Ο γόρδιος δεσμός του Σουδάν

Γιώργος Μιχαηλίδης

Μετά τη Λιβύη, την Αιθιοπία, τις χώρες της Ζώνης του Σαχέλ, ο πόλεμος τώρα «επισκέπτεται» και το Σουδάν, που εδώ και δύο μήνες μαστίζεται από μια εμφύλια σύρραξη. Πρόκειται για τη σύγκρουση μεταξύ των δύο ηγετών της στρατιωτικής δικτατορίας που κυβερνά τη χώρα από το 2021. Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο στρατηγός και αρχηγός του εθνικού στρατού, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάμ και από την άλλη ο διοικητής του ειδικού σώματος Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF), γνωστός ως Χεμέτι. Ο πόλεμος αυτός έχει, μέχρι στιγμής, προκαλέσει τον εκτοπισμό δύο εκατομμυρίων ανθρώπων από τους οποίους το μισό εκατομμύριο είναι πρόσφυγες σε γειτονικές χώρες, όπου ζουν υπό άθλιες συνθήκες.

Οι εγχώριοι πρωταγωνιστές δεν είναι τυχαίοι. Έχουν αμφότεροι διακριθεί για τις σφαγές που έχουν διαπράξει κατά λαϊκών εξεγέρσεων, αλλά και εναντίον μειονοτήτων κατά τον πόλεμο του Δυτικού Νταρφούρ και αυτόν στο νότιο Σουδάν που οδήγησε στην ανεξαρτητοποίηση του πλούσιου σε κοιτάσματα πετρελαίου τμήματος της πάλαι ποτέ ενιαίας χώρας, το 2011. Αυτή είναι, όμως, η μία πλευρά των γεγονότων καθώς τα πραξικοπήματα και η πολεμική σύγκρουση στο Σουδάν έρχονται ως αντανάκλαση του αυξανόμενου διεθνούς ενδιαφέροντος για την περιοχή.

Το Σουδάν κατέχει σημαντικό γεωστρατηγικό ρόλο, καθώς συνορεύει με πλήθος χωρών και έχει έξοδο στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου συγκεντρώνεται το ενδιαφέρον διεθνών παικτών όπως η Σαουδική Αραβία, η Κίνα, η Ρωσία αλλά και τα ΗΑΕ. Τον Φεβρουάριο, η ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε την καταρχήν συμφωνία της με το Σουδάν για τη δημιουργία της πρώτης ρωσικής ναυτικής βάσης στην Αφρική, γεγονός που προκάλεσε την έντονη ανησυχία των ΗΠΑ, οι οποίες μόλις είχαν αρχίσει να επανέρχονται πολιτικά στην περιοχή μετά από μια πολυετή απουσία λόγω κυρώσεων προς το Σουδάν για συνεργασία με τρομοκράτες. Η δε Κίνα, η οποία έχει τα δικά της διακριτά συμφέροντα στην περιοχή, βλέπει τα λιμάνια του Σουδάν ως διαμετακομιστικούς κόμβους και προς το εσωτερικό της Αφρικής, αλλά και για εξαγωγή πετρελαίου από το Νότιο Σουδάν όπου έχει ισχυρότατη παρουσία.

Στην απέναντι πλευρά της Ερυθράς Θάλασσας, η Σαουδική Αραβία υλοποιεί ένα γιγαντιαίο σχέδιο οικοδόμησης νέων πόλεων και νησιών για εμπορικούς και τουριστικούς λόγους, ενώ το Σουδάν την προμηθεύει με γεωργικές πρώτες ύλες. Παράλληλα, Ρωσία και ΗΑΕ «ρουφούν» χρυσό και άλλα πολύτιμα μέταλλα από τα παράνομα ορυχεία της χώρας. Πρόκειται για κεντρική μάχη που θα κρίνει πολλά σχετικά με τον έλεγχο της Αφρικής.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ στις 24-06-2023