Ιουλία Καραπατάκη, Σωτήρης Παπατραγιάννης, Μέλη του μουσικού συγκροτήματος KOMPANIA
Τα επτά μέλη της KOMPANΙA θα μας συντροφέψουν στη μουσική βραδιά του Πριν στον φιλόξενο χώρο του Ίλιον Plus, την Κυριακή 30 Απριλίου. Η Ι. Καραπατάκη τονίζει ότι το ρεμπέτικο είναι διαχρονικό, αλλά επικοινωνεί καλύτερα με τη νεολαία μέσω των δικών της ήχων. Ο Σ. Παπατραγιάννης σημειώνει ότι οι λαϊκοί αγώνες δεν ήταν ποτέ σιωπηλοί και πως οι εποχές απαιτούν ριζοσπαστικοποίηση.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Τζιαντζή
▶ Έχετε αδυναμία στο ρεμπέτικο και το κλασικό λαϊκό τραγούδι, αλλά ταυτόχρονα το έχετε «παντρέψει» με πιο σύγχρονη αντίληψη και άλλα μουσικά είδη. Τι είναι αυτό που αγγίζει τόσο τη νεολαία που σας ακούει;
Ι.Κ.: Το ρεμπέτικο είναι μουσική διαχρονική. Το περιεχόμενο των τραγουδιών, οι στίχοι τους, θα μπορούσαν να απευθύνονται και σε έναν άνθρωπο του σήμερα. Ο έρωτας, ο πόνος, η ξενιτιά, η αφραγκία είναι θέματα που πάντα θα μας απασχολούν και πάντα θα γίνονται τραγούδια. Αυτό είναι που αγγίζει και τη νεολαία, τα ίδια τα τραγούδια, που όμως τους είναι πιο εύκολο να τα ακούσουν και να τα προσέξουν όταν αποδίδονται με σημερινό ήχο.
Σ.Π.: Όπως τα λέει η Ιουλία, συν την αλήθεια που εκπέμπει η Kompanía. Επτά άνθρωποι παίζουμε πραγματικά σαν παρέα, καταθέτοντας ο καθένας τη μουσική και τα ακούσματα που εμπεριέχει μέσα από το προσωπικό του φίλτρο και αυτό που προκύπτει κατατίθεται στον κόσμο με ειλικρίνεια. Όπως παίζουν τα μικρά παιδιά από την πρώτη στιγμή, χωρίς να γνωρίζονται προηγουμένως!
▶ Πώς βλέπετε τον τρόπο που σήμερα «καταναλώνουμε» τη μουσική στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε μια εποχή που η παραδοσιακή μουσική βιομηχανία δεν υπάρχει με τη μορφή που ξέραμε;
Τα σόσιαλ «σκοτώνουν» τη δισκογραφία και μας μένει κυρίως το λάιβ για να επικοινωνήσουμε αυτά που θέλουμε
να πούμε
Σ.Π.: Η μουσική βιομηχανία, μια φράση ούτως ή άλλως άσχημη, πεθαίνει ακριβώς λόγω του τρόπου που προσλαμβάνουμε τη μουσική σήμερα! Τα σόσιαλ είναι, υπό μια έννοια, ο θάνατος της δισκογραφίας. Όλα γίνονται τόσο γρήγορα και σε τόσο μεγάλη ποσότητα, που οι καινούργιες δημιουργίες δεν παίρνουν τον χρόνο που αξίζουν. Είναι σαν ένα σούπερ μάρκετ που περνάμε και ψωνίζουμε τρέχοντας. Νέες δημιουργίες που μπορεί να σημαίνουν μήνες δουλειάς για τους καλλιτέχνες, στις περισσότερες περιπτώσεις παίρνουν μια ευκαιρία λίγων δευτερολέπτων. Δεν είναι δυνατόν να υπάρξει σε βάθος ακρόαση και επικοινωνία με αυτόν τον τρόπο. Πόσες φορές στο παρελθόν δεν αγοράζαμε έναν δίσκο του αγαπημένου μας καλλιτέχνη και τον λιώναμε κυριολεκτικά στο πικάπ, να τον ακούμε και να τον ξανακούμε και να τον αναλύουμε σε κάθε επίπεδο; Έτσι συνδεόμασταν με τα τραγούδια. Αυτό είναι που λείπει πια για να αναδειχτούν μεγάλα τραγούδια. Πλέον, μας μένει κυρίως το λάιβ για να επικοινωνήσουμε όσα θέλουμε να πούμε…
▶ Τα πρώτα χρόνια της καλλιτεχνικής πορείας σας συνέπεσαν με την εποχή των μνημονίων, ενώ η τελευταία τριετία σφραγίστηκε από την επιδημία της Covid-19. Πόσο σας έχουν σφραγίσει αυτά;
Ι.Κ.: Αρκετά. Ζήσαμε και συνεχίζουμε να ζούμε μια εποχή που ο πολιτισμός και τα καλλιτεχνικά επαγγέλματα απαξιώθηκαν τελείως. Είδαμε μαγαζιά, θέατρα και μουσικές σκηνές να κλείνουν, τη δισκογραφία να εξαφανίζεται, τα μεροκάματα να παίρνουν με τρομερή ταχύτητα την κατηφόρα. Μάθαμε στα δύσκολα, αλλά πιστεύω πως αυτό μας έχει κάνει και πιο δυνατούς. Δεν μασάμε πια.
