Δημήτρης Σταμούλης
Το «πάρτι αυξήσεων» συνεχίζεται ακάθεκτο όπως δείχνει η ΕΛΣΤΑΤ, καθώς τον Μάρτιο ο δείκτης τιμών στα τρόφιμα παρέμεινε σε υψηλό επίπεδο, ενώ νέο άλμα καταγράφηκε σε βασικά είδη, όπως γαλακτοκομικά, κρέατα, έλαια και ψωμί-δημητριακά.
Σε Γολγοθά εξελίχθηκε, όπως άλλωστε αναμενόταν, η Μεγάλη Εβδομάδα για τα λαϊκά νοικοκυριά, που ενόψει Πάσχα είδαν τις τιμές να συνεχίζουν να αυξάνονται σε πολλά και βασικά αγαθά και υπηρεσίες, παρά τα «market pass» και τα καλάθια των… νονών της αγοράς, που λάνσαρε η κυβέρνηση για να χρυσώσει το χάπι της ανεξέλεγκτης ακρίβειας και κερδοσκοπίας του εμπορικού κεφαλαίου και των βιομηχανιών. Συγκεκριμένα, το αρνί και το κατσίκι πωλούνται στα συνοικιακά κρεοπωλεία στα 13-15 ευρώ το κιλό, ενώ στα σούπερ μάρκετ με την ένταξή τους στο «καλάθι» είναι κοντά στα 10 ευρώ. Να σημειωθεί ότι αυτή η επιλογή του υπουργείου Ανάπτυξης αποτελεί άλλο ένα απροκάλυπτο αβαντάρισμα των μεγάλων αλυσίδων του λιανεμπορίου σε βάρος των μικρών καταστημάτων αλλά και των κτηνοτρόφων.
Ωστόσο, όλο το προηγούμενο διάστημα οι τιμές των κρεάτων έχουν απογειωθεί στη χώρα μας. Το μοσχάρι ακρίβυνε κατά 21% από πέρυσι τον Φεβρουάριο, την ώρα που στην Ευρωζώνη η μέση αύξηση ήταν 12,9%. Το αρνί και το κατσίκι αυξήθηκαν κατά 23,1% και το χοιρινό κατά 20,8%, όταν στην ευρωζώνη αυξήθηκαν κατά 15,4%.
Στα ύψη για τους ταξιδιώτες του Πάσχα η βενζίνη, που έχει εκτιναχθεί στα 2 ευρώ το λίτρο
Την ίδια γκρίζα εικόνα δείχνουν και τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Μάρτιο, με το «πάρτι αυξήσεων» να συνεχίζεται παρά τη μείωση του πληθωρισμού στο 4,6% σε σχέση με το 6,1% του Φεβρουαρίου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η πτώση του πληθωρισμού οφείλεται κατά κύριο λόγο στη μείωση των –πολύ ψηλών– τιμών ενέργειας αλλά και στη σύγκριση με τον περσινό μήνα που ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία και εκτινάχθηκαν οι τιμές. Από την άλλη, οι τιμές των τροφίμων συνέχισαν να αυξάνονται με πάρα πολύ υψηλούς ρυθμούς και οι ανατιμήσεις αφορούν ένα ευρύ φάσμα της ελληνικής οικονομικής δραστηριότητας.
Είναι ενδεικτικό ότι ο δείκτης των τροφίμων παρέμεινε σε υψηλό επίπεδο και συγκεκριμένα στο 14,3% (από 14,8% τον Φεβρουάριο). Στα τρόφιμα, οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν στα γαλακτοκομικά-
αυγά (23,1%), στα κρέατα (19,8%), στα έλαια και λίπη (17,5%), στο ψωμί-δημητριακά (15,6%) και σε καφέ-κακάο-τσάι (14%). Παράλληλα, οι τιμές στα είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού αυξήθηκαν κατά 17,8%. Πολύ μεγάλες ήταν οι αυξήσεις και στα είδη ένδυσης-υπόδησης (14,4%), στα φαρμακευτικά προϊόντα (13,9%). «Φωτιά» πήραν και οι τιμές των μεταφορών, καθώς οι αυξήσεις ανήλθαν σε 32,2% για τα ταξίδια με αεροπλάνο, 32,9% για τα ταξί και 12,8% για τα ακτοπλοϊκά.
