
Η Ουρουγουάη, η χώρα που έχει το υψηλότερο ΑΕΠ ανά κάτοικο στη Νότια Αμερική, αντιμετωπίζει μία απ’ τις χειρότερες κρίσεις ξηρασίας της ιστορίας της. Συγκεκριμένα, περίπου 2 εκατ. άνθρωποι που κατοικούν στη μητροπολιτική περιοχή της πρωτεύουσας, Μοντεβιδέο, κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς πόσιμο νερό, καθώς τόσο η ποσότητά όσο κι η ποιότητά του, στο κύριο φράγμα που τροφοδοτεί την πόλη, επιδεινώνονται.
Η κυβέρνηση της Ουρουγουάης, από την πλευρά της, αναγκάστηκε να δημιουργήσει εκτάκτως ένα ειδικό ταμείο ενίσχυσης των πιο φτωχών πολιτών ώστε να μπορούν να αγοράσουν τουλάχιστον 2 λίτρα νερό τη μέρα κατ’ άτομο. Αν και την τελευταία εβδομάδα σημειώθηκαν κάποιες βροχοπτώσεις που ανέβασαν τη στάθμη του νερού, η κατάσταση παραμένει ανησυχητική. Για να αντιληφθούμε δε τι ακριβώς συμβαίνει, αξίζει να υπογραμμιστεί πως το Μοντεβιδέο κατά μέσο όρο έχει αρκετές παραπάνω μέρες και όγκο βροχόπτωσης ανά έτος σε σχέση τόσο με την Αθήνα όσο και τη Θεσσαλονίκη.
Η είδηση οδηγεί τη σκέψη μας σε τρεις άξονες που, σε συνδυασμό, δημιουργούν την πλήρη εικόνα. Πρώτα απ’ όλα, η δημιουργία μεγαλουπόλεων από μόνη της είναι προβληματική καθώς προκαλείται εκτεταμένη ζήτηση νερού αλλά και ενέργειας για μικρά κομμάτια γης. Αν για την τροφοδοσία με ενέργεια οι λύσεις είναι περισσότερες, η συγκέντρωση μεγάλων ποσοτήτων πόσιμου νερού δεν είναι πάντα εύκολη. Ήδη σε πολλές μεγαλουπόλεις του κόσμου ο πληθυσμός πίνει κατά βάση εμφιαλωμένο νερό, γεγονός όμως που δημιουργεί επιπλέον κόστος διαβίωσης. Ας σημειωθεί ότι στην μητροπολιτική περιοχή του Μοντεβιδέο κατοικεί το 44% του πληθυσμού της Ουρουγουάης. Μπορούν, λοιπόν, να συνεχίσουν να συμβαδίζουν η αυξανόμενη αστικοποίηση με τη βιωσιμότητα;
Δεύτερον, αν και περίοδοι ξηρασίας προϋπήρχαν της κλιματικής κρίσης, φαινόμενα όπως η πρώτη χιονόπτωση στη Νότια Αφρική μετά από μια δεκαετία και η χειρότερη ξηρασία στην Ουρουγουάη τα τελευταία 74 χρόνια χτυπούν το καμπανάκι του κινδύνου για το τι μπορεί να επακολουθήσει. Τρίτον, αν και αμφότερα τα παραπάνω φαινόμενα σχετίζονται με την καπιταλιστική λογική «ανάπτυξης», υπάρχει μία ακόμα πιο χτυπητή παράμετρος στην περίπτωση της Ουρουγουάης: Δεν πάει πολύς καιρός από τότε που οι δρόμοι του Μοντεβιδέο γέμισαν με διαδηλωτές, οι οποίοι απαιτούσαν τη μη-ανέγερση ενός νέου κέντρου επεξεργασίας δεδομένων της Google, το οποίο για να ψύχει τους επεξεργαστές του θα καταναλώνει εκατομμύρια λίτρα νερού την ημέρα. Ήδη, 19 εταιρείες ξοδεύουν περισσότερο νερό απ’ ότι το σύνολο των κατοίκων της Ουρουγουάης.
Χρειάζεται να ειπωθεί κάτι άλλο;
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Πριν στις 15-7-2023