Σ.Π.: Σε προσωπικό επίπεδο μας έχουν καθορίσει όλους αυτά τα χρόνια. Η αγωνία της καθημερινής επιβίωσης, ο θυμός και η απογοήτευση για την κλεμμένη μας ζωή, μας διαμόρφωσαν κι εμάς σαν καλλιτέχνες, αλλά και το κοινό που μας επηρεάζει άμεσα! Ο κόσμος έπαψε να γλεντάει και να χορεύει, για πολλά χρόνια. Από θέμα δημιουργικότητας, πάντως, ως Kompanía δεν φρενάραμε ποτέ, καθώς από το 2012 έχουμε ταξιδέψει για συναυλίες σε όλη την Ευρώπη και παραμείναμε ενεργοί ακόμα και στις καραντίνες, καταφέραμε μέχρι και να κυκλοφορήσουμε τον πιο πρόσφατο δίσκο μας, το Weast. Οι ζόρικες εποχές είναι πάντα δημιουργικές!
▶ Πρόσφατα ζήσαμε ένα πρωτόγνωρο κίνημα των εργαζομένων στον χώρο του πολιτισμού. Ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι καλλιτέχνες — ιδιαίτερα οι νεότεροι;
Σ.Π.: Το πιο βασικό είναι το ζήτημα της επιβίωσης μέσω της τέχνης. Θέλει μεγάλη επιμονή και αντοχή για να βιοπορίζεται σήμερα κάποιος μόνο με τη μουσική, χωρίς συμπληρωματικό εισόδημα. Ειδικά αν είναι νέος καλλιτέχνης και προσπαθεί να βρει τη θέση του στον χώρο. Σε ένα περιβάλλον με μεροκάματα στο μισό και κάτω από το επίπεδο που ήταν πριν 15 χρόνια, χωρίς συλλογικές συμβάσεις, με τα ρεμπετάδικα να έχουν εκλείψει και να έχουν αντικατασταθεί από τις ταβέρνες που αντέχουν σχήματα το πολύ 2-3 ατόμων. Και με τη δισκογραφία να είναι πια οικονομικό βάρος αντί για έσοδο. Το πρόσφατο κίνημα, πάντως, επιβεβαιώνει ότι οι καλλιτέχνες ήταν, είναι και θα είναι πάντα στην πρώτη γραμμή του αγώνα — για τους ίδιους αλλά και για όλη την κοινωνία! Εξάλλου, δεν νομίζω ότι μπορεί κανείς να φανταστεί τους λαϊκούς αγώνες σιωπηλούς, χωρίς τη μουσική και τα τραγούδια.
▶ Τα σημερινά κρισιακά φαινόμενα, όπως η ακρίβεια, η έκρηξη των τιμών στην ενέργεια, η εκτεταμένη φτώχεια, έχουν αντίκτυπο στον τρόπο που διασκεδάζουμε;
Ι.Κ.: Ο τρόπος άλλαξε λίγο μετά την τελευταία καραντίνα. Ο κόσμος ήταν έξαλλος. Προσπαθούσε να αποβάλει την καταπίεση και τη μοναξιά τόσων μηνών και ένιωθες την ένταση στην ατμόσφαιρα. Τώρα επανερχόμαστε στα φυσιολογικά σιγά-σιγά. Οι συνεχόμενες κρίσεις έχουν επηρεάσει τη συχνότητα με την οποία ο κόσμος διασκεδάζει. Το κάνει πολύ λιγότερο, αλλά πιστεύω πως πάντα θα βρίσκει άκρη για να το κάνει. Είναι κάτι που κυλάει στο αίμα μας και είναι κάτι που ό,τι και να κάνουν, δεν μπορούν να μας το πάρουν.
▶ Η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως η μαζική έξοδος από τις πόλεις το Πάσχα έδειξε ότι «λεφτά υπάρχουν». Μήπως, τελικώς, κλαιγόμαστε δίχως λόγο και διαδηλώνουμε από συνήθεια;
Σ.Π.: Λεφτά υπάρχουν, αλλά μόνο για βενζίνη, μέχρι το χωριό και τέλος! Κι αυτό με fuel pass… Οποιοδήποτε άλλο συμπέρασμα είναι εκτός τόπου και χρόνου. Η κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιεί διάφορες σοφιστείες, ενόψει και των εκλογών, αλλά ο κόσμος ξέρει την πραγματικότητα που βιώνει καθημερινά. Τι να του πουν η κυβέρνηση και τα παπαγαλάκια της; Όσο για το αν διαδηλώνουμε από συνήθεια, δεν θα ήταν άσχημα να αναπτύξουμε κι άλλους τρόπους αγώνα και διαμαρτυρίας. Να τους αιφνιδιάσουμε δημιουργικά. Οι εποχές ζητούν από εμάς ριζοσπαστικοποίηση.