Το πλήρες αδιέξοδο της κυβερνητικής πολιτικής, με τα ψίχουλα των «επιδοτήσεων» και τη διατήρηση της υψηλής άμεσης φορολόγησης στην αντλία, φαίνεται με το νέο ράλι τιμών στα καύσιμα. Μετά και τα παιχνίδια των κρατών του ΟΠΕΚ, που μείωσαν την παραγωγή πετρελαίου, η μέση τιμή της αμόλυβδης εκτινάχθηκε άμεσα στα μεγάλα αστικά κέντρα στο 1,93 ευρώ το λίτρο, ενώ για τις απομακρυσμένες περιοχές η τιμή είναι ήδη πάνω από 2 ευρώ το λίτρο και στα νησιά φτάνει τα 2,10 ευρώ.
Το παζλ των ακόμα πιο δύσκολων ημερών για τους εργαζόμενους και τον λαό έρχεται να συμπληρώσει η ετήσια έκθεση του ΔΝΤ για τις προοπτικές ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας, όπου για την Ελλάδα προβλέπει ανάπτυξη 2,6% για το 2023 και «φρενάρισμα» στο 1,5% για το 2024, όταν το 2022 ήταν στο 5,9%.
Παράλληλα, παρότι προβλέπεται σημαντική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, αυτός θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, κάτι που σημαίνει ότι και η ακρίβεια θα παραμείνει στο «κόκκινο» πιέζοντας τα λαϊκά νοικοκυριά. Εάν δε αυτά έχουν επωμισθεί και το βάρος στεγαστικού δανείου, οι επιβαρύνσεις θα εξακολουθήσουν να είναι δυσβάσταχτες παρά την επιβολή πλαφόν στα επιτόκια που ανακοινώνουν οι τράπεζες και οι servicers.
Να σημειωθεί ότι επί τουλάχιστον οκτώ μήνες οι τράπεζες αφαίμαξαν ανενόχλητες τους δανειολήπτες περνώντας όλες τις αυξήσεις του επιτοκίου βάσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις δόσεις των δανείων, με την κυβέρνηση διά του Άδωνι Γεωργιάδη να δηλώνει κυνικά ότι έτσι δουλεύει η «ελεύθερη αγορά».
Ενόψει εκλογών, για να θολώσουν τα νερά, κυβέρνηση και τράπεζες δρομολόγησαν το πάγωμα των επιτοκίων για να φρενάρουν τη δημιουργία νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων.
Σταθερές αλλά τσουχτερές δόσεις στεγαστικών
Οι δόσεις των στεγαστικών δανείων θα είναι σταθερές από τον Μάιο του 2023 και για έναν χρόνο. Υπό προϋποθέσεις, που διασφαλίζουν τα κέρδη των τραπεζών, θα μπορέσουν να ενταχθούν τα φυσικά πρόσωπα-δανειολήπτες. Τα δάνεια θα πρέπει να έχουν εκταμιευθεί έως 31/12/2022 και φυσικά εξαιρούνται τα «κόκκινα» δάνεια. Επίσης, το δάνειο δεν πρέπει να εμφανίζει ληξιπρόθεσμες οφειλές, δηλαδή πρέπει να είναι ενήμερο κατά την ημερομηνία εφαρμογής του μέτρου.
Μετά την ένταξη και για τη διατήρηση της προνομιακής τιμολόγησης, θα πρέπει το δάνειο να παραμείνει ενήμερο για όλο το δωδεκάμηνο. Δηλαδή, με άλλα λόγια, αν ο δανειολήπτης μέσα στο δωδεκάμηνο καθυστερήσει δόσεις, θα δει τη δόση του να αυξάνεται αυτόματα. Το όφελος, π.χ. για 20ετούς διάρκειας στεγαστικό δάνειο 100.000 ευρώ, με δόση 536 ευρώ τον Ιούνιο (πριν τις αυξήσεις των επιτοκίων), σήμερα έχει ανέλθει σε 695 ευρώ και μετά την εφαρμογή του μέτρου θα πέσει στα 690 ευρώ — δηλαδή είναι μόλις 5 ευρώ…
